Çalışanlar bu sorunun cevabını arıyor: Çalıştıkça emekli aylığı düşer mi?

Kimi çalışanlar, emekli olmayıp, çalışmaya devam ederse emeklilikte alacakları maaş düşer. Ancak kimileri çalışmaya devam ederse emekli aylıkları da o oranda artar. Peki, kimlerin maaşı düşer, kimlerin maaşı artar? İşte, çalışanların en çok merak ettiği sorunun cevabı…

Çalışanlar, emekliliğine az süre kalanları ve özellikle de emekliliği gelmesine rağmen çalışmaya devam edenler, ‘çalıştıkça emekli aylığı düşer mi?’ sorusunun cevabını merak ediyor. Prim gün sayısı dolmasına rağmen yaşı bekleyenlerin de en büyük endişesi, çalıştıkça emekli maaşında yaşanacak düşüşler. Peki, gerçekten de çalıştıkça emekli maaşı düşer mi? İşte, en çok merak edilen sorunun cevabı…

Aslında sorunun cevabı çok net; evet, emekli olmayıp da çalıştıkça emekli aylığı düşer. Ancak bu durum herkes için söz konusu değil. Çalıştıkça kimilerinin maaşı düşer, kimilerinin ise aksine maaşı yükselir.

Çalıştıkça emekli maaşının düşmesinin temel nedeni 2000 ve 2008 yıllarında sosyal güvenlikte reform adı altında yapılan değişiklikler. Yapılan değişiklikle, emekli maaşının hesaplanmasında temel kriterlerden biri olan aylık bağlama oranı ile prime esas kazançların değerinin hesaplanmasında değişikliğe gidildi. Bu nedenle de 2000 yılından önce çalışmaya başlayanlar ile 2008 yılından sonrası başlayanların emekli aylıkları farklı hesaplama yöntemine göre belirlenir oldu.

Çalıştıkça Emekli Aylığı Neden Düşer?

Şöyle ki; 2000 yılından önce 25 yıl çalışıp da emekli olacaklara uygulanan aylık bağlama oranı yüzde 75’in üzerindeydi. Buna göre de 2 bin lira maaş alan bir çalışan emekli olduğunda bin 500 liraya yakın maaş alabiliyordu.

2000-2008 yılları arasında 25 yıl çalışıp da emekli olacaklara uygulanan aylık bağlama oranı yüzde 65’lere düşürüldü. Hal böyle olunca 2 bin lira maaş alan bir çalışanın emekli aylığı bin 300 liraya düşmüş oldu.

2008 yılında yapılan bir başka değişikle aylık bağlama oranı hesaplaması tamamen değiştirildi ve bir yıllık çalışma süresi için yüzde 2’lik bir aylık bağlama oranı belirlendi. Buna göre 25 yıl çalışan bir kişi için aylık bağlama oranı yüzde 50’ye indirildi. Böylece 2 bin lira maaş ile çalışan bir kişinin emekliliğindeki maaşı bin liraya kadar gerilemiş oldu.

Çalıştıkça Aylık Bağlama Oranı Düşüyor

Tabi sadece aylık bağlama oranı tek başına yetmiyor. Emekli maaşı hesaplamasında önemli olan bir başka kriter de büyüme hızı. Geçmiş yıllarda milli gelirdeki artışın yüzde 100’ü hesaba katılırken, 2008 yılında yapılan değişiklikle bu oran yüzde 30’a indirildi. Bu nedenle de emekli maaşı düştü. Bir başka faktör ise geçmişte emekli aylığı asgari ücretin yüzde 70’inden aşağı olmazken, 2008’de yapılan değişiklikle bu oran da yüzde 35’e düşürüldü.

Özetle; 2008 yılında yapılan düzenleme ile çalışma süresi uzadıkça aylık bağlama oranı düşürüldü, çalışanlar daha fazla prim ödemelerine rağmen emekli aylıkları düşmeye başladı. Bu da bugün yaşanan çalıştıkça emekli aylığı düşmesi sorununa neden oldu. Evet, çalıştıkça ve daha fazla prim ödendikçe, emekli olunmazsa emeklilikte alınacak maaş da düşüyor.

Kimlerin Emekli Aylığı Düşer?

Peki, ne kadar düşüyor? Herkes için durum aynı mı? Emekli aylığının düşmesi herkes için geçerli bir durum değil. Düşük ücret alıp da Sosyal Güvenlik Kurumuna (SGK) bu ücret üzerinden primi yatanlar, emekli olmayıp çalışmaya devam ederlerse emekli aylıkları da her sene düşer.

Örneğin, asgari ücret ve asgari ücretin biraz üzerinde maaş alanlar, sigorta primleri de bunun üzerinden yattığı için, ‘emekli olmayayım daha uzun çalışayım ki, emeklilikte maaşım da artsın’ diye hareket ederlerse yanlış yapmış olurlar. Çünkü emekli aylıkları her ay düşer. Ne kadar düşer? Her ay ortalama 1-4 lira arasında düşer ve bu da yıllık olarak 12 lira ile 48 lira emekli maaşından düşüş anlamına gelir. Bu kişi 3 yıl böyle çalışırsa 100 lira ile 150 lira arasında emekli maaşı düşer.

Kimlerin Emekli Aylıkları Artar

Ancak yüksek ücret alıp da SGK’ya da primleri tavandan yatan çalışanlar ise emekli olmayıp, çalışmaya devam ederlerse emekli aylıkları artar ve emekli maaşları da bu oranda yüksek olur. Ne kadar yükselir? Örneğin, aylık 8-10 bin lira maaş alan ve sigorta primleri de bunun üzerinden yatan çalışanlar, emekli olmayıp da çalışmaya devam ederlerse her ay emekli maaşı 15-20 lira arasında artar ki, bu da yıllık 200 ila 240 lira arasında maaş artışı anlamına gelir.

Bu yıl için SGK tavanı 22 bin 72 lira, tabanı ise asgari ücret olan 2.943 lira. Primleri tabandan yatanları uzun süre çalışması emeklilik aylığında düşüşe neden olurken, tavandan yatanların emekli aylıkları artar.