İnsan kaynaklı iklim değişikliği halihazırda dünyadaki her bölgeyi etkiliyor. İklim sistemindeki birçok değişiklik artan küresel ısınmayla doğrudan ilişkili olarak daha da büyüyecek. Bazı bölgelerde sıcak hava dalgaları ve yoğun yağışlar, tarımsal ve ekolojik kuraklıklar, yoğun tropik siklonların oranı artacak. Emisyon senaryoları dikkate alındı. 1.5°C ve 2°C küresel ısınma aşılacak. Son hazırlanan rapor, iklim değişikliğinin etkileri üzerine çarpıcı tespitlerde bulunuyor.
Yazan: Oben ÜNÜVAR
İklim değişikliği ve beraberinde getirdiği afetlerin nedeni belli oldu; insan etkisi… Hükümetlerarası İklim Değişikliği Paneli’nin (IPCC), İklim Değişikliği 2021 Raporu iklim değişikliği üzerinde çarpıcı tespitlerde bulunuyor. Raporda, on yıllardır dünyanın ikliminin değiştiği ve iklim sistemi üzerindeki insan etkisinin tartışmasız olduğu vurgulandı. Ayrıca raporda, iklim değişikliğinin birçok özelliğinin doğrudan küresel ısınmanın düzeyine bağlı olduğuna da dikkat çekildi.
1,5 Derece 2 Dereceye Çıktı
Rapor, önümüzdeki on yıllarda 1,5 derecelik küresel ısınma düzeyini geçme şansına ilişkin yeni tahminler sunuyor ve sera gazı emisyonlarında ani, hızlı ve büyük ölçekli azalmalar olmadıkça, ısınmanın 1,5 dereceye yakın olacağını hatta 2 dereceden bile söz edileceğini ortaya koyuyor.
Rapora göre, insan faaliyetlerinden kaynaklanan sera gazı emisyonlarının 1850-1900’dan bu yana yaklaşık 1,1 derecelik ısınmadan sorumlu olduğunu gösteriyor ve önümüzdeki 20 yılda ortalama küresel sıcaklığın 1,5 dereceye ulaşması veya bu ısınmayı aşması bekleniyor.
İklim Değişikliği Her Bölgeyi Çeşitli Şekillerde Etkiliyor
Rapor, dünyada her bölgenin artan değişikliklerle karşı karşıya kalacağına da işaret ediyor. Rapora göre, iklim değişikliğinin birçok özelliği doğrudan küresel ısınmaya bağlı, ancak insanların yaşadıkları bölgelerde durum farklı. Örneğin, karadaki ısınma küresel ortalamanın üzerinde ve Kuzey Kutbu’nda iki kattan fazladır. Rapora göre, iklim değişikliği zaten dünyadaki her bölgeyi çeşitli şekillerde etkiliyor ve yaşanan değişiklikler ilave ısınma ile artacak.
Rapor, önümüzdeki on yıllarda iklim değişikliklerinin tüm bölgelerde artacağını öngörüyor. 1,5 derecelik küresel ısınma için artan sıcak hava dalgaları, daha uzun sıcak mevsimler ve daha kısa soğuk mevsimler olacak. Rapora göre, 2 derecelik küresel ısınmada aşırı sıcaklıkların tarım ve sağlık için kritik tolerans eşiklerine daha sık ulaşacağını gösteriyor. Ama bu sadece sıcaklıkla ilgili değil, iklim değişikliği, farklı bölgelerde çok sayıda farklı değişiklik getiriyor. Bunların tümü daha fazla ısınma ile artacak. Bunlar, ıslaklık ve kuruluk, rüzgar, kar ve buz, kıyı alanları ve okyanuslardaki değişiklikleri içeriyor.
Rapora Göre Mevcut Durum ve Olası İklim Gelecekleri
- İnsan etkisinin atmosferi, okyanusu ve toprağı ısıttığı kesin.
- İnsan kaynaklı iklim değişikliği halihazırda dünyadaki her bölgeyi etkiliyor.
- Aşırı uçlarda gözlemlenen değişikliklerin kanıtı, sıcak hava dalgaları, yoğun yağışlar, kuraklıklar ve tropikal siklonlar.
- Küresel yüzey sıcaklığı en azından yüzyılın ortalarına kadar artmaya devam edecek.
- Emisyon senaryoları dikkate alındı. 1.5°C ve 2°C küresel ısınma aşılacak.
- İklim sistemindeki birçok değişiklik artan küresel ısınmayla doğrudan ilişkili olarak daha da büyüyecek.
- Bazı bölgelerde sıcak hava dalgaları ve yoğun yağışlar, tarımsal ve ekolojik kuraklıklar, yoğun tropik siklonların oranı artacak.
- İklim değişikliği su döngüsünü yoğunlaştırıyor. Bu, birçok bölgede daha yoğun yağış ve buna bağlı sel ve daha yoğun kuraklık getiriyor.
- Kıyı bölgeleri, 21. yüzyıl boyunca deniz seviyesinin sürekli yükselmesine tanık olacak, bu da alçak alanlarda daha sık ve şiddetli kıyı taşkınlarına ve kıyı erozyonuna katkıda bulunacak. Daha önce 100 yılda bir meydana gelen aşırı deniz seviyesi olayları, bu yüzyılın sonunda her yıl gerçekleşebilir.
- Şehirler için, ısı (kentsel alanlar genellikle çevrelerinden daha sıcak olduğu için), yoğun yağış olaylarından kaynaklanan su baskınları ve kıyı şehirlerindeki deniz seviyesinin yükselmesi gibi iklim değişikliğinin bazı yönleri güçlendirilebilir.
