Dünya çapında, 2023’teki doğal afetler, yaklaşık 250 milyar dolar kayıpla sonuçlandı ve sigortalı kayıplar 95 milyar dolar oldu. Açıklanan rapora göre Kahramanmaraş depremi 2023’ün en yıkıcı ve en maliyetli doğal afeti oldu.
2023’te doğal afetlerden kaynaklanan toplam kayıp, 250 milyar dolar oldu. Türkiye ve Suriye’deki deprem yılın en yıkıcı felaketi oldu. 2023, çok sayıda bölgesel rekorun kırıldığı, şimdiye kadarki en sıcak yıl oldu.
Munich Reasürans, 2023’ün doğal afet kayıpları ile ilgili araştırmasını yayınladı. Buna göre, dünya çapında, 2023’teki doğal afetler, yaklaşık 250 milyar dolar kayıpla sonuçlandı ve sigortalı kayıplar 95 milyar dolar oldu. Rapora göre, genel hasarlar beş yıllık ortalamaya paralel olurken, sigortalı hasarlar ortalama 105 milyar dolar rakamının biraz altında kaldı. Munich Reasürans’ın ‘Rekor Fırtına Kayıpları ve Ölümcül Depremler: 2023’ün Doğal Afetleri’ başlıklı raporundan çarpıcı başlıklar özetle şöyle.
BU BOYUTTA FIRTINA HASARI HİÇ YAŞANMADI
2023’te önceki yıllardan farklı olarak, sanayileşmiş ülkelerde kayıpları artıran herhangi bir mega felaket yaşanmadı, 2022’de toplam 100 milyar dolar tutarında kayba ve 60 milyar dolar tutarında sigortalı kayba neden olan Ian Kasırgası gibi… Bunun yerine, kayıp istatistikleri çok sayıda şiddetli bölgesel fırtınayla karakterize edildi. Bu kadar yüksek fırtına kayıpları ABD’de veya Avrupa’da daha önce hiç kaydedilmemişti. Kuzey Amerika’da yaklaşık 66 milyar dolar değerinde kayıp yaşandı, bunun 50 milyar doları sigortalandı, Avrupa’da ise bu rakam 10 milyar dolar (9,1 milyar Euro) oldu. Bunun 8 milyar doları (7,3 milyar Euro) sigortalandı.
Çok sayıda bilimsel araştırma, iklim değişikliğinin yoğun dolu fırtınalarıyla birlikte şiddetli hava koşullarını desteklediğini gösteriyor. Benzer şekilde, Kuzey Amerika ve diğer bölgelerdeki fırtınalardan kaynaklanan kayıp istatistikleri de yükseliş eğiliminde.
Doğal afetlerden kaynaklanan ölümlerin sayısı 2023 yılında 74.000’e yükselerek son beş yılın yıllık ortalamasının (10.000) oldukça üzerine çıktı. Yıllar süren göreceli sakinliğin ardından, bir dizi yıkıcı deprem insani felaketlere yol açtı. 2023’te yaklaşık 63.000 kişi (yılın toplam ölümlerinin %85’i) bu tür jeofiziksel tehlikeler sonucunda hayatını kaybetti. Bu sayı, 2010’dan bu yana görülenden daha fazla.
YILIN EN YIKICI AFETİ KAHRAMANMARAŞ DEPREMİ
Şubat ayında Türkiye’nin Güneydoğusu ve Suriye’de meydana gelen bir dizi deprem, yılın en yıkıcı doğal afetiydi. En şiddetlisi olan 7,8 büyüklüğündeki sarsıntı, Türkiye’de on yıllardır yaşanan en güçlü deprem oldu. Yaklaşık 58.000 kişi öldü, sayısız bina çöktü ve altyapıda ciddi hasar oluştu. Yaklaşık 50 milyar dolar tutarındaki toplam kayıpla yılın en maliyetli doğal afeti oldu. Türkiye’de konutlar için deprem sigortasının zorunlu olmasına rağmen sigortalı hasarlar sadece 5,5 milyar dolara ulaştı.
EN MALİYETLİ İKİNCİ AFET DOKSURİ TAYFUNU
Toplam kayıplar açısından en maliyetli ikinci doğal afet ise Doksuri Tayfunu oldu. Toplam kayıplar yaklaşık 25 milyar dolara ulaştı ve bunun yalnızca 2 milyar doları sigortalandı. Bu, Çin’de devam eden doğal afetlere ilişkin büyük sigorta açığının bir örneğidir.
Ekim ayında Meksika’nın batı kıyısındaki Otis Kasırgasının hızla yoğunlaşması bir başka istisnai olaydı. 24 saat içinde zayıf bir tropik fırtınadan en yüksek kategorideki kasırgaya dönüştü. Genel kayıpların 12 milyar doları, şehirdeki otel yoğunluğunun yüksek olması nedeniyle sigortalı kayıpların 4 milyar dolar civarında olduğu tahmin ediliyor. Bu, genel kayıplar açısından yılın üçüncü en maliyetli kaybı oldu.
Doksuri ve Otis, bilim adamlarının iklim değişikliğinin bir sonucu olarak beklediği modele, yani artan sayıda yoğun fırtınalara ve aşırı yağışlı fırtınalara doğru bir değişime giriyor. Uzmanlar ayrıca tropik fırtınaların daha sık gözlemlenen hızlı yoğunlaşmasını da iklim değişikliğine bağlıyor.
BÖLGELERE GÖRE SİGORTALI KAYIPLAR
Kuzey Amerika bir kez daha dünya çapında en yüksek kayıpları kaydetti. Ancak bu yıl küresel kayıpların payı normalden daha düşüktü. Doğal afetler, 100 milyar dolar değerindeki varlığı yok etti, bunun yaklaşık 67 milyar doları sigortalıydı.
Avrupa’da doğal afetlerden kaynaklanan kayıplar, büyük ölçüde Türkiye’deki deprem nedeniyle 83 milyar dolara (77 milyar Euro) ulaştı. Sigortalı kayıplar yaklaşık 19 milyar dolara (18 milyar Euro) ulaştı.
Asya-Pasifik ve Afrika bölgesinde 2023’teki 64 milyar dolar tutarındaki toplam kayıp, bir önceki yıla göre (66 milyar dolar) biraz daha düşük oldu. Bu tutarın yaklaşık 8 milyar doları (önceki yıl, 11 milyar doları) sigortalanmıştır.
