Fas’taki depremin sigorta endüstrisine etkileri tartışılmaya başlandı. Depremin ekonomik maliyetinin 1 milyar ABD doları ile 10 milyar dolar arasında olacağı ve bunun ülkeye GSYİH’nın yüzde 8’ine kadar mal olabileceği tahmin ediliyor. Uzmanlar, sigorta piyasasındaki kayıpların ekonomik kayıpla karşılaştırıldığında önemsiz kalacağını söylüyor. Fas depremi Monte Carlo etkinliğinde de gündem konusuydu ve Türkiye depremi ile mukayese edildi.
Fas’taki depremin sigorta endüstrisine etkileri tartışılmaya başlandı. Monte Carlo’daki 2023 Rendez-Vous de Septembre (RVS) etkinliğinde de gündem konusu oldu. Kuzey Afrika ülkesi Fas’ta, cuma gecesi Marakeş’in güneyinde 7 büyüklüğünde deprem meydana geldi. USGS ekonomik etkinin GSYİH’nın yüzde 8’i kadar önemli olabileceğini tahmin ediyor.
Uluslararası ajanslar depremin, 1960’tan bu yana Fas’ta meydana gelen en ölümcül deprem olduğunu ve gelişmekte olan ülkelerdeki sigorta koruma açığını ve afet riski kapsamının eksikliğini bir kez daha ortaya koyduğuna dikkat çekiyor. USGS (ABD Jeoloji Araştırmaları Kurumu) depremin ekonomik maliyetinin 1 milyar ABD doları ile 10 milyar dolar arasında olacağını ve bunun ülkeye GSYİH’nın yüzde 8’ine kadar mal olabileceğini tahmin ediyor.
FAS’TA AFET SİGORTASI VAR
Uzmanlar, sigorta piyasasındaki kayıpların ekonomik kayıpla karşılaştırıldığında önemsiz kalacağını söylüyor. Fas’ta, Dünya Bankası destekli bir program aracılığıyla hanelere ve işyerlerine teminat sağlayan afet sigortası sistemi bulunuyor. Uzmanlar, afet sigortası programından 170 milyon dolara kadar ödeme sunacağını vurguluyor.
Fas’ta, Dünya Bankası’nın desteğiyle, ulusal bir dayanışma fonu aracılığıyla sigortasız kişilerin zararlarının karşılanması için sosyal koruma sistemi de bulunuyor. Dayanışma fonunun, 600 milyon dolar tutarında ödeme yapması bekleniyor.
Uzmanlara göre, küresel reasürans piyasası, hükümet destekli afet sigortası kapsamında sorumluluğun üçte ikisini karşılıyor. Reasürans sermayesinin 100 yılda bir deprem senaryosunun 120 milyon dolarını karşılaması bekleniyordu.
Fas’ta özel sigorta pazarında sigortalılık oranı düşük. Penetrasyonun en fazla yüzde 2 ile yüzde 4 arasında olduğu tahmin ediliyor. Birçok konut, hükümet destekli planlar dışında herhangi bir korumaya sahip değil.
TÜRKİYE DEPREMİ İLE MUKAYESE EDİLDİ
Fas’taki deprem ve koruma açığı Monte Carlo’da da gündemin ilk sırasında yer aldı. Uzmanlar, Fas’taki depremin, reasürans endüstrisi için büyük bir olay haline gelmesini muhtemel görmüyor. Toplantılarda, Fas’taki deprem Türkiye’deki depremlerle de mukayese edildi. Fitch Ratings Direktörü, “Türkiye’de yaşananları düşündüğünüzde yüksek, çift haneli milyar ABD doları aralığında ekonomik kayıplarımız oldu. Ayrıca, orta ve tek haneli milyar dolarlık bir rakam olan ikinci sigortalı zarar da vardı. Orada zaten çok düşük bir sigorta kapsamı bulunuyordu, bununla karşılaştırıldığında Fas’ın daha da düşük olması bekleniyor” diyor.
Toplantıda, uzmanlar, Fas’taki hasarın yalnızca küçük bir kısmının sigortalandığı ve yeniden inşa yükünün büyük oranda kamunun üzerinde olacağını da söylediler.
