Hürriyet Yazarı Noyan Doğan, yazısında BES’te düşen devlet katkısı karşısında 18 milyon BES katılımcısına tavsiyelerde bulundu. Yazısında, BES’te, devlet katkısı yüzde 20’ye indirildiğine, sistemdeki kişilerin, ‘Birikimlerimizi alıp çıkalım mı, sistemde kalmaya devam mı edelim?’ sorusunun cevabını merak ettiğine değinen Doğan, o sorunun cevabını verdi.
Hürriyet Gazetesi Yazarı Noyan Doğan, yazısında BES’te düşen devlet katkısı karşısında 18 milyon BES katılımcısına tavsiyelerde bulundu. “BES’te devlet katkısı düşürüldü 18 milyon kişi ne yapacak?” başlıklı yazısında Doğan, “BES’te devlet katkısı yüzde 20’ye indirildi. Sistemdeki kişiler, ‘Birikimlerimizi alıp çıkalım mı, sistemde kalmaya devam mı edelim?’ sorusunun cevabını merak ediyor” dedi.
Yazısında, BES’te devlet katkısı yüzde 30’dan 20’ye düşürüldüğünü hatırlatan Doğan, “Önce, yanlış anlaşılmalara açıklık getireyim, sonrasında devlet katkısındaki revizyonun etkilerine değineyim. 1 Ocak 2026 tarihine kadar sistemdeki 18 milyon katılımcı devlet katkılarını yüzde 30 olarak alacak ki, aldılar zaten. Bu katılımcıların, 1 Ocak 2026 tarihinden itibaren sisteme yatırdıkları tutarlara ödenecek devlet katkısı ise yüzde 20 olacak. Devlet katkısının yüzde 30’dan yüzde 20’ye düşürülme kararı 7 Ocak tarihli Resmi Gazetede yayımlandı. 1 Ocak ile 7 Ocak tarihleri arasında BES’e para yatıranların devlet katkısı tutarı yüzde 30 değil, yüzde 20 olacak” tespitlerini yaptı.
BES’İN TEK AVANTAJI DEVLET KATKISI MI?
Doğan, yazısında, devlet katkısı uygulamasının 2013 yılında yüzde 25 ile başladığını efade ederek, şu tespitleri yaptı:
“Çok iyi hatırlıyorum, Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, 2015’te, Başbakan Yardımcısı olduğu dönemde, katıldığı bir toplantıda şu açıklamaları yapmıştı: “BES’te devlet katkısı devam edecek. Katkı, bütçede önemli bir kaleme ulaştı. 2016’da 3-3.5 milyar liralık ilave bir yük demek. Bu birçok bakanlığın bütçesinden kat kat daha yüksek bir rakama tekabül ediyor. Beklentilerin o çerçevede oluşturulması lazım.” Mehmet Şimşek, yine o konuşmasında, emeklilik fonlarını yöneten portföy yönetim şirketlerini de eleştirerek, “Sırtınızı BES’e dayayıp yüksek ücretler, düşük performansla yolunuza devam edemezsiniz” demişti.
Bu hatırlatmayı niye yaptım, o dönemler, BES’te getiriler çok düşüktü, hatta negatiflerdeydi ve sisteme girenlerin çoğu, ‘yatırdığımızı bile alamıyoruz’ diyerek, çıkıyorlardı. Yine o dönemler, ‘BES’in devlet katkısı dışında bir esprisi yok’ diye de eleştiriliyordu.”
YÜZDE 20’LİK KATKI NE ANLAMA GELİYOR?
2022 yılında ise, sürpriz bir şekilde devlet katkısı yüzde 30’a çıkartıldığını hatırlatan Doğan, “O dönemde enflasyon yüzde 60’larda, faizler de yüzde 14’lerdeydi. Devlet katkısının artırılması ile birlikte hemen hemen her yıl BES’e 700 binin üzerinde yeni katılımcı girdi ve bugün katılımcı sayısı gönüllü BES’te 10.1 milyon, çalışanların katıldığı Otomatik Katılım Sisteminde ise 7.8 milyon olmak üzere toplam 18 milyon kişiye ulaşıldı” dedi.
Doğan, yazısında, 2026 enflasyonunun yüzde 23’ler seviyesinde olacağı hatta bunun da altında gerçekleşeceğinin tahmin edildiğin, yine bu yıl için faiz beklentisinin ise yüzde 25’lerde olduğunu belirterek, “Böyle bir ortamda yüzde 20’lik devlet katkısı iyi ve güçlü bir orandır ve başka hiçbir yatırım aracında da böyle bir destek yoktur. Mesela, mevduat faizinde bugün yüzde 15 ila yüzde 17.5 oranlarında stopaj kesintisi vardır” dedi.
FORMÜLE BAK KARARINI VER
Noyan Doğan, yazısında, BES katılımcılarının dikkat etmesi gereken formülü de açıkladı: “Devlet katkısından daha da önemli olanı sistemin getirileri. Artık eskisi gibi değil. Mesela, veriler yeni açıklandı; 2025 yılında BES’in ortalama getirisi yüzde 61 olmuş. Yüzde 30.89’luk enflasyon ile mukayese edildiğinde enflasyonun 30 puan üzerinde getiri sağlamış. Bu ortalama getiri. Emeklilik fonlarına baktığımızda altın fonu enflasyonun 67 puan üzerinde yüzde 101 gibi rekor getiri sağlamış. Son 5 yıla baktığımızda ise BES fonlarının ortalama getirisi yüzde 769 olmuş ki, son 5 yılda TÜFE yüzde 608 olmuş. Uzatmayayım, BES, enflasyonun kat ve kat üzerinde getiriler sunuyor, dolayısıyla katılımcıların tasarrufları ikiye katlanıyor.
Bugün BES’te olanlar için matematiksel bir hesap yaparsak ortaya şöyle bir tablo çıkıyor: Katkı paylarının değerlendirildiği fonların getirisi, üzerine yüzde 20 devlet katkısı, üzerine devlet katkısının getirisi (2025 yılında yüzde 31 ile enflasyon kadar getiri sundu).”
ÇIKIŞTA NE KADAR KESİNTİ VAR?
Doğan, “Devlet katkısının düşürülmesine tepki gösterip de çıkılırsa ne ile karşılaşılacak?” sorusunun cevabını da yazısında değerlendirdi:
“10 yıl ve 56 yaşını doldurmamış kişiler için kayıp büyük olur. Sistemde 3 yıl kalanlar katkının yüzde 15’ini, 6 yıl kalanlar yüzde 35’ini, 10 yıl kalanlar yüzde 60’ını hakkediyor. Birincisi, bu sınırlar çerçevesinde, geçmişten gelen yüzde 30’luk katkılar alınamayacak, Hazine’ye bırakılacak. İkincisi, erken çıktığınız için elde ettiğiniz getiri tutarı üzerinden yüzde 10 ila yüzde 15 gelir vergisi (stopaj) kesintisi yapılacak. Üçüncüsü, erken çıktığınızda, sisteme girerken emeklilik şirketinin almadığı giriş aidatı erken çıkışta kesilecek.
Bunları alt alta koyduğumuzda devlet katkısının düşürülmesine tepki gösterip sistemden çıkmak mı, yoksa devam etmek mi mantıklı; karar sizin.”
