2023 Yılı Cumhurbaşkanlığı Yıllık Programı yayımlandı. Programda, BES’e detaylı yer ayrıldı. Programa göre 2023’te, Bireysel Emeklilik Sistemindeki katılımcıların finansman ihtiyaçları sebebi ile sözleşmelerini sonlandırmak yerine BES birikimleri sayesinde sistemden ayrılmadan avantajlı koşullarla kredi çekebilmesi için alacağın devri uygulamasının hayata geçirilecek. Ayrıca Programda, 2023 yılında ise sistemde katılımcı sayısının 15 milyon kişiye çıkacağı da tahmin ediliyor.
2023 yılında yine gündemde BES olacak. Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Strateji ve Bütçe Başkanlığınca hazırlanan ve Türkiye ekonomisine ilişkin hedef ve politikaların yer aldığı 2023 Yılı Cumhurbaşkanlığı Yıllık Programı yayımlandı. Programda, BES’e detaylı yer ayrıldı. Buna göre 2023 yılında, Bireysel Emeklilik Sistemindeki katılımcıların finansman ihtiyaçları sebebi ile sözleşmelerini sonlandırmak yerine BES birikimleri sayesinde sistemden ayrılmadan avantajlı koşullarla kredi çekebilmesi için alacağın devri uygulamasının hayata geçirilmesi sağlanacak.
Programda BES’in gelişimine de yer verilerek, sistemin 2003 yılında faaliyete başladığı ve 2013 yılı başında getirilen devlet katkısı ile hızlı bir büyüme trendinin yakalandığı ve 2017 yılında yürürlüğe giren Otomatik Katılım Sistemi (OKS) ile katılımcı sayısının daha da arttığı belirtildi. 2021 ve 2022 yıllarında BES’in cazibesini artırmak için ilave bir dizi teşvik ve iyileştirme uygulaması hayata geçirildiğine değinilen 2023 Yılı Cumhurbaşkanlığı Yıllık Programı’nda BES ile ilgili şu değerlendirmeler yer aldı:
KISMİ ÇEKİŞ HAKKI TANINDI
22 Ocak 2022 tarihinde Resmî Gazete’de yayımlanan “Bireysel Emeklilik Tasarruf ve Yatırım Sistemi Kanunu ile Bazı Kanunlarda ve 375 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun” doğrultusunda BES’te yeni düzenlemeler uygulamaya konulmuştur. Söz konusu değişikliklerin temel amacı, BES’te yer alan mevcut katılımcıların sistemde kalmasının teşvik edilmesi ve BES’in yeni katılımcılar için cazip hale getirilmesidir.
Düzenleme çerçevesinde; devlet katkısı oranı yüzde 25’ten yüzde 30’a yükseltilmiş, katılımcıların ödeyecekleri katkı paylarının yıllık brüt asgari ücreti aşan kısmı için de takip eden yıllarda devlet katkısı alabilmeleri sağlanmış, 45 yaşını aşan çalışanların da talep etmeleri halinde OKS’ye katılmalarına imkân tanınmıştır.
Ayrıca katılımcılara sistemde kazanmış oldukları süre ve diğer haklarını kaybetmeksizin kısmi çekiş hakkı tanınmış ve BES sözleşmelerinden kaynaklı alacağın temlik edilmesi suretiyle bankalara teminat olarak gösterilebilmesine imkân tanınmıştır.
FON BÜYÜKLÜĞÜ 348.1 MİLYAR TL
30 Eylül 2022 itibarıyla BES katılımcı sayısı yaklaşık 7,6 milyon kişiye, fon büyüklüğü 322,3 milyar TL’ye, sistemin verdiği emekli sayısı da 191 bin 74 kişiye ulaşmıştır. Aynı tarih itibarıyla OKS kapsamındaki çalışan sayısı yaklaşık 6,6 milyon kişiye, fon büyüklüğü ise 25,8 milyar TL’ye ulaşmıştır. BES katılımcı sayısında son dönemdeki artışta, 18 yaş altına sisteme katılım imkânının getirilmesinin ve devlet katkısının yüzde 30’a yükseltilmesinin etkili olduğu değerlendirilmektedir. BES ve OKS toplam fon tutarında son aylarda artış kaydedilmiş, 30 Eylül 2022 itibarıyla devlet katkısı da dahil toplam fon büyüklüğü 348,1 milyar TL olmuştur.
AVANTAJLI KREDİ İMKANI
2023 Yılı Cumhurbaşkanlığı Yıllık Programı’nda BES’te gelecek yıl atılacak adımlar da yer aldı. Buna göre, BES’teki fon tutarı ve katılımcı sayısı artışının istikrarlı bir şekilde devam ettirilmesi için katılımcıların finansman ihtiyaçları sebebi ile sözleşmelerini sonlandırmak yerine sistemden ayrılmadan avantajlı koşullarla kredi çekebilmelerine yönelik düzenlemeler yapılacak.
Uzun vadeli tasarruf yapma eğiliminin güçlendirilmesi ve bireylerin emeklilik gelirlerinin artırılması saiki doğrultusunda kamu emeklilik sistemi dışındaki sistemlere katılım teşvik edilecek; BES katılımcı sayısı, sistemde kalış süresi ve fon tutarını artıracak şekilde geliştirilecek.
2023’TE 15 MİLYON KATILIMCI
Programa göre 2023’te, Bireysel Emeklilik Sistemindeki katılımcıların finansman ihtiyaçları sebebi ile sözleşmelerini sonlandırmak yerine BES birikimleri sayesinde sistemden ayrılmadan avantajlı koşullarla kredi çekebilmesi için alacağın devri uygulamasının hayata geçirilecek. Bu kapsamda da katılımcının ortalama fon büyüklüğü, ortalama tüketici kredisi tutarları dikkate alınarak durum analizi ve projeksiyon çalışması yapılacak, paydaşların görüşleri doğrultusunda taslak yönetmelik hazırlanacak, yönetmelik değişikliği yayımlanacak ve katılımcılar, bankalar ve emeklilik şirketleri arasındaki koordinasyonu sağlayacak bir altyapı kurulacak.
Ayrıca Programda, 2022 yılında BES’te toplam katılımcı sayısının 14.5 milyon kişi olacağı ve fon 2022 sonunda emeklilik fonlarının 114.4 milyar TL olacağı tahmin edilirken; 2023 yılında ise sistemde katılımcı sayısının 15 milyon kişiye çıkacağı ve 2023 yılı fon toplamının da 151.7 milyar TL olacağı tahmin ediliyor.
