spot_img
Çarşamba, Mayıs 29, 2024

GÜNCEL HABERLER

TARSİM, 8. Uluslararası Bankacılık ve Finans Kongresi’nde

0
TARSİM, Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Finansal Bilimler Fakültesi ile Doğu Akdeniz Üniversitesi Bankacılık ve Finans Bölümü işbirliğinde, 23-25 Mayıs tarihleri arasında Ankara’da düzenlenen...

Quick Finans, Krone’nin finansman partneri oldu

0
Alman Krone firması ile yeni nesil finansman şirketi vizyonu ile sektöre dinamik bir giriş yapan Quick Finans, finansman partnerliği konusunda önemli bir iş birliğine...

AXA Türkiye, acente buluşmalarını tamamladı

0
AXA Türkiye, 2024 sürdürülebilir gelişim ve büyüme hedeflerini acenteleriyle paylaşmak ve onları yeni döneme hazırlamak üzere “Farklıyız, Fark Yaratmakta Kararlıyız” mottosuyla gerçekleştirdiği buluşmalarını yaptığı...

Korhan Kuyu’ya Teknoloji Lideri Ödülü

0
Anadolu Sigorta, dijitalleşme alanında sektörüne yön veren başarılarına bir yenisini daha ekledi. Anadolu Sigorta Genel Müdür Yardımcısı Korhan Kuyu, BMI Business School’un En Etkin...

HDI Fibaemeklilik’ten, HDI Fibaemeklilik Fonla Büyüt

0
HDI Fibaemeklilik, YouTube kanalında yeni bir video serisini hayata geçirdi. ‘HDI Fibaemeklilik Fonla Büyüt’ adını taşıyan yeni video serisinde, emeklilik ve yatırım fonları ile...

Anadolu Hayat Emeklilik, fon tercihinde rehberlik ediyor

0
Bireysel emeklilik birikimlerini kendilerine en uygun fonlarda değerlendirmek isteyenlere yönelik Anayorum bülteni, FonMatik ROBO, IQ Fonlar ve kişiye özel Yatırım Danışmanlığı gibi çeşitli hizmetler sunan Anadolu...

Yeni Nesil Acente Eğitim Programı sürüyor

0
TSB ve TOBB sponsorluğunda TSEV & TOBB ETÜ iş birliğinde; ‘Yeni Nesil Acente Eğitim Programı’nın 11. grup eğitimleri 28 Mayıs’ta başlıyor. Türkiye Sigorta Birliği ve...

Sigorta sektörü Voleybol Turnuvası’nda dostlukla mücadele etti

0
RS Otomotiv Grubu tarafından geleneksel hale getirilen Sigorta Sektörü Plaj Voleybolu Turnuvası, yoğun bir katılımla 17-19 Mayıs tarihleri arasında, İBB Maltepe tesislerinde gerçekleştirildi. (BASIN BÜLTENİ)...

HDI Sigorta ile PSA Finans işbirliği

0
HDI Sigorta, ‘PSA Kasko’ adlı ürün için PSA Finans ile iş birliği anlaşması imzaladı. İki firmanın pazarda güçlerini birleştirdiği iş birliği kapsamında otomotiv bayileri...

Kaan Kemal Öner’in solo sergisi Quick Art Space’te

0
Kaan Kemal Öner’in “Gökyüzünün Karnında(n)” başlıklı ilk solo sergisi Uras Kızıl küratörlüğünde 11 Mayıs – 28 Haziran tarihleri arasında Quick Art Space’te gerçekleşiyor. (BASIN BÜLTENİ)...
Sosyal GüvenlikÇalışan azaldı, emekli arttı. Sosyal güvenlikte denge bozuldu

Çalışan azaldı, emekli arttı. Sosyal güvenlikte denge bozuldu

Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK), 2023 yılı verilerini açıkladı, hem gerçekler hem de durumun ne kadar kötüye gittiği ortaya çıktı. SGK’nın yayınladığı veriye göre 2023’te aktif/pasif oranı 1.6 oldu. Bu oran tarihin en düşük oranı. Şu anlama geliyor, 1.66 çalışan bir emekliyi finansa ediyor. 2022 yılında bu oran yılında 2.01’di.

Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK), 2023 yılı verilerini açıkladı, hem gerçekler hem de durumun ne kadar kötüye gittiği ortaya çıktı. Buna aslında EYT düzenlemesinin sosyal güvenlik sistemindeki dengeleri nasıl bozduğu ortaya çıktı da diyebiliriz. Rakamlarla kafanızı biraz yoracağım ama bu konu da başka türlü anlatılmaz.

2023 yılında, işçi, memur, Bağ-Kurlu dahil aktif sigortalı sayısı 25.3 milyon olmuş. 2022 yılında bu sayı 26.3 milyon kişiymiş. Buna göre 2023 yılında aktif çalışan sayısı bir önceki yıla göre yüzde 3.89 azalmış. 2023 yılında pasif sigortalı (emekli maaşı, dul ve yetim aylığı, malullük aylığı, iş göremezlik geliri alanların toplamı) kişi sayısı 16 milyon olmuş. Geçen yıl pasif sigortalı sayısı, bir önceki yıla göre 3.9 milyon kişi, yani yüzde 15 artmış.

Bir de emekli aylığı alanların sayısına bakalım. 2022 yılında SGK’dan emekli aylığı alanların sayısı 9.4 milyon kişi iken, 2023 yılında bu sayı 2 milyon kişi artarak, 16 milyona çıkmış. Daha açık bir anlatımla geçen yıl 2 milyondan fazla kişi emekli olmuş. Son 10 seneye baktığımızda sosyal güvenlik sistemi ortalama her yıl 250 bin kişiyi emekli etmiş; kimi yıllar bu sayı 350 bine çıkmış, kimi yıl 150 bine düşmüş ama ortalamaya bakarsak her yıl sistemden ortalama 250 bin kişi emekli olmuş. Geçen sene ise 2 milyon kişi emekli olarak, sistemden emekli aylığı almaya başlamış. Tahmin edeceğiniz gibi bunun büyük çoğunluğu EYT’den emekli olanlar.

ÇALIŞAN AZALDI EMEKLİ ARTTI

Buraya kadar bahsettiğimiz sosyal güvenlik sisteminin tamamı. Bir de bunun kırılımı var; işçi (4/a), Bağ-Kurlu (4/b) ve memur (4/c) statüsünde olanlar. Onlara da kısaca bakalım. 2023 yılında işçi statüsünde çalışanların sayısı 18.6 milyon olmuş ki, bir önceki seneye göre 4/a’lı çalışanların sayısı 1.2 milyon kişi azalmış. 2023’te 1 milyon 811 bin kişi emekli olarak, aylık almaya başlamış. Genelde sosyal güvenlik sisteminden her yıl ortalama 4/a’lı statüsünde 300-350 bin kişi emekli oluyor.

Bağ-Kurda ise, 2023 yılında aktif Bağ-Kurlu sayısı 3.1 milyon kişi olmuş. Bir önceki seneyle mukayese edildiğinde Bağ-Kurlu sigortalı sayısı 151 bin azalmış. 2022 yılında 1.6 milyon kişi emekli aylığı alırken, bu sayısı 131 bin artarak, 2023 yılında 1.7 milyon kişiye çıkmış. Yani, 2023 yılında 131 bin Bağ-Kurlu emekli olmuş ki, genelde de Bağ-Kurdan her yıl 20-30 bin kişi emekli olur. Peki, memurlarda durum nedir? 2022 yılına göre aktif memur sayısı 366 bin artarak, 3.6 milyon kişiye çıkmış. 2022 yılında 1.5 milyon memur emekli aylığı alırken, bu sayı 65 bin artarak, 1.6 milyon kişiye çıkmış. Buna göre 2023 yılında 65 bin memur emekli olmuş.

ÇALIŞAN BAŞINA DÜŞEN EMEKLİ

Gelelim asıl konuya. Durumun gittikçe kötüleştiğini gösteren tabloya; aktif/pasif oranına. Daha açık bir anlatımla; sosyal güvenlik sisteminin sürdürülebilirliği, gelecekte emeklilere maaş ödenip ödenmeyeceği, sosyal güvenlik sistemine bütçeden ne kadar aktarılacağı gibi birçok parametreyi belirleyen orana. Nedir, aktif/pasif oranı? Çalışanlara aktif sigortalı; emekli, dul, yetim, malul sigortalılara pasif sigortalı deniliyor. Aktif/pasif oranı da; kaç aktif çalışanın, kaç pasif çalışanı finanse ettiğini gösteriyor. Ya da kaç çalışanın kaç emekliyi finanse ettiğini gösteriyor. Bu oran ne kadar yüksekse, sosyal güvenlik sistemi o kadar iyidir, sürdürülebilirdir, emeklilere uzun süreli ve yüksek maaş verilir. Dünyada kabul görmüş aktif/pasif oranı, 4’tür. Yani 4 çalışan, 1 emekliyi finanse ederse sosyal güvenlik sistemi sürdürülebilir olur. Altını çizeyim, iyi olmaz, sürdürülebilir olur.

TARİHİN EN DÜŞÜK ORANI AÇIKLANDI

Bizde oran ne? SGK’nın yayınladığı veriye göre 2023’te aktif/pasif oranı 1.6 oldu. Bu oran tarihin en düşük oranı. Şu anlama geliyor, 1.66 çalışan bir emekliyi finansa ediyor. 2022 yılında bu oran yılında 2.01’di. Belirteyim, aktif çalışanlar içinde çırak, stajyer, kursiyerler de var. Eğer bunları da çıkarırsanız, aktif/pasif oranı 1.50’nin de altına düşüyor. 1.66’lık oran tüm sosyal güvenlik sisteminin ortalaması. Kırılıma baktığımızda, mesela, 4/a’lılarda 2023 yılında 1.82 olmuş. İşçi statüsünde çalışanlarda 2022 yılında 2.37 kişi bir emekliyi finanse ederken, geçen sene 1.82 çalışan bir emekliyi finanse eder hale gelmiş. Bağ-Kurda durum daha da vahim. Geçen yıl çalışan 1.15 Bağ-Kurlu, bir emekliyi finanse eder hale gelmiş. Memurlarda da benzer bir durum hakim. Orada da çalışan 1.59 memura, 1 emekli memur düşüyor.

ALARM ZİLLERİ ÇALIYOR

Sosyal güvenlik sistemimizde zaten aktif/pasif oranında çok iyi değildi ama hiç bu kadar düşmemişti. Mesela 80’lerde bu oran 3.3’lerdeydi. Ve biz bu orana, 2023 yılında EYT’den verdiğimiz 1.7 milyona yakın emekli ile ulaştık. Daha kötüsü şu; yapılan analizlere göre, aktif/pasif dengesinin 1.5’in altına düşmesi halinde sosyal güvenlik sistemi sürdürülebilirliğini yitiriyor. O nedenle de son yıllarda en düşük emekli aylıklarında yapılan iyileştirmelerde, en düşük emekli aylıklarının yükseltilmesinde aradaki maaş farkını SGK değil, Hazine ve Maliye Bakanlığı karşılıyor.

Görünen o ki, sosyal güvenlik sistemi için alarm zilleri çalmaya başlamış. Böyle giderse neredeyse bir çalışan, bir emekliyi finanse edecek ki, bu bir felaket olur. Bu tabloya bakarak, iki tespitte bulunabilirim. Birincisi, sosyal güvenlikte reform ihtiyacı olduğu. İkincisi ise, eminim bazılarının hoşuna itmeyecektir ama stajın emeklilikten sayılması, kademeli emeklilik gibi düzenlemeleri kimse beklemesin.

Noyan Doğan/Hürriyet Gazetesi

İLGİLİ HABERLER