Emekli olamayan EYT’lilerin sağlık hakkı doluyor

İşten ayrılıp da EYT’ye başvuran, halen de emekli olamayanlar şu sıralar devletin sunduğu sağlık hizmetinden yararlanama riski ile karşı karşıya. Çükü, 100 günlük süre ya doldu ya da dolmak üzere. Şöyle ki; EYT’ye 3 Mart tarihinde başvurup da aynı tarihte işten ayrılanlar ya da işten çıkartılanlar için devletin sunduğu sağlık hizmetinden yararlanmak için geçerli olan 100 günlük süre 13 Haziran tarihinde doldu.

Bir haftadır, EYT’ye başvurup da halen emekli olamayan okuyuculardan çokça şikayet almaya başladım. Endişeleri, devletin sunduğu sağlık hizmetinden yararlanıp, yararlanamayacakları. Kimi okuyucular, sağlık hizmetinden yararlanamadıklarını, ilaç giderlerini devletin karşılamadığını da yazıyor. Şunu belirteyim, bu sorun, EYT’den emekli olmak için başvurup da çalıştıkları işyerlerinden ayrılanları kapsıyor. EYT’ye başvurup da çalışmaya devam edenler için böyle bir sorun yok. Endişe duymakta da haklılar, çünkü 100 günlük süre dolmak üzere, hatta kimileri için doldu bile. Sorun nereden kaynaklanıyor, anlatayım.

Nüfusun tamamı zorunlu Genel Sağlık Sigortası (GSS) kapsamında sağlık hizmeti alıyor. Çalışan ve emekliler SGK’ya bağlı olduklarından bakmakla yükümlü oldukları kişilerle birlikte GSS kapsamında devletin sunduğu sağlık hizmetinden yararlanıyor. Herhangi bir sosyal güvenlik kapsamında olmayanlar, sigortalı işte çalışmayanlar ise GSS primlerini kendisi ödeyip, hem kendileri hem de aileleri için sağlık hizmeti alıyor. Emeklilik için gerekli şartları taşıyıp, emekliliğe başvuranlar, emekli aylığı bağlandıktan sonra hiçbir şart aranmadan genel sağlık sigortası kapsamına giriyor ve aileleri de dahil devletin sunduğu sağlık hizmetinden yararlanıyor.

SAĞLIK HİZMETİ ALAMAZSIN

Peki, işten ayrılan ya da işten çıkartılanların durumu ne? Çalışanın, işten ayrılmadan önceki SGK’ya yatırılan prim gün sayısına göre GSS’den yararlanmak şartları de değişiyor. Madde madde anlatayım.

  • Çalışan işten ayrıldıktan sonra, yani işyerinden çıkışı verildikten sonra, ayrılış tarihinden itibaren 10 gün boyunca sigortalılığı geçerli sayılıyor ve devletin sunduğu sağlık hizmetinden ailelere ile birlikte yararlanabiliyor. 10’uncu günden itibaren sigortalılığı düşüyor.
  • Eğer sigortalının son bir yıl içinde 90 gün sigortalılığı varsa, yani bir yıl içinde 90 gün prim yatırılmışsa; işten ayrıldığı tarihten itibaren 100 gün boyunca GSS sisteminde oluyor ve hem kendileri hem de aileleri devletin sunduğu sağlık hizmetinden yararlanabiliyor.
  • Son bir yıl içinde 90 gün primi olup da işten ayrıldıktan sonra 100 gün GSS sisteminde olanlar 100 günün sonunda ve geçmiş bir yılda 90 gün primi olmayıp da 10 gün sağlık hizmetinden yararlananlar 10’uncu günün sonunda; SGK tarafından genel sağlık sigortası sisteminde olmaya devam ediyorlar, ancak adlarına prim borcu işlemeye başlıyor. Daha açık bir anlatımla; 100 günün ve 10’uncu günün sonunda artık kişiler ceplerinden her ay prim ödeyerek devletin sunduğu sağlık hizmetinden yararlanmak durumundalar. GSS’de zorunlu olduğundan, primler ödenmezse bu sefer SGK’ya prim borcu ortaya çıkar.

100 GÜNLÜK SÜRE DOLUYOR

İşten ayrılıp da EYT’ye başvuran, halen de emekli olamayanlar şu sıralar devletin sunduğu sağlık hizmetinden yararlanama riski ile karşı karşıya. Çükü, 100 günlük süre ya doldu ya da dolmak üzere. Şöyle ki; EYT’ye 3 Mart tarihinde başvurup da aynı tarihte işten ayrılanlar ya da işten çıkartılanlar için devletin sunduğu sağlık hizmetinden yararlanmak için geçerli olan 100 günlük süre 13 Haziran tarihinde doldu. Aynı şekilde 11 Mart tarihinde EYT’ye başvuranlar için de süre dolmak üzere. Bu kişiler şu sıralar primlerini kendi ödeyerek GSS sistemine girmek zorundalar. Mart sonunda EYT’ye başvuranlar halen devletin sunduğu sağlık hizmetinden yararlanabilirler. Halen mart ayında EYT’ye başvurup da emekli olamayan var mı? Var, pek çok yakınım mart ayında başvurmasına rağmen halen bekliyor.

Diyeceğim o ki, EYT’ye başvuranların biran önce emeklilik işlemlerinin tamamlanması gerekiyor ki, daha fazla sorun ortaya çıkmasın. Şunu da söyleyeyim, GSS prim borcu olması SSK’lılar için emekliliğe engel değil, ancak Bağ-Kur kapsamındakiler için engel; prim borcu varsa emekli olamazlar.

Noyan Doğan/Hürriyet Gazetesi