Sigorta acentelerinin payı her geçen yıl biraz daha azalıyor. Acentelerin toplam prim üretimi içindeki payı son 20 yılda yüzde 26 azalmış durumda. Özellikle oto sigortaları dışındaki çoğunluk branşta acente payının azaldığı dikkat çekiyor.
ANALİZ/AYTAÇ NALLAR
Acentelerin toplam prim üretimi içindeki payı son 20 yılda yüzde 26 azaldı. Sigorta acentelerinin payı her geçen yıl biraz daha azalıyor. 2003 yılında, elementer branşlarda, acentelerin toplam sigorta primi içindeki payı yüzde 70 iken, 2015 yılına gelindiğinde bu pay yüzde 60’a, 2020 yılında yüzde 51’lere kadar geriledi. Türkiye Sigorta Birliği’nin açıkladığı 2023 yılı ilk yarı sonuçlarına göre de acentelerin sigorta pazarı içindeki payı yüzde 55 oldu.
Hayat sigortalarında ise 2003 yılında toplam prim üretiminin yüzde 38’ini sigorta acenteleri, yüzde 20’sini banka şubeleri üretirken; 2023 yılına gelindiğinde hayat sigorta prim üretiminde acentelerin payının 10’a gerilediği, buna karşın bankaların payının ise yüzde 75’e kadar çıktığı görülüyor.
OTODA AYNI KALDI, YANGINDA AZALDI
20 yıllık geçmişe bakıldığında trafik ve kasko sigortalarında acentelerin payı 2003 yılında yüzde 80’lere yakınken, bugün trafikte, acente payı yüzde 76’larda, kasko sigortasında ise yüzde 81’lerde. Bu da gösteriyor ki, acentelerin oto sigortalarında payı 20 yıllık sürede aynı kalmış.
Benzer durumu sektörün lokomotif branşlarında olan yangın sigortaları için söylemek mümkün değil. 2003 yılında toplam yangın primi üretiminin yüzde 55’ini acenteler yaparken, 2015 yılında bu pay yüzde 41’e, 2020 yılında yüzde 37’e gerilemiş. 2023 yılında ise yangın üretiminin yüzde 39’unu acenteler yapmış.
Sağlık sigortalarında ise 20 yıl önce toplam sağlık üretiminin yüzde 46’sını acenteler gerçekleştiriyormuş; son yıllarda sağlık üretiminin yüzde 45’lerini yine acenteler gerçekleştiriyor. Bu açıdan değerlendirildiğinde acentelerin sağlık sigortasındaki payı 20 yılda azalmamış, aynı kalmış, ama artmamış da.
ACENTELERİN PAYI KİME GEÇTİ?
Acenteler açısından son 20 yılın özetine bakarsak, paylarının ciddi anlamda düştüğü görülüyor. Belki oto sigortalarında ve sağlık sigortalarında üretimdeki payları azalmamış olsa da 20 yılda artan araç sayısı ve nüfus ile mukayese edildiğinde; acentelerinin paylarında artış olmadığı da bir başka gerçek. Oto sigortaları ve sağlık dışında hemen hemen tüm branşlarda ise acentelerin payının düştüğü görülüyor.
Acentelerin payı düşüyor da kimlerin payı artıyor? Mesela 20 yıl önce toplam prim üretiminde brokerlerin payı yüzde 5,8 iken, bugün payları yüzde 16’lara kadar çıkmış durumda.
Mesela bankaların paylarına bakıldığında ise 20 yıl önce toplam prim üretiminden bankalar yüzde 10,55 pay alırken, bugün bu oran yüzde 13’lere (elementer branşlarda) çıkmış durumda. Bu da şu anlama geliyor ki, son 20 yılda acentelerin payı azalırken bankaların ve brokerlerin payı artmış.
TEHLİKE ÇANLARI ÇALIYOR
Peki, bu durum neyi gösteriyor? Son 20 yılda acentelerin payının yüzde 26’larda düştüğü dikkate alındığında ve sigorta dinamiklerinin ve tüketicilerin tercihlerinin değiştiği, dijitalden satışın her geçen yıl daha da artacağı hesaba katıldığında; acentelerin payının önümüzdeki yıllarda daha da düşeceğini söylemek sanırız müneccimlik olmaz. Daha açık bir anlatımla, acentelerin artık şapkayı önlerine koyup, yeni düzene ayak uydurmaları konusunda düşünmeleri gerekiyor.
Şunu da belirtmekte fayda var; 20 yıl önce sigorta pazarında 18 bine yakın acente faaliyet gösterirken, bugün bu sayı 16 binlere gerilemiş durumda. Ne mi demek istiyoruz? Acenteler pazar payı kaybederken, acente sayısında da ciddi düşüşler görülmüyor. Acente sayısının neredeyse aynı seviyelerde kalmasına karşın üretimdeki paylarının azalması gelecek için çok da iyi sinyaller vermiyor.
Son 20 Yılda Acentelerin Belirli Branşlarda Prim Üretimindeki Payları (%)
