Afet sezonu başladı

İklim değişikliği nedeniyle sigortacılar açısından Mayıs-Eylül dönemi artık afet sezonu. Son günlerde başta İstanbul, Ankara olmak üzere Türkiye’nin birçok ilinde yaşanan sel baskınları da sigortacıların bu tespitini doğruluyor. Meteoroloji Genel Müdürlüğü’nün istatistikleri de benzer bir durumu ortaya koyuyor.

Sigortacılar açısından afet sezonu başladı. Özellikle iklim değişikliği nedeniyle artık sigortacılara göre Mayıs ayından Eylül ayına kadar geçen süre afet sezonu. Bu dönemde afetlerin neden olduğu zararlar da her geçen gün artıyor. Bundan birkaç öncesine kadar doğal afet deyince herkesin aklına deprem gelirdi şimdi ise buna sel ve dolu eklendi. Ve bu durum bundan sonra da devam edecek ve senede birkaç kez büyük zarara yol açacak sel, dolu, fırtına olacak.

Nitekim son bir haftadır Türkiye’nin dört bir yanında yaşanan seller de afet sezonunun başladığını kanıtlar nitelikte. Son 3 yılda ise deprem hariç, afetlerin neden olduğu sigortalı hasarlarda artış yüzde 30’un üzerinde. Hasarların çoğu da işyeri, araç ve konut hasarlarından kaynaklanıyor. Son üç yılda 600 afet yaşandı. Bu afetlerde ise sigortacılar 10 milyar liranın üzerinde hasar ödedi. Sadece 2017’de İstanbul’daki dolu afetinin yarattığı hasar 5 milyar lirayı bulurken, bunun 2 milyar lirasını sigortacılar karşıladı. Son üç yılda sigorta şirketleri 800 bine yakın hasar dosyası için tazminat ödendi.

Her Yıl Ortalama 200 Sel Baskını Oluyor

İklim değişikliği nedeniyle kış aylarında yağışlar azalıyor, sıcaklıklar yükseliyor ve kuraklık, sel baskını artıyor. Her yıl ortalama 200 civarında sel baskını yaşanıyor ve bu da yılda ortalama 100 milyon dolarlık ekonomik kayıp yaratıyor. Dolu hasarı ise tarım sigortalarında ödenen hasar açısından ilk sıralarda geliyor.

Meteoroloji Genel Müdürlüğü’nün istatistikleri de sigortacıların Mayıs-Eylül dönemini afet sezonu olarak nitelendirmesini doğruluyor. Meteoroloji Genel Müdürlüğü’nün son iki yıllık verileri incelendiğinde; 2018 yılında afetler içinde şiddetli yağış ve sel baskını yüzde 39 ile ilk sırada yer aldı, şiddetli yağışı yüzde 28 ile fırtına, yüzde 16 ile dolu izledi. Afetler en fazla mayıs ve haziran aylarında yaşandı. 2018 yılında Türkiye genelinde 333 sel ve su baskını, 151 heyelan, 51 hortum yaşanmış. 333 sel baskınının 220’si Mayıs-Haziran-Temmuz-Ağustos aylarında olmuş. Aynı şekilde 51 hortum olayının da 25’i yine aynı dönemlerde olmuş.

Afetlerin Yüzde 36’sı Şiddetli Yağıştan Kaynaklanıyor

2019 yılı incelendiğinde ise ortalama sıcaklığı 14.7 derece olarak gerçekleş, bu değer, 1981-2010 normalinden 1.2 derece daha yüksek olmuş. 2019 yılında ortalama yıllık alansal yağış 585,1 mm olarak gerçekleşmiş. 2019 yılının bir önceki seneden farkı ise yağışların Şubat, Mart, Mayıs, Eylül, Ekim ve Kasım aylarında 1981-2010 normallerinin altında, diğer aylarda ise normallerinin üzerinde gerçekleşmiş olması. Ocak ve Aralık yağışları normallerinin çok üzerinde gerçekleşmiş.

2019 yılında 935 afet yaşanmış ki, bu sayı ile en fazla afetin yaşandığı yıl olarak kayda geçmiş. 2019’daki afetlerin yüzde 36’sı şiddetli yağış ve sel baskınından, yüzde 27 ise fırtınadan oluşuyor. Diğer olaylar ise yüzde 18 ile dolu, yüzde 7 ile yıldırım, yüzde 5 ile şiddetli kar yüzde 3 ile heyelan ve yüzde 1 ve daha az oranlarda çığ, orman yangını, kum fırtınası ve sis olarak gerçekleşmiş.

Her 4 Konuttan 3’ü, Her 4 Araçtan 3’ü Sigortasız

2020’de Haziran ayı ile birlikte seller ve su baskınları etkisini göstermeye başladı. 15 Mayıs ile 15 Eylül arası afetler yaşayacağız. Yaz döneminde ise hortumlar, seller, fırtınalar, ani yağışlar yaşanacak.

Afetler sonrası iş oluşan zararı karşılamaya geldiğinde ortaya ilginç tablo çıkıyor. Devlet zarar görenlere bazı yardımlarda bulunuyor. Çiftçilerin borçları erteleniyor, esnafa vergi ve sigorta priminde bazı avantajlar tanınıyor; konutu zarar gören vatandaşa destek olunuyor. Ancak devlet yardımı olabilmesi için öncelikle bölgenin ya da ilin afet bölgesi ilan edilmesi lazım. Devlet yardımı ise genelde ya borç erteleme şeklinde oluyor ya da valilikler belirli miktar parasal destek veriyor; bu da zararın tamamını karşılamıyor. Sigortacılara göre, afetlerin neden olacağı işyeri, konut ve araç hasarlarını karşılamanın tek yolu sigorta. Ancak buna karşın her 4 konuttan 3’ü, işyerlerinin neredeyse yarıya yakını ve her 4 araçtan 3’ünün kasko sigortası bulunmuyor.

Dünyada Durum Daha da Vahim

Konu afetler olunca dünya genelinde durum daha da vahim. Her 10 doğal afetten 9’u şiddetli hava ve iklim olaylarından kaynaklanıyor. Meteorolojik afetler her yıl dünya genelinde 300 binden fazla insanın ölümüne, 325 milyon insanın etkilenmesine ve 125 milyar dolarlık ekonomik kayba neden oluyor. Yine tespitlere göre çölleşme dünyadaki 4 milyar hektar fazla alanı, 168 ülkeyi ve 250 milyon insanı doğrudan etkileyecek.

Dünyanın büyük sigorta şirketlerinin yaptığı araştırmalara göre 2018 yılında dünya genelinde yaşanan 394 doğal felaket nedeniyle oluşan ekonomik kayıp, 252 milyar doların üzerinde. Bunun 90 milyar doları ise sigortacılar tarafından karşılandı. 2017 ve 2018’de yaşanan afetler 653 milyar dolarlık zarar yarattı ve bunun 237 milyar dolarını sigortacılar ödedi ki, sigortacılar açısından en maliyetleri yıllar oldu. 2019’da ise afet zararları önceki yıllara göre biraz daha düşük seyretti, ortalama 170 milyar dolar oldu.

Bir araştırmaya göre de son 35 yılda iklim değişikliği nedeniyle oluşan ekonomik kayıp 4 trilyon dolara yaklaştı ve bunun sigortacılara maliyeti de 1 trilyon doların çok üzerine çıktı. Sigortacılara göre, iklim değişikliğine bağlı hava koşullarından kaynaklanan afetlerin hem sayısı hem de verdiği zarar her geçen gün artıyor ve bu da sigortalılara prim artışı olarak yansıyor.

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu girin!
Lütfen adınızı girin