2024 yılında toplam üretilen 738.8 milyar TL üretimin, 124.1 milyar TL’sini de brokerler gerçekleştirdi. Pazarda faaliyet gösteren broker sayısı 11 yılda 107 artarak, 216’ya çıktı. Peki, pazardaki paylarına bakarsak 216 broker sayısı biraz fazla değil mi?
SİGORTA GAZETESİ/ANALİZ
Türkiye Sigorta Birliği’nin (TSB) açıkladığı 2024 yılı teknik verilerine göre, hayat dışı, emeklilik ve hayat sigortalarında toplam üretilen 738.8 milyar TL üretimin, 430.2 milyar TL’sini acenteler, 124.1 milyar TL’sini de brokerler, 95 milyar TL’sini de bankalar gerçekleştirdi. Buna göre, toplam üretimin içinde 2024 yılında acentelerin payı yüzde 58, olurken brokerlerin payı yüzde 17, bankaların ise yüzde 13 olarak gerçekleşti.
Branş bazında incelendiğinde, özellikle de sektörün lokomotif branşları incelendiğinde, durum farklılaşıyor. Trafik sigortasında, yüzde 74 pay ile acentelerin ağırlığı devam ederken, bu branşta brokerlerin payı yok denecek kadar düşük. Benzer durum kaskoda da geçerli. Kaskoda, acentelerin payı yüzde 80’lerde, brokerlerin payı ise 9’larda. Kaskoda bankalar ile brokerlerin payı aynı.
Yangın sigortalarına baktığımızda acentelerin payı yüzde 42 iken, brokerlerin payı yüzde 25’lerde. Yangında brokerlerin payının, oto sigortalarına göre daha yüksek olduğu görülüyor ama yine de acentelerin payına ulaşılamıyor. Sağlıkta ise acentelerin payı yüzde 53’lerde, brokerlerin payı yüzde 26’larda. Acentelere göre yine düşük.
BROKERLERİĞİ AĞIRLIĞI OLDUĞU BRANŞLAR
Peki, brokerlerin ağırlıklı olduğu branşlar var mı? Olması gerektiği gibi biraz daha uzmanlık gerektiren alanlarda brokerlerin payı yüksek. Mesela, kar kaybı teminatında brokerin payı yüzde 61’lerdeyken, acentelerin payı yüzde 21’lerde. Benzer şekilde kıymet teminatında brokerin payı 50’lerde, mali mesuliyet sigortalarında yüzde 40’larda, uçak sigortasında yüzde 50’lerde, mesleki sorumluluk sigortasında yüzde 48’lerde, kredi sigortalarında yüzde 68’lerde. Buradan da anlaşılacağı üzere sanayi, ticari kesime yönelik sigortalarda brokerlerin payı, acentelere göre biraz daha yüksek.
Hayat sigortalarında ise bankaların payı yüzde 70’lerdeyken, brokerlerin payı yüzde 1 ile neredeyse yok denecek kadar az.
11 YILDA SAYILARI 107 ARTTI
TSB’nin son açıkladığı verilere göre faaliyet gösteren broker sayısı 216. Acente sayısı ise 19 bine yakın. Brokerler Derneği’nin 2023 Türkiye Sigorta Aracıları Sektör Araştırma Raporu’na göre 2006 yılında 56 olan broker sayısı, 2013 yılında 109’a çıkmış. Yani 7 yılda broker sayısı 53 artmış. 2013’den 2024 yılına kadar geçen 11 yılda ise broker sayısı 107 artarak, 216’ya çıkmış.
Kaba bir hesapla 2024 yılında brokerlerin toplam üretiminin 124.1 milyar TL olduğunu hesaba katarsak, broker başına ortalama 574 milyon TL prim üretimi düşüyor. Elbette, her broker aynı üretimi gerçekleştirmiyordur, bunun çok azını gerçekleştiren kadar bunun çok çok üzerinde prim üreten vardır ama ortalama üzerinden gidersek broker başına düşen rakam 574 milyon TL.
Bir de trafik, kasko, sağlık, hayat gibi üretimde payı yüzde 63 olan sektörün lokomotif branşlarında brokerlerin payının çok düşük olduğunu düşünür, brokerlerin üretimin yüzde 37’lik kısmında ağırlığı olduğunu hesaba katarsak; bu durumda sigorta pazarı için 216 broker sayısı biraz fazla değil mi sorusu akla gelir.
