İster bir gün çalışsın, ister 10 gün, isterse de daha fazla; ev hizmetlerinde çalışanların sigortalı yapılması zorunlu. 2022 yılında asgari ücretle birlikte ev hizmetlerinde çalışanların sigorta primleri de arttı. En az ödenecek prim 625 liraya çıktı.
Yeni senede, asgari ücretle birlikte ev hizmetlerinde çalışanların sigorta primleri de arttı. En az ödenecek prim 625 liraya çıktı. Ayda 10 günden az çalışanlar ile 10 günden fazla çalışanların primleri de değişti.
Ödenecek primlerin detayına geçmeden önce ev hizmetlerinde çalışanların çalışma sürelerine göre koşulları neler, kısaca değineyim. Çünkü bu konuda kafalar karışık. Kimileri, ‘haftada bir gün temizlik için birini alıyorum yine de sigorta yaptırmalı mıyım?’ diye soruyor; kimileri de ‘çalışanın tüm primlerini ben mi ödeyeceğim?’ diye merak ediyor. Öncelikle şunu belirteyim, ister bir gün çalışsın, ister 10 gün, isterse de daha fazla; ev hizmetlerinde çalışanların sigortalı yapılması zorunlu.
BİR GÜN DE OLSA ZORUNLU
Ev içerisinde yaşayanlar tarafından yapılabilecek; temizlik, ütü, yemek, çamaşır, bulaşık, alışveriş ve bahçe işleri ile çocuk, yaşlı veya özel bakıma ihtiyacı olan kişilerin bakım işlerinin ev halkı dışındaki bireyler tarafından yapılması ev hizmeti sayılıyor. Bu işleri yapanların da Sosyal Güvenlik Kurumu’na (SGK) prim ödenerek, sigortalanması gerekiyor. Sigortalılık koşulları da bir ay içinde 10 günden az ya da 10 günden fazla çalışma süresine göre farklılık gösteriyor.
Eğer, ev işinde çalışan, bir ay içinde 10 günden az çalışıyorsa iş kazası ve meslek hastalığına karşı çalıştıran kişi tarafından sigortalanıyor ve prim de buna göre ödeniyor. Ev hizmetinde ayda 10 günden az sigortalı çalıştıranlar işveren sayılmıyor, sadece sigortalılar adına iş kazası ve meslek hastalığı primi ödüyor. Sigortalı çalışan isterse bunun üzerine kendi de prim ödeyerek emeklilik ve genel sağlık sigortası yaptırabilir. Peki, yabancı uyruklu kişiler ev hizmetlerinden 10 günden az çalıştırılabilir mi? Çalıştırılamaz; çalıştırıldığı da tespit edilirse çalıştırana ciddi ceza kesilir.
Ev işinde çalışan, bir ayda 10 gün ve üzerinde çalışıyorsa, çalıştıran kişi işveren konumuna geçiyor. Bu durumda da işveren tarafından genel sağlık sigortası ve emekliliği de kapsayan sigorta yaptırılmak zorunda. Ayda 10 günden fazla çalışanlar için işverenlerin 5 puanlık prim indiriminden yararlanabilme hakkı da bulunuyor.
ORTALAMA PRİM 625 TL
Gelelim, 2022 yılında ev hizmetlerinde 10 günden az ve 10 günden fazla çalışanlar için işverenlerin, yani çalıştıranların ödeyecekleri primlere. Madde madde anlatayım.
- Ayda 1 gün çalışanlar için ödenecek prim, 3.34 lira.
- Ayda 5 gün çalışanlar için ödenecek prim, 16.7 lira.
- Ayda 9 gün çalışanlar için ödenecek prim, 30.6 lira.
- Ev işlerinde ayda 10 günden az çalışanlar eğer isterlerse primlerini kendileri ödemek şartıyla emeklilik ve genel sağlık sigortası için sigortalı olabilirler. Bunun için ev işinde çalışanın ödeyeceği aylık prim tutarı 1.626 lira.
- Ayda 10 gün çalışanlar için ödenecek en düşük prim, 625.50 lira. 5 puanlık prim indiriminden yararlanıldığında ödenecek prim 542 liraya düşüyor. İsterlerse işverenler çalışan için daha yüksek prim de ödeyebilirler. Bu durumda da 10 gün çalışanlar için ödenecek en yüksek prim tutarı aylık 4.691 lira, prim indirimi ile bu rakam 4 bin liraya iniyor.
- Ayda 15 gün çalışanlar için ödenecek prim, 938 lira. Prim indiriminden yararlanılırsa aylık prim, 813 liraya düşüyor.
- Ayda 30 gün çalışanlar için ödenecek prim ise, 1.876,50 lira. Prim indiriminden yararlanılırsa aylık prim, 1.626,30 liraya düşüyor. İşveren daha yüksek prim ödemek istiyorsa en yüksek ödeyeceği prim tutarı 14 bin lira, prim indirimi ile bu tutar 12.100 liraya düşüyor.
Noyan Doğan/Hürriyet Gazetesi
