2022 yılında, Türkiye’de 587 endüstriyel yangın ve patlama meydana gelirken olayların 551’i endüstriyel yangın, 36’sı ise endüstriyel patlama olarak sınıflandırıldı. Yangın ve patlamaların en az yüzde 73’ü metal, tekstil, ağaç-kağıt-mobilya, kauçuk ve plastik sektörlerinde gerçekleşiyor. Marmara Bölgesi’ndeki yangın ve patlamalar toplamın yüzde 50,6’sını, Ege Bölgesi toplamı ise yüzde 28,8’ini kapsıyor. Yangın ve patlamalarda elektrik tesisatında ve cihazlarında arıza, sigara kullanımı ve bakım/onarım çalışmaları ön plana çıkıyor.
2022 yılında, Türkiye’de 587 endüstriyel yangın ve patlama meydana gelirken bu olayların 551’i endüstriyel yangın, 36’sı ise endüstriyel patlama olarak sınıflandırıldı. Gerçekleşen bu endüstriyel yangın ve patlamalarda 22 işçi hayatını kaybetti, 139 işçi yaralandı.
Kimya Mühendisleri Odası (KMO) İstanbul Şubesi Endüstriyel Yangınlar ve Patlamalar Raporu 2022’yi yayınladı. Endüstriyel yangınların sektörlere göre dağılımı incelendiğinde 2022 yılında 96 vaka ile ilk sırayı ağaç, kağıt ve mobilya sektörü aldı. İkinci sırayı ise 82 vaka ile metal sektörü alırken, 63 vaka ile kauçuk-plastik, 62 vaka ile tekstil sektörü, 57 vaka ile de gıda sektörü izledi.
DÖRT SEKTÖR BAŞI ÇEKİYOR
Endüstriyel yangın ve patlamaların sektörel dağılımına bakıldığında; metal, tekstil, ağaç-kağıt-mobilya, kauçuk ve plastik sektörlerinde yoğunluk görülüyor. Tüm yangın ve patlamaların en az yüzde 73’ü bu dört sektörde gerçekleşiyor. 2021 yılında bu oran benzer şekilde yüzde 66 olarak gerçekleşti. Endüstriyel yangın ve patlamaların yaklaşık yüzde 30 ’unun ise sektörü tespit edilemedi.
Rapora göre 2022 yılında, endüstriyel yangın ve patlamalarda, hava sıcaklığının arttığı Haziran ayından itibaren önceki aylara göre bir artış gözlemleniyor. Rapora göre, bu durumun özellikle açık alanda depolamalarda gerekli önlemlerin alınmaması sebebiyle yangınları arttırdığı tahmin ediliyor.
ÇOĞUNLUKLA ÜRETİM BÖLÜMÜNDE ÇIKIYOR
Endüstriyel yangın ve patlamaların tesis içerisinde gerçekleştiği bölümler incelendiğinde 283 yangın ve patlamanın 83’ünün üretim bölümünde, 63’ünün ise depolama yapılan depo ve silo bölümlerinde gerçekleştiği görülüyor. Depolama, yangın güvenliği için özel tedbirler gerektiren bir alan. Bu durum özellikle yanıcı malzemelerin depolanması üzerinde durulması gerekliliğini ortaya koyuyor. Yanıcı nitelikteki kimyasal ve çeşitli diğer yanıcı malzeme depolanan tesis bölümlerinin ve tesislerinin depo denetimlerinin kimya mühendisleri başta olmak üzere yangın kimyası üzerine eğitim almış uzmanlar tarafından yapılması gerekiyor.
YANGINLARIN EN ÇOK YAŞANDIĞI İLLER
2022 yılında gerçekleşen endüstriyel yangın ve patlamaların illere göre dağılımları incelendiğinde ise beklenildiği üzere sanayinin yoğun olduğu bölgelerde daha fazla olduğu görülüyor. Marmara Bölgesi’ndeki yangın ve patlamalar toplamın yüzde 50,6’sını, Ege Bölgeleri toplamı ise yüzde 28,8 ’ini kapsıyor.
Endüstriyel yangın ve patlamaların en çok gerçekleştiği il olan İstanbul’da yangın ve patlamaların ilçelere dağılımına bakıldığında, özellikle kimya sanayinin yoğun olduğu Tuzla ve sanayi sitelerinin yoğun olarak bulunduğu Arnavutköy, Başakşehir ilçelerinin ön plana çıktığı görülmekte. Bu üç ilçeyi, yine sanayinin yoğun olduğu Silivri ve Esenyurt takip ediyor. Tuzla, Arnavutköy ve Başakşehir ilçelerinde çıkan yangın ve patlama sayısı İstanbul‘daki toplam yangın ve patlama sayısının yüzde 36,5‘ini oluşturuyor. Bu ilçelerde sanayi tesisleri ve diğer fabrikaların yaşam alanlarından tam anlamıyla soyutlandığı söylenemez.
Tüm Türkiye’de tespit edilen 587 yangın ve patlamanın 100’ü (%17) organize sanayi bölgeleri veya sanayi sitelerinde gerçekleşirken İstanbul’da tespit edilen 205 yangın ve patlamanın 10’u (%5) bu bölgelerde gerçekleşmiştir. Bu durum, endüstriyel yangın ve patlamaları tesislerde çalışanların yanı sıra çevrede yaşayan halkı da doğrudan etkileyen daha büyük bir toplumsal bir sorun haline dönüştürmektedir.
ELEKTRİK TESİSATI VE SİGARA FAKTÖRÜ
Endüstriyel yangın ve patlamalardan ancak yaklaşık yüzde 33’lük kısmının tutuşturma kaynağı tespit edilebildi. Tutuşturma kaynağı tespit edilen yangın ve patlamalarda elektriksel kıvılcım kaynaklı olanlar ön plana çıkmakta. Elektrik tesisatlarının periyodik bakım ve kontrollerinin yapılmaması, elektrikli çalışmalarda iş güvenliği kurallarının ihlal edilmesi, elektrik kaynaklı yangınların artmasına sebep olmakta. Patlayıcı ortamlarda kullanılan elektrikli ekipmanların periyodik kontrollerinin zorunlu olmasına karşın yapılmamış olması da bir diğer sorun alanı olarak değerlendirilebilir. Elektriksel kıvılcım kaynaklı yangın ve patlamaları, mekanik kıvılcım kaynaklı olanlar takip etmektedir.
2022 yılında tespit edilen endüstriyel yangın ve patlamalardan yaklaşık olarak yüzde 21’inin oluş biçimi tespit edilmiş ve buna göre yangın ve patlamalarda elektrik tesisatında ve cihazlarında arıza, sigara kullanımı ve bakım/onarım çalışmaları ön plana çıkıyor.
