Sağlık Bakanlığı, Sağlık Meslek Mensuplarının Hukuki Sorumluluk Haritası El Rehberi yayımladı. Rehberde; hukuka uygun tıbbi müdahalenin temel şartları, malpraktis ile komplikasyon arasındaki ayrım, sorumluluğun doğduğu ve doğmadığı haller, yargı yolları ile bilirkişi, hekim sorumluluk sigortası gibi temel ilke ve usullere yer verildi. Rehberde, zorunlu sigortanın artan gücüne dikkat çekilerek, yeni sistemin sağlık personelinin şahsi mal varlığını koruma altına alırken zorunlu mesleki sorumluluk sigortasını tazminat sisteminin merkezine yerleştirdiği belirtiliyor.
SİGORTA GAZETESİ/ÖZEL HABER
Sağlık Bakanlığı, Sağlık Meslek Mensuplarının Hukuki Sorumluluk Haritası El Rehberi yayımladı. Rehberde; hukuka uygun tıbbi müdahalenin temel şartları, malpraktis ile komplikasyon arasındaki ayrım, sorumluluğun doğduğu ve doğmadığı haller, yargı yolları ile bilirkişi, hekim sorumluluk sigortası gibi temel ilke ve usullere yer verildi.
Rehberde, tıbbi uygulama hatalarının diğer adıyla malpraktisin önlenmesi ve sağlık çalışanlarının mesleki güvenliğinin sağlanmasının güven temelli bir sağlık sisteminin temel unsurları arasında yer aldığı ifade ediliyor.
Rehberde, zorunlu sigortanın artan gücüne dikkat çekilerek, yeni sistemin sağlık personelinin şahsi mal varlığını koruma altına alırken zorunlu mesleki sorumluluk sigortasını tazminat sisteminin merkezine yerleştirdiği belirtiliyor.
Malpraktis davalarında sağlık personelinin rolü şöyle anlatılıyor: İdare aleyhine açılan tazminat davasında, ilgili personelin davaya müdahil olması, teknik bilgisi ile davayı takip eden avukata destek vermesi, bu davaların idare lehine sonuçlanmasında kritik önemi haizdir. Rehberde özetle şu bilgiler paylaşılıyor:
Tıbbi Uygulama Hatası (Malpraktis): Tıp biliminin standartları ve tecrübeleri çerçevesinde gösterilmesi gereken özenin gösterilmemesi sonucu ortaya çıkan ve zarara sebebiyet veren her türlü tıbbi müdahale.
Uygulama Kusuru: Teşhis, tedavi seçimi ve uygulamasında hata.
Organizasyon Kusuru: Personel yetersizliği veya iş birliği eksikliği.
Aydınlatma Kusuru: Hastanın aydınlatılması ve anamez alınmasında eksiklik.
Komplikasyon: Tıbbi girişim sırasında öngörülmeyen veya öngörülse bile önlenemeyen, istenmeyen sonuç.
Malpraktisten temel farkı, öngörülebilen ama önlenemeyen bir durum olmasıdır.
Sorumluluğun Doğmadığı Durum: Hekim gerekli tüm özeni göstermişse. Tıbbi standartlara tam uyulmuşsa. Olası komplikasyonlar hakkında hasta aydınlatılmışsa. Komplikasyon sonrası yönetim süreci doğru işletilmişse.
Sorumluluğun Doğabildiği Durum (Danıştay Kararı): Danıştay, hastane enfeksiyonunu (komplikasyon) tek başına bir kusur saymamış, ancak hastanenin hijyen şartlarında gerekli özeni göstermemesini bir ‘hizmet kusuru’ olarak değerlendirmiştir. Komplikasyon ortaya çıktıktan sonraki sürecin iyi yönetilememesi, idarenin veya sağlık personelinin sorumluluğuna yol açabilir. Gerçekleşen komplikasyonun takibi ve zararı en aza indirecek tedbirlerin zamanında alınması esastır.
Kamu Personelinin Sorumluluğu: Memurlar ve diğer kamu görevlilerinin yetkilerini kullanırken işledikleri kusurlardan doğan tazminat davaları, kendilerine rücu edilmek kaydıyla ve kanunun gösterdiği şekil ve şartlara uygun olarak, ancak idare aleyhine açılabilir. Yargıtay; kamu görevlisinin ağır kusuru veya kötü niyeti olsa dahi, bu durumun aynı zamanda yönetimin “gözetim ve iyi eleman seçme yükümlülüğünü” yerine getirmemesi nedeniyle bir hizmet kusuru sayılması gerektiğini belirtmiştir. Bu nedenle, davada husumet kamu görevlisine değil, idareye yöneltilmelidir.
Kamu sağlık tesislerindeki bir tıbbi hata iddiasında, dava doğrudan sağlık personeline değil, bağlı bulunduğu idareye karşı ve idari yargıda açılmak zorundadır.
DAVA AÇMA SÜRELERİ
Dava açmadan önce zararın öğrenilmesinden itibaren 1 yıl içinde (her hâlde 5 yıl) idareye başvurmak zorunludur. İdarenin talebi reddetmesi (veya 30 günde cevap vermemesi) üzerine, red kararanın tebliğinden veya 30 günlük cevap verme süresinin bitiminden itibaren 60 gün içinde idare mahkemesinde açılır.
Zaman Aşımı Süresi: Hukuki ilişkinin niteliğine (sözleşme, haksız fiil) göre değişir. Sözleşmeden Doğan Davalar:
Genel Kural (Vekâlet, Eser): 5 yıl.
Hekimin Ağır Kusuru: 10 yıl.
Ağır Kusur + Ayıplı İfa: 20 yıl.
Haksız Fiile Dayalı Davalar: Zararın ve sorumlunun öğrenilmesinden itibaren 2 yıl (her halde 10 yıl).
Sağlık Hukukunda Oyun Değiştirici – Mesleki Sorumluluk Kurulu (MSK)
MSK, sağlık meslek mensuplarının hukuki sorumluluk rejimini kökten değiştiren merkezi bir yapıdır. Kamu, özel veya vakıf üniversitesi ayrımı olmaksızın, tüm sağlık meslek mensuplarının tıbbi işlem ve uygulamalarıyla ilgili ceza soruşturmaları için soruşturma izni vermeye yetkili tek merci haline gelmiştir. Soruşturma süreçlerinde bir standart ve merkezi bir filtre mekanizması getirilmiştir.
Rücu Kararı Vermek: Yalnızca kamuda görev yapan sağlık personeli için idarenin ödediği tazminatın personele yansıtılıp yansıtılmayacağına (rücu) karar verir. Rücu sistemini son derece ağır şartlara bağlayarak kamu personelini finansal olarak koruma altına almıştır.
Soruşturma izni olmadan, sağlık meslek mensubunun tıbbi uygulaması nedeniyle hakkında ceza soruşturması başlatılamaz.
Rücu Olmadığında Ne Olur? Zorunlu Sigortanın Artan Gücü
İdare Tazminatı Öder: Mahkeme kararında belirtilen tazminat, yargılama giderleri ve vekalet ücreti ilgili idare tarafından zarar görene ödenir.
İdare, Personelin Yerine Geçer (Halefiyet): İdare, ödemeyi yaptıktan sonra hukuken sağlık personelinin yerine geçer.
Talep Sigorta Şirketine Yöneltilir: İdare ödediği bedeli, eğer sağlık personelinin zorunlu mesleki mali sorumluluk sigortası var ise personelin kusuru ve poliçe teminatı dahilinde sigorta şirketinden talep eder. Tekrar vurgulamak gerekirse bu talep sigorta şirketine yöneltilmektedir. Sağlık personeline rücu daha önce belirtilen istisnai durum haricinde mümkün değildir.
Yeni sistem, sağlık personelinin şahsi mal varlığını koruma altına alırken Zorunlu Mesleki Sorumluluk Sigortası’nı tazminat sisteminin merkezine yerleştirmiştir.
