Asgari ücret desteği.. Ücretsiz izin hakkı.. Kısa çalışma ödeneği imkanı…

0
Bir taraftan asgari ücret desteği ile her bir çalışan için 75 lira destek verilirken, diğer taraftan kısa çalışma ödeneğinin şartları kolaylaştırılarak, işverenlerin beyanı üzerine ödemeler başladı. Ücretsiz izin uygulaması yasal hale getirildi ve işverenin ücretsiz izin verdiği çalışanlara nakit desteği sağlandı. İşte, tüm detayları ile ile işverenlere koronavirüs rehberi.

 

Her çalışan için 75 lira asgari ücret desteği verilecek

Son düzenleme ile 2020’de de işverene asgari ücret desteği verilecek. 2020’de asgari ücret desteği günlük 2.50 lira, aylık da 75 lira olacak. İşletmede çalışan kişi sayısına bakılmadan tüm çalışanlar için destek alınabilecek. Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) da 21 Nisan’da yayımladığı genelge ile 2020 asgari ücret desteğinin detaylarını netleştirdi. Buna göre 2019 yılının aynı ayına ilişkin prime esas günlük kazancı 128 liranın altında çalıştırdığı kişi sayısı kadar işverenler bu yıl da aynı sayıdaki işçiler için asgari ücret desteği alabilecek. Örneğin, geçen sene 50 kişi çalıştıran işveren, bu yıl da 50 kişi için asgari ücret desteğinden yararlanabilecek. 2020 yılında yeni kurulup da asgari ücret desteğinden yararlanma hakkı bulunan işverenler de 2020 yılı ocak ila aralık dönemi için günlük 2.50 lira destek alabilecek ve bunu SGK’ya ödeyecekleri primlerden mahsup edebilecek. Yine genelgeye göre toplu iş sözleşmesine tabi işyerlerinde ise prime esas günlük kazanç tutarı 256 lira olarak esas alınacak. Aynı şekilde yeraltı madenlerinde çalışan işçiler için günlük kazancı 341 lira, aylık da 10.230 liranın altında olanlar asgari ücret desteğinden yararlanacak. Yani, 2020’de hem sendikalı işyerleri hem de yeraltı madenlerinde çalışanlara yönelik asgari ücret desteğinden ayrıcalık tanınmış durumda. Böylece 10 kişi çalıştıran bir işletme aylık 750 lira, 100 kişi çalıştıran 7 bin 500 lira, 500 kişi çalıştıran 37 bin 500 lira asgari ücret desteğinden yararlanacak.

Ancak 2020’de, 2019’da çalıştırılan kişi sayısından daha az sayıda kişi çalıştıran işverenler bu yıl asgari ücret desteğinden yararlanamayacak. Aynı şekilde mevcut bir işletmenin kapatılarak değişik bir ad ve unvan altında ya da bir iş birimi olarak açılması veya yönetim ve kontrolü elinde bulunduracak şekilde doğrudan veya dolaylı ortaklık ilişkisi bulunan şirketler arasında istihdamın kaydırılması, şahıs işletmelerinde işletme sahipliğinin değiştirilmesi gibi durumlarda da işveren asgari ücret desteği alamayacak. Çalıştırdığı kişilerin prime esas kazançlarını eksik bildirenler ve prim borcu olan işverenler destekten yararlanamayacak. 2020’de asgari ücret desteği İŞKUR’a bağlı İşsizlik Sigortası Fonu’ndan karşılanacak.

Ücretsiz izin verilen çalışana devletten 1.177 lira nakit desteği

İşverenin koronavirüs nedeniyle ücretsiz izne çıkardığı çalışanlara devlet tarafından nakit ücret desteği verilecek. Ücret desteği her ne kadar kişileri ilgilendiriyor gözükse de bu destekten yararlanmak için işverenin, çalışanı ücretsiz izne çıkarması gerekiyor. Bu konuda da 22 Nisan’da yeni bir genelge yayımlandı. Koronavirüs önlemleri çerçevesinde 17 Nisan’da Resmi Gazetede yayımlanarak uygulamaya giren yeni yasa ile 15 Mart tarihinden itibaren izne çıkartılanlar, ücretsiz izinde bulundukları veya işsiz kaldıkları süre kadar işsizlik sigortası fonundan günlük 39.24 lira, aylık da 1.177 lira ücret desteği alacak. Yeni yayınlanan yönetmelik ile de nakit ücret desteğinin detayları netleşti. Buna göre işveren tarafından ücretsiz izne ayrılan, kısa çalışma ödeneği alamayan, emekli aylığı almayan kişiler bu destekten yararlanabilecek. Ayrıca 15 Mart tarihi itibariyle iş sözleşmesi feshedilen ve işsizlik ödeneği alamayanlara, emekli aylığı da almayanlara aylık 1.177 lira nakit desteği ödenecek.

Ücretsiz izne ayrılan çalışanların bu destekten yararlanabilmesi için de bazı şartlar gerekiyor. Birincisi, işverenin ücretsiz izin bildiriminde bulunması şart ve bu yapılırken de ‘Pandemi Ücretsiz İzin’ olarak kayıt edilmesi gerekiyor. İşverenin ücretsiz izin bilgilerine ilişkin işverenler tarafından yapılan başvuru ve güncelleme işlemlerinin, ücretsiz iznin uygulandığı ayı takip eden ayın sonuna kadar SGK’ya bildirilmesi de gerekiyor. Ücretsiz izne ayrılanlar için nakit desteği 17 Nisan’da başlayacak, 17 Temmuz’da son bulacak. Nakdi ücret desteğini hak eden her bir kişi için yapılacak ödeme, 39.24 lira olarak belirlenen bir günlük tutardan damga vergisi düşüldükten sonra hesaplanan tutar ile ödemeye hak kazanılan gün sayısı çarpımı sonucu elde edilen tutara tekabül ediyor. Ücretsiz izne ayrılıp da nakit desteği alanların genel sağlık sigortası primleri İŞKUR tarafından karşılanacak.

Kısa çalışma ödeneğinde çalışanın maaşının yüzde 75’i devletten

Koronavirüs önlemleri çerçevesinde işverenlere kısa çalışma ödeneğine başvurma imkanı tanındı. Tüm işletmeler kısa çalışma ödeneğine başvururken, yeni düzenlemelerle de ödenekten yararlanmanın şartları kolaylaştırıldı. Son düzenleme ile kısa çalışma ödeneğine başvuru yapıldığında iş müfettişleri tarafından yapılacak uygunluk tespiti beklenmeden işverenlerin beyanı doğrultusunda kısa çalışma ödemeleri gerçekleştirilecek. İşverenin hatalı bilgi ve belge vermesi halinde yapılan fazla ve yersiz ödemeler yasal faizi ile birlikte işverenden tahsil edilecek. Bu düzenleme 17 Nisan tarihinden önce yapılmış olan kısa çalışma başvuruları için de geçerli olacak. İşverenler kısa çalışma ödeneğinden üç ay süreyle yararlanabilecek. Ödeneğe başvurmada herhangi bir meslek kısıtlaması olmadığı gibi işverenler tüm çalışanları için de başvurabiliyor. Tek şart, çalışan işçinin kısa çalışma başlama tarihinden önceki 60 gün hizmet akdine tabi olanlardan, son 3 yılda 450 gün süreyle prim ödemiş olma şartını taşıyan her bir işçi kısa çalışma ödeneği almaya hak kazanmış olması. Daha önce farklı bir gerekçeyle kısa çalışmadan yararlanan, vergi ve sosyal güvenlik borcu olan işyerleri de koronavirüs kapsamında kısa çalışmadan yararlanabiliyor.

Kısa çalışma ödeneği tutarı ise sigortalının son 12 aylık prime esas kazancı dikkate alınarak hesaplanan günlük ortalama brüt kazancının yüzde 60’ı olarak belirleniyor. Bu şekilde hesaplanan kısa çalışma ödeneği tutarı, aylık asgari ücretin brüt tutarının yüzde 150’sini geçemiyor. Bu kapsamda, işçilerin çalışmadıkları günler için ödeme yapılıyor, tamamen faaliyetin durdurulması halinde yapılan ödemeler üst sınır olan 4.380.99 lirayı aşmıyor. Çalışan için bakıldığında da asgari ücretli bir çalışanın normalde eline 2.324 lira geçerken, kısa çalışma ödeneği ile çalışan damga vergisi kesildikten sonra 1.752 lira alacak ki, bu da çalışanın eline geçen maaşının yüzde 75’i anlamına geliyor. Ayrıca kısa çalışma ödeneğinden işveren çalışan için sosyal güvenlik primi ve genel sağlık sigortası primi de ödemiyor. Çalışanın genel sağlık sigortası primi devlet tarafından karşılanıyor. Son duruma göre de kısa çalışma ödeneğine 291 bin 594 firma; 3 milyon 194 bin 610 çalışan için başvurdu.

17 Temmuz’a kadar işten çıkarma yasaklandı

İşverenler, 17 Nisan tarihinden itibaren 17 Temmuz tarihine kadar üç ay süreyle ahlak ve iyi niyet kurallarına uymayan davranışlar ve benzerleri dışında her türlü iş ve hizmet sözleşmelerini feshedemeyecek; yani, çalışanını işten çıkartamayacak. Ancak, yine 17 Nisan tarihinden itibaren işveren isterse çalışanı, 17 Temmuz tarihine kadar üç aylık süreyle ücretsiz izne ayırabilecek. Ücretsiz izne ayrılan çalışan, iş sözleşmesini tek taraflı feshedemeyecek, işten ayrılamayacak; işveren de kıdem tazminatı gibi çalışanın haklarını ödemeyecek. Bunlara aykırı hareket eden işverene, her bir işçi için brüt asgari ücret tutarında idari para cezası uygulanacak.

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu girin!
Lütfen adınızı girin