Ortada iki senaryo var. İyimser senaryo olan temel senaryoda, daha istikrarlı enerji ve gıda fiyatları öngörülüyor. İkincisi ise Kızıldeniz’deki çatışmaların tırmandığı ve petrol fiyatının varil başına 120 dolara yükselmesi nedeniyle enflasyonun artacağı daha stresli bir senaryo. Ham petrolün fiyatı 2024’ün ilk yarısında sıkı kalacak ve orta vadede varil başına 90 ila 95 dolar aralığında daha yüksek denge fiyatları olacak.
Hamas’ın geçen Ekim ayındaki saldırısı ve İsrail’in tepkisi, Husilerin Kızıldeniz’deki gemilere saldırıları, buna karşın ABD’nin tepkisi… Bölgedeki istikrar eksikliği analistler için her zaman bir endişe kaynağıdır. Bu durumda, Kızıldeniz’i Aden Körfezi’ne bağlayan Mandeb Boğazı’ndaki saldırılar, en işlek ticaret yollarından biri olduğu için uluslararası ticaret üzerinde büyük bir etkiye sahip olabilir. Bununla birlikte, artan bir çatışmanın petrol gibi hammaddelerin fiyatı üzerindeki etkisi konusunda daha büyük endişeler var.
PETROLÜN VARİL FİYATI HALEN DÜŞÜK
Mapfre’nin araştırma kolu olan Mapfre Economics’in Fundación Mapfre tarafından yayınlanan ‘2024 Ekonomik ve Sektörel Görünüm: İlk Çeyrek’ raporunda, küresel ekonomiye yönelik risklerden en önemlisidir. Avrupa’da referans noktası olan Brent ham petrolünün varil fiyatı, geçen haftalarda önemli düşüşün ardından şu anda varil başına 75 ila 81 dolar arasında işlem görüyor. Bu aynı zamanda, Amerika Birleşik Devletleri’nde varil başına 70 doların üzerinde işlem gören WTI ham petrol varili için de geçerlidir. Bu nedenle, ham petrol, Eylül ayında zirve yaptıkları varil başına 97 ve 95 dolardan hala uzak.
MAPFRE Economics’in raporunda, Kızıldeniz’deki gerilimlerden ziyade Ukrayna’daki çatışma nedeniyle gaz da bu risk senaryosuna dahil ediliyor. Petrolle ilgili olarak, nispeten istikrarlı kalıyor ve MWh başına 292 avroya ulaştığı 2022’de görülen zirveden uzak görünüyor.
2024’TE EMTİALARDAN NE BEKLENİYOR?
Mapfre Ekonomi, Görünüm raporunu hazırlarken her zaman iki senaryo hesaplıyor ve bu, ekonomik performansı etkileyebilecek dışsal faktörlerin giderek daha fazla olduğu günümüzde daha da mantıklı. En olası ve bu durumda iyimser senaryo olan temel senaryoda, araştırma servisi daha istikrarlı enerji ve gıda fiyatları öngörüyor. Spesifik olarak, petrol fiyatı tahmini, raporun diğer baskılarına kıyasla aşağı yönlü revize edildi ve şu anda işlem görmekte olanlara çok benzer seviyelerde…
Mapfre Economics, İsrail ile Hamas arasındaki savaşın tırmanması ve Kızıldeniz’deki çatışmaların tırmandığı ve petrol fiyatının varil başına 120 dolara yükselmesi nedeniyle enflasyonun artacağı daha stresli bir senaryo da hazırlıyor. Ham petrolün fiyatı 2024’ün ilk yarısında sıkı kalacak ve orta vadede varil başına 90 ila 95 dolar aralığında daha yüksek denge fiyatları olacak.
PETROL PİYASASI NASIL ÇALIŞIR?
Ekonomik büyüme ile petrol talebi arasında doğrudan bir ilişki var ve bu da fiyatları yukarı çekiyor. MAPFRE Economics, dünya çapında ekonomik aktivitenin zayıflayacağını ve bunun Avrupa’da ABD’den daha belirgin olacağını tahmin ediyor. Kızıldeniz’deki gerginliklere rağmen ham petrol fiyatının fırlamaması şaşırtıcı değil.
Spesifik olarak, küresel GSYİH’nın 2023’teki yüzde 3,1’lik artışa kıyasla bu yıl yüzde 2,3 artması ve ardından 2025’te yüzde 2,6 büyüyerek toparlanması bekleniyor. Orta Doğu’daki durum, çatışmanın tırmanması ve diğer güçlerin katılımıyla daha karmaşık hale gelirse, büyüme azalacaktır, ancak bu küresel bir durgunluk olacağı anlamına gelmez: GSYİH büyümeye devam eder, ancak bunu yalnızca yüzde 1,4 oranında yapar ve ertesi yıl yüzde 1,5’e yükselir.
ASIL TEHLİKE İRAN VE DİĞER ÜLKELER
Asıl tehlike ise, İran veya diğerleri gibi petrol ihraç eden ülkelerin doğrudan harekete geçme ve arzı kısıtlama olasılığı. Dahası, bu hammaddenin çok kıt olduğu ve yer kabuğunda eşit olarak dağılmadığı gerçeğine dikkat edilmelidir.
Dünyanın başlıca petrol üreticileri OPEC üyesidir. 1960 yılında İran, Irak, Kuveyt, Suudi Arabistan ve Venezuela tarafından kurulan şirketin şu anda 13 üyesi bulunuyor: Katar, Libya, Birleşik Arap Emirlikleri, Cezayir, Nijerya, Angola, Ekvator Ginesi ve Kongo. Örgütün misyonu, Üye Ülkelerinin petrol politikalarını koordine etmek ve birleştirmek ve tüketicilere verimli, ekonomik ve düzenli bir petrol arzı sağlamak için petrol piyasalarının istikrarını sağlamak”.
Bu örgütün toplantıları yatırımcılar ve analistler arasında her zaman ilgi uyandırır, çünkü OPEC üretilen petrol varil sayısını artırma veya azaltma gücüne sahiptir ve bu da fiyatlarını etkiler. Üretim arttığında, fiyat düşme eğilimindedir çünkü daha fazla hammadde arzı vardır ve üretimi azalttığında ise tam tersi olur.
