SEDDK Başkanı Davut Menteş, fon krizinin sigorta ve özel emekliliğe etkileri, Tera’nın sektöre giriş süreci, yapılan denetimler sonucunda ortaya çıkan bulgular konusunda çarpıcı açıklamalar yaptı. Menteş, Tera’ya izin vermemelerinin gerekçesini ve mevzuata aykırı tespit edilen para transferini de anlattı. Menteş, SEDDK’ya yönelik denetim eleştirilerine de cevap verdi. İşte, detaylar.
Editör: AYTAÇ NALLAR
Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu (SEDDK) Başkanı Davut Menteş, sermaye piyasalarında yaşanan gelişmeler ve fon krizinin etkileri, bu aşamada SEDDK’nın denetim süreçleri ve bu süreçlerin sonucunda ortaya çıkan bulgular hakkında çarpıcı açıklamalar yaptı.
Sermaye piyasalarında yaşanan son gelişmelerin sigortacılık ve özel emeklilik sektörüne etkisinin neredeyse yok seviyesinde olduğunu belirten Menteş, “Sigorta tarafından baktığımızda aktif toplamın 10 binde birinin altında. Emeklilik fonları üzerinden baktığımızda da portföy değerinin yine 10 binde birinin altında bir etki söz konusu. 400 milyon TL gibi bir etkiden söz edebiliriz. Toplam 70 şirketimiz olduğunu hesaba kattığımızda bu etkinin dağınık olduğunu söyleyebiliriz” dedi.
TERA’YA 11 AY GİRİŞ İZNİ VERİLMEDİ
Menteş, fon krizinde başta Tera Yatırım Holding olmak üzere adı geçen şirketlerin sigorta sektörüne giriş yapmak istediklerini vurgulayarak, “Teracılar, 2025 yılının 10. ayından itibaren farklı şirketler üzerinden müracaatlarda bulundular. Sadece Tera da değil, başkaları da var. 2025’den önce de giriş teşebbüsleri olmuş. Tera grubu, iki ayrı şirket üzerinden sigorta sektörüne giriş teşebbüsünde buldu, tam 11 ay. Bu konuda da spekülasyon çıkartılıyor; girmemişler de biraz bekleseler de girerlerdi deniyor. Hayır, tam 11 ay boyunca SEDDK, bu yapının sigorta sektörüne girmesine izin vermedi. Hem de iki şirket üzerinden müracaat var ve bu onay verilmedi” şeklinde konuştu.
MEVZUATA AYKIRI YATIRIM İŞLEMİ TESPİT ETTİK
Davut Menteş, Tera’ya neden sektöre giriş izni verilmediğine yönelik de açıklamalarda bulundu: “Sektöre giriş mevzuatında iki temel kriter var; biri mali güç, diğeri de itibar. Şeklen baktığımız zaman her ikisinde de bir sorun yoktu. Zira o tarihlerde Türkiye’nin belli zenginleri arasına girmişlerdi. Her ne kadar piyasa fiyatı üzerinden yapılan bir değerleme olsa da belli bir skora ulaşılmıştı. Bu da sizin mali gücünüz yok diyebilecek durum değil. İtibar yönünden de belli finansal kuruluşlar üzerinden alınan ruhsatlar olduğu için itibar yönünden de eleştiremezsiniz. Bizim üzerinde durduğumuz, bağlı risk. Bağlı risk ne demek? Finans evreninde farklı bir sektörde, farklı farklı sektörlerde yer alıyor olmak ve o sektörlerde ortaya çıkabilecek bir riskin, diğer sektörlere de sirayet etme riski üzerinde durduk. İkincisi de bu süre zarfında her ne kadar izin verilmemiş olsa da bir takım mevzuata aykırı yatırım işlemlerine taraf olduklarını test ettik. Bu da karar sürecinde mihenk taşı diyebileceğimiz noktalardan birisiydi. Bu tespitimizle birlikte hatırı sayılır bir meblağın bir gruba geçtiğini tespit ettik ki, bu durum, mevzuata şeklen aykırı görünmüyordu. Ancak konsantrasyon riski veya topluk içi işlemlere bakışımızdan kaynaklanan yüksek risk algısı ile birlikte bu işlemlerin geri dönmesini sağladık. Para transferini geri döndürdük. Bence hayati önemli bir şeydi bu işlemde. Sigortalıların hak ve menfaati kavramı var bizim mevzuatımızda. Bu anlamda çok kritik değerli bir rakam diyebilirim. Ve bu sayede de bu şirketleri korumuş olduk sigortalılarımızla birlikte.”
TÜRKİYE SİGORTA’DA BİR TAKIM BULGULARA ERİŞTİK
Davut Menteş, Türkiye Sigorta ve Türkiye Hayat Emeklilik şirketlerindeki denetim konusu hakkında da şu değerlendirmeleri yaptı:
“Türkiye Sigorta’nın, 30 Ekim günü KAP’a yaptığı özel durum açıklaması çerçevesinde konuyu değerlendirirsek; açıklamada bizzat SEDDK’dan bahsedilmek suretiyle bu denetimin Kurumumuzca başlatıldığını, gerçekleştirildiğini, tespitlerin bu denetim dahilinde ortaya konduğunu ve yine Kurumumuzun talebiyle bu bulgulara istinaden karşılık ayıracaklarına dair bilgiyi kamu ile paylaştı. Açıklamada, SEDDK’nın denetimi kapsamında test edilen bulgulardan bahsediyorlar. Şirketin yapmış olduğu açıklama bu. Ben bunun üzerine bir şey söylemek istemiyorum şirket tarafında. Kendi tarafımızda şunu söyleyebilirim. Biz sermaye piyasalarında yaşanan bu gelişmelere bağlı olarak 16-17 Eylül ve müteakip günlerde tüm sektör şirketlerinden finansal yatırımlarla ilgili bilgi ve belge istedik.
Gelen bilgi belgelerle mevcut elimizdekileri, defter kayıtlarını karşılaştırmak suretiyle, farklı denetim tekniklerini uygulamak suretiyle bir takım bulgulara eriştik. Bu bulgular üzerine de bahse konu şirketler üzerindeki denetim faaliyetini derinleştirdik. Ve belki de finans sektörünün genelinde diyebileceğim ilk defa kullanılan bir yöntemle gerçekleştirilen bir bulguyu, bir riski, Kurumumuz tespit etti. Bu kurumumuz adına övülecek bir durum. Gerçekten bir regülatörün, bu kadar kısa zamanda, o kadar kompleks, karmaşık bir işlemi, aykırılığı tespit etmiş olması önemlidir.
KURUMUN SORGULANIYOR OLMASI ÜZÜCÜ
Denetimi başlattığımız 16-17-18 Eylül tarihleri sonrasında 3 işgünü içinde raporu tanzim ettik, sonuçlandırdık ve ilgili kurumların yanı sıra adli mercilere de intikal ettirdik. Gerekli tedbirlerin alınması yönünde Kurum talebini iletmiş olduk. Kurumumuz geceli gündüzlü çalışıp, tespitleri raporlaştırıp ilgili mercilere bildirmişken; SEDDK bu konuda sonradan fark etti veya fark edemedi mi, neredeydi gibi sorulara muhatap olmak üzücü. Kaldı ki, biz iki basın bildirisi yayınladık bu konuda. Şirket 30 Ekim’de bir açıklama yaptı. Buna rağmen halen da Kurumumuzun bu sorgulanıyor olması gerçekten üzücü.”
