Çalışanlar, emeklilikte yüksek emekli maaşı almanın yollarını arıyor. Özellikle EYT’den emekli olup da düşük emekli aylığı alanların gündeme gelmesi ile çalışırken emekli maaşını artırmanın formülleri aranmaya başlandı. Peki, çalışırken emekli aylığını artırmanın yolu var mı? İşte detaylar…
Yazan: OBEN ÜNÜVAR
Çalışanlar, emeklilikte yüksek emekli maaşı almanın yollarını arıyor. Bugün en düşük emekli aylığı 10 bin lira. Emekliler, yıllarca çalışıp, prim ödeyip, düşük emekli aylığı almaktan şikayetçi. Peki, çalışırken emekli aylığını artırmanın yolu var mı?
Sosyal güvenlik sistemindeki uygulamaya göre, emekli maaşları 2000 yılı öncesi, 2000 yılı ve 2008 yılı sonrası olmak üzere farklı dönemlere göre maaş hesaplaması yapılıyor. 2000 yılından itibaren tüm yılların kazançlarına göre emekli maaşı hesabı yapılıyor. 1999 öncesi için aylık bağlama oranı yüzde 60’lardaydı ve yüzde 76’ya kadar yükseliyordu.
1999 sonrasında sistem değişti ve 10 yıl içinde aylık bağlama oranı yüzde 35, sonraki her yıl için yüzde 2 ve 25 yıldan sonra her bir yıl için yüzde 1.5 artış yapılarak hesaplanmaya başladı. 20008 yılından sonra aylık bağlama oranı yüzde 50’ye düşürüldü. Bu nedenle aylık bağlama oranı düştükçe emekli maaşı da düşüyor.
2000 ve sonrasında prime esas kazanç, güncelleme katsayısı ile aylık bağlama oranının çarpımın sonucu maaş hesaplanırken, 2008 sonrasında aylık kazanç ve aylık bağlama oranının çarpımı ile maaş hesaplaması yapılmaya başlandı.
Emekli maaşının artırmanın bazı yolları var.
Birincisi, SGK’ya yüksek prim yatırılması gerekir. Çoğu kişi uzun yıllar çalışmanın emekli maaşını artıracağı gibi yanlış bir kanıya hakim. Önemli olan brüt kazancın, dolayısıyla da SGK’ya bildirilen primlerin yüksek olması. SGK’ya yatırılan primler ne kadar yüksek olursa, emekli maaşı da o oranda yüksek olur. Bu kapsamda yüksek maaş alıp da SGK’ya düşük prim gösterilenler emekliliklerinde düşük aylık alırlar.
İkincisi, işçi statüsünde emekli olmak, Bağ-Kur statüsünde emekli olmaya göre hem emeklilik süresi hem de emekli maaşı açısından daha avantajlı. Bu nedenle eğer imkan varsa Bağ-Kurdan değil SSK’dan emekli olunmalı. Bağ-Kurdan emekli olunacaksa da prime esas kazancın yüksek gösterilmesi, tavandan gösterilmesi emekli maaşını ciddi oranda artırır.
Üçüncüsü, iki işte çalışıyorsanız ve sadece bir tanesi için prim yatırılıyorsa, çalıştığınız her iki işten de prim yatırılmasını sağlayın.
Dördüncüsü 2000 yılı öncesi dönem için askerlik borçlanması yapılır ve borçlanma da yüksek tavandan yapılırsa, emekli maaşını ciddi katkısı olur.
