Emeklilik yaşını dolduran ya da emeklilik yaşını geçen çalışanlar, emeklilik için gerekli prim gün sayısını ve çalışma yılını doldurmayıp, emekli maaşı almaya hak kazanamıyorlarsa geçmişte ödedikleri primleri SGK’dan toplu olarak alabiliyorlar. Prim iadesinin bir başka yolu da SGK’ya fazla ödenen primlerin iadesi. Prim iadesinde tüm merak edilenler.
Emeklilik yaşını dolduran ya da emeklilik yaşını geçen çalışanlar, emeklilik için gerekli prim gün sayısını ve çalışma yılını doldurmayıp, emekli maaşı almaya hak kazanamıyorlarsa geçmişte ödedikleri primleri SGK’dan toplu olarak alabiliyorlar. Benzer şekilde işyerini kapatan Bağ-Kurlular da prim iadesi için başvurabiliyor.
Prim iadesinin bir başka yolu da SGK’ya fazla ödenen primlerin iadesi. Ödenen fazla primler iade alınabiliyor. Çalışan adına SGK’ya, sigorta primine esas kazanç üst sınırını aşan ödeme yapılmışsa, aşan kısım iade alınabilir. Bu durum, özellikle yüksek ücretli çalışanlar için geçerlidir. MYüksek ücret alanların primleri de tavandan yatar ve tavanı aşan kısım için iade talep edilebilir. Aynı şekilde birden fazla işyerinde çalışan kişilerin ödedikleri primler de tavanı aşarsa, fazla ödenen tutar SGK’dan geri alınabilir.
PRİM İADESİNİN ŞARTLARI NELER?
Prim iadesinin bazı şartları var. Bunlardan birincisi, prim iadesi alabilmek için emeklilik yaşını doldurmak gerekiyor. Kadın çalışanlar 58 yaşını, erkek çalışanlar ise 60 yaşını doldurduklarında SGK’dan prim iadesi için başvurabilirler.
Bilinmesi gereken bir başka husus, SGK, primlerin tamamını iade etmiyor. SGK’ya ödenen primlerde işçi payı, işveren payı ve İşsizlik Sigortası Fonu için ödenen paylar var. Bunların içinden sadece çalışandan kesilen primler iade edilir. Bu da yüzde 9’dur. Yani, işçi payına düşen malullük, yaşlılık ve ölüm için kesilen prim tutarı yüzde 9’dur. Bu yüzde 9’luk prim iade alınabilir. İşveren payı ve İşsizlik Sigortası Fonu için kesilen iade edilmiyor.
BAĞ-KURLULAR NE YAPACAK?
Kendi adına çalışanlar, yani Bağ-Kurlular ise ödedikleri yaşlılık, ölüm ve malullük primlerini iade alabilir. Bu kapsamda SGK, geçmiş yıllara ait primleri, güncelleme katsayısı ile hesaplayıp öder. Tavanı aşan prim ödemelerinde ya da birden fazla işyerinde çalışıldığı için tavanı aşan ödemelerde ise sadece işçi payına düşen uzun vadeli sigorta kollarına ait tutarlar iade edilir, işverenin ödediği prim iadeye tabi değildir.
ÇALIŞIRKEN İADE ALINMAZ
Prim iadesinden vefat eden sigortalının eşi ve çocukları da yararlanabilir. İşçi statüsünde çalışan ya da kendi adına Bağ-Kurlu olarak çalışanın vefatı durumunda, emeklilik hakkını elde edememişse, eşine ve çocuklarına dul ve yetim aylığı bağlanamadığından eş ve çocuklar SGK’ya prim iadesi için başvurup, toplu ödeme alabilirler.
Prim iadesinde en çok merak edilen bir diğer konu ise, çalışanların, çalışırken prim iadesi alıp alamayacağı. Prim iadesi alınabilmesi için bir işyerinde sigortalı olarak çalışılmıyor olunması lazım.
Prim iadesi için gerekli şartlar yerine getirilmişse SGK merkezine, il müdürlüklerine yazılı olarak başvurulması gerekiyor.
