Yılda ortalama 850-900 bin arasında kaza tespit tutanağı düzenlenirken, hatta bazı yıllar tutanak sayısı 950 binlere kadar çıkarken, son üç yıldır düzenlenen tutanak sayısı 700 binlere kadar geriledi. Bunda da sigorta primleri ve araç hasar kaydı etkili oldu.
Her yıl trafikte kaza sayısı artarken, düzenlenen kaza tespit tutanağı sayısı ise azalıyor. Her yıl ortalama 850-900 bin arasında kaza tespit tutanağı düzenlenirken, hatta bazı yıllar tutanak sayısı 950 binlere kadar çıkarken, son üç yıldır düzenlenen tutanak sayısı 700 binlere kadar geriledi.
Maddi hasarlı kazalarda polis beklemek yerine tarafların kendi aralarında anlaşarak hem trafik sıkışıklığının önüne geçmek hem de trafik sigortasında işlemleri kolaylaştırmak amacıyla 2008 yılında kaza tespit tutanağı uygulamasına geçildi. Aradan geçen süre içinde de 13.3 milyon kaza tespit tutanağı düzenlendi. Tutanak uygulaması trafik sıkışıklığına çare olmadığı gibi son yıllarda sürücüler de tutanak tutmaktan kaçar hale geldi.
TÜİK verilerine göre 2022 yılında toplam 1 milyon 36 bine yakın maddi hasarlı trafik kazası meydana gelirken, aynı yıl 777.8 bin adet kaza tespit tutanağı düzenlendi. Benzer durum 2023 yılında da yaşandı. Geçen sene 1 milyon 79 bin maddi hasarlı kaza meydana geldi 797.8 bin adet tutanak tutuldu. Buna göre geçen sene 281 bin adetten fazla kazada tutanak tutulmadığı görüldü. 2024 yılının 7 aylık döneminde ise 515 bin adet tutanak tutuldu. TÜİK istatistiklerine göre de Covid salgının olduğu 2020 yılı dışında her yıl trafik kaza sayısı artıyor.
Tutanak uygulamasının başladığı dönemden bu güne kadar da en yüksek kaza tutanağı 4.6 milyon adetle İstanbul’da düzenlendi. Buna göre toplam tutanakların yüzde 34’ü İstanbul’da tutuldu. İkinci sırayı ise 1.3 milyon tutanakla Ankara, 1 milyon tutanakla da İzmir aldı. Böylece üç büyük şehirde toplam tutulan tutanağı yüzde 53’ü düzenlendi.
Düzenlenen kaza tespit tutanağı sayısındaki azalmanın birkaç nedeni olduğunu belirten sigortacılar, bunların başında, artan trafik sigortası primleri nedeniyle kazaya karışanların hasarlı sürücü konumuna düşüp de sigorta primini artırmak istememesinin geldiğini vurguladı. Bu nedenle sürücülerin aralarında anlaşma yolunu tercih ettiklerini ifade eden sigortacılar, ikinci nedenin ise araçların hasarlı araç kaydına girmemek olduğuna dikkat çekerek, şunları söyledi:
“Trafik sigortası primleri son yıllarda ciddi arttı. Hasar kademesine göre de primler daha da yükseliyor. Sürücüler primlerinin artmaması için kendi aralarında anlaşma yolunu tercih ediyor. Bir de kazada hasar kaydı ve Tramer kaydı oluşuyor. Hasar kaydı ile sadece aracın geçirdiği kazaların meydana getirdiği tüm hasarlara ulaşılabiliyor. Tramer kaydında da hasar kaydının yanı sıra aracın kusur oranı, sigorta işlem bilgileri, değişen parçaları gibi pek çok önemli detaylar görünüyor. Bunlar ikinci elde araç satışını düşüren unsunlar olarak görülüyor. Bu nedenle de ufak tefek hasarlarda tutanak tutulmaması tercih ediliyor.”
