İşte, ‘şimdi mi emekli olsam, sonraya mı bıraksam?’ sorusunun cevabı

Gerekli şartları yerine getirip de emekli olmaya hak kazananlar, ‘Şimdi mi emeklilik dilekçemi vereyim, sene sonuna mı bırakayım yoksa gelecek sene mi dilekçe versem?’ diye merak ediyor. Peki, şimdi emekli olmakla, sonraya bırakmak arasında hem emekli maaşı hem de kıdem tazminatı açısından fark var mı?

Konu emeklilik olunca senenin iki dönemi önemlidir; bunlardan biri ocak-haziran dönemi, diğeri ise temmuz-aralık dönemi. Genellikle emekliliği gelmiş kişiler bu dönemlerde şu sorunun cevabını arar: ‘Şimdi mi emeklilik dilekçe mi vereyim?’. Sene sonlarında ise bu sefer, ‘bu sene mi emekli olsam, seneye mi bıraksam?’ sorusu ağır basar.

Sorunun cevabına geçmeden önce emekli maaşının nasıl hesaplandığına kısaca değinelim. Emekli maaşının hesaplanması teknik bir konu, birçok formüle göre hesaplanıyor ve kişinin memur olarak mı, işçi statüsünde mi, Bağ-Kurlu olarak mı çalıştığına, ilk işe başlama tarihine, yaşına, ödediği prim gününe, çalışırken ödenen maaşa kadar değişiyor.

Maaş Nasıl Hesaplanıyor?

4/A’lı yani işçi statüsünde veya da SSK’lı olarak çalışanlarda ilk sigortalı olduğu tarih 2000 yılı öncesi ve 2000-2008 arası olanlar ve 2008 sonrası sigortalı girişi olanların emeklilik maaşları farklı farklı hesaplanıyor.  En basit haliyle, yatırılan prim gün sayısı, aylık ortalama kazanç, enflasyon, büyüme hızı gibi faktörler emekli aylığının belirlenmesinde etkin rol oynuyor.

Ortalama aylık kazancın, prim gün sayısına göre hesaplanan aylık bağlama oranı ile çarpılması sonucu emekli aylığı tutarı belirleniyor. Ortalama aylık kazanç da dönemsel tüketici enflasyonuna göre hesaplanıyor ve büyüme hızının yüzde 30’u üzerine ekleniyor. Güncellenmiş aylık kazanç ile aylık bağlama oranının çarpımı sonucu emekli maaşı belirleniyor, bu maaş da geçmiş enflasyon oranında artırılıyor. Enflasyon artışında da ocak-haziran ve temmuz-aralık dönemlerindeki 6 aylık enflasyon etkili oluyor.

Sigorta Girişi Önemli

Tabi, bu hesaplamalar kişinin ilk sigortalı olduğu tarihe göre değişiyor. Örneğin, 2000 yılından önce, SSK’lı girişi olanların emekli aylıkları kat sayı, aylık bağlama oranı ve gösterge rakamına göre hesaplanıyor. Aylık bağlama oranının da yüzde 60’ı, katsayı için de 12000 alınıyor.

2000-2008 arası ilk sigorta girişi olanlarda ise hesap değişiyor ve gösterge rakamı yerine güncelleme katsayısı kullanılıyor, büyüme rakamları ve TÜFE hesaba katılıyor. 2008 yılından sonra sigortalı olanlarda ise yine emekli maaşı formülü değişiyor ve aylık kazancın ortalamasına, güncelleme katsayısına, TÜFE oranına bakılıp hesaplama yapılıyor, aylık bağlama oranı yüzde 40 olarak ele alınıyor.

Emekli Olmak İsteyenler Dikkat!

Emekli maaşı hesaplamasındaki güncelleme katsayısı, enflasyon, büyüme hızı kriterleri, ‘ne zaman emekli olsam?’ sorusunun cevabında önemli rol oynuyor. 2021’de emekli olacaksınız, 2020 yılındaki güncelleme katsayısı baz alınıyor. 2022’de emekli olunacaksa 2021 yılının güncelleme katsayısına göre maaş hesaplanıyor.

Bu hesaplamalar sonucu bulanacak aylık emekli maaşı da her yılın ocak ve temmuzunda, senede iki kere, bir önceki 6 aylık dönemde, TÜİK tarafından açıklanan enflasyon oranına göre zamlanıyor. Eğer, 2021’in, temmuz ayında sonra emeklilik dilekçenizi verirseniz 2021’in ocak-haziran dönemindeki 6 aylık enflasyon zammı da emekli maaşınıza yansıtılır.

Memurlarda Durum Farklı

Memurlar açısından ise durum biraz daha farklı. Memurların, emekli maaşı, memur maaş katsayısına göre belirleniyor. Bu durumda temmuz ayından sonra emeklilik dilekçesi verilirse maaş katsayısındaki artıştan faydalanılır. Ancak emekli ikramiyesi için aynı durum geçerli değil. Emeklilik dilekçesini verdiğiniz tarihteki katsayıya göre ikramiye ödenir. Bu durumda da temmuz ayından sonra emeklilik dilekçesi vermek daha avantajlı olur.

Kıdem Tazminatını Unutmayın

‘Şimdi mi emekli olsam, sonraya mı bıraksam daha avantajlı olur?’ sorusu; alınacak emekli maaşı kadar alınacak kıdem tazminatı açısından da önemli. Öyle ki, kıdem tazminatı daha da önemli. Yılın ilk 6 ayında emekli olacaklar ile ikinci altı ayında emekli olacakların kıdem tazminatı farklı oluyor. Kıdem tazminatı tutarı ocak-temmuz ve temmuz-aralık olmak üzere senede iki kere değişiyor ve bu değişikliği de Hazine ve Maliye Bakanlığı açıklıyor.

Toplam kıdem tazminatı çalışanın son aldığı aylık giydirilmiş brüt ücretin, işyerinde çalışılan yılla çarpılması ile hesaplanıyor.