İklim değişikliği sadece aşırı hava olayları anlamına gelmiyor. Yükselen deniz seviyeleri, hasarlı ekosistemler ve çevresel değişikliklerin tümü, küresel ölçekte büyük bir kargaşaya neden olma potansiyeli ile insanların yaşamlarını olumsuz etkiliyor. 2008’den beri yıllık ortalama 21,5 milyon insan sel, fırtına, orman yangınları ve aşırı sıcaklıklar gibi havayla ilgili olaylar nedeniyle zorla yerinden edildi.2050 yılına kadar da 1,2 milyar iklim mültecisi olabilir.
Aşırı hava koşulları, yükselen denizler ve zarar görmüş ekosistemler milyarlarca insanın güvenliğini ve geçim kaynaklarını tehdit ediyor. İklim değişikliği tehdidi küresel olarak artarken, yaşam koşullarının dünya çapında daha güvencesiz hale gelmesi de şaşırtıcı değil.
İklim değişikliği sadece aşırı hava anlamına gelmiyor. Yükselen deniz seviyeleri, hasarlı ekosistemler ve çevresel değişikliklerin tümü, küresel ölçekte büyük bir kargaşaya neden olma potansiyeli ile insanların yaşamlarını olumsuz etkiliyor. Zurich magazin haberlerinde yer alan bir araştırmaya göre, Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği’ne (UNHCR) göre, 2008’den beri yıllık ortalama 21,5 milyon insan sel, fırtına, orman yangınları ve aşırı sıcaklıklar gibi havayla ilgili olaylar nedeniyle zorla yerinden edildi. Bu sayıların daha da artması bekleniyor.
Uluslararası düşünce kuruluşunun tahminlerine göre önümüzdeki on yıllarda iklim değişikliği ve doğal afetler nedeniyle 2050 yılına kadar küresel olarak 1,2 milyar insanın yerinden edilebileceğini tahmin ediyor. Zurich magazinin bu konuda tespitleri şöyle:
EKONOMİLERİ İSTİKRARSIZLAŞTIRIYOR
Kasım 2020’de iki kategori 4 kasırga Honduras, Guatemala ve El Salvador’u vurduğunda, sağanak yağışlar ve toprak kaymaları nedeniyle evlerini, geçim kaynaklarını ve temiz suya erişimlerini kaybettikleri için insanlar sınırı geçerek Meksika’ya akın etti ve ABD’ye yöneldi. Kendi ülkelerinde aşırı hava koşullarının neden olduğu yaşanamaz koşulların insanları iklim mültecileri olarak sınırları aşmaya nasıl ittiğini görmek kolaydır.
İklim değişikliğini, sadece insanlara ve altyapıya anında zarar vererek bir tehdit oluşturmadığını, aynı zamanda toplumları ve ekonomileri yavaş yavaş istikrarsızlaştırabilecek ve onları diğer tehditlere karşı daha savunmasız hale getirebilecek uzun vadeli bir tehlike olduğunu kabul etmek gerekiyor. Örneğin, deniz seviyesinin yükselmesini ele alalım. Son 30 yılda, deniz seviyelerinin yükselmesi riskinin yüksek olduğu kıyı bölgelerinde yaşayan insanların sayısı 160 milyondan 260 milyona yükseldi, bunların yüzde 90’ı gelişmekte olan fakir ülkelerden ve küçük ada devletlerinden.
Zurich Insurance Group’ta İklim Değişikliği Direnç Hizmetleri Küresel Başkanı Amar Rahman Rahman, iklim risklerinin birbiriyle bağlantılı olması ve domino etkisi yaratabilmesi nedeniyle durumun daha da kötüleştiğini açıklıyor ve “Örneğin bir ülkede sıcaklıklar yükseldiğinde, su mevcudiyetini ve su kalitesini azaltabilir. Bu, hastalığın yayılmasını artırabilir ve gelirleri ve gıda kaynaklarını azaltacak mahsul kıtlığına yol açan kuraklık olasılığını artırabilir” diyor.
İKLİM DEĞİŞİKLİĞİNE KARŞI SAVUNMASIZLAR
Bu domino etkisi, 2006 ile 2010 yılları arasında eskiden verimli olan tarım arazilerinin çölleşmesinin mahsul veriminin düştüğü, 800 bin kişinin gelirini kaybettiği ve ülkenin hayvancılığının yüzde 85’inin öldüğü Suriye’de hissedildi. İnsanlar geçim kaynaklarını kaybederken gıda fiyatları yükseldi ve 1,5 milyon kırsal işçi iş bulmak için şehre taşındı.
İklim değişikliğine karşı en savunmasız ülkeler ile çatışma veya şiddet yaşayan ülkeler arasında güçlü bir ilişki olduğundan, Suriye’deki deneyim ne yazık ki olağandışı değil. UNHCR’nin Zorla Yerinden Edilmede Küresel Eğilimler 2020 raporuna göre, 2020’deki yerinden edilmelerin yüzde 95’i, iklim değişikliğine karşı savunmasız veya son derece savunmasız ülkelerde meydana geldi.
İyi haber şu ki, uluslararası hükümetler iklim göçünü ele alınması gereken bir sorun olarak görmeye başlıyor. Kasım 2021’de ABD Başkanı Joe Biden, İklim Değişikliğinin Göç Üzerindeki Etkisine İlişkin Raporu yayınladı. Rapor, iklim göçünün uluslararası güvenlik, istikrarsızlık, çatışma ve jeopolitik için önemli etkileri olabileceğini kabul ediyor ve iklim göçü akışlarının insancıl, güvenli ve proaktif yönetimine izin verecek stratejilerin geliştirilmesi için çağrıda bulunuyor.
İKLİM MÜLTECİLERİ İÇİN NE YAPILABİLİR?
İklim göçüyle mücadele etmenin bir yolu, çevresel değişim tehdidi altındaki toplumlarda ekonomik fırsatlar yaratmaktır. Örneğin, Bangladeş’te sellere neden olan siklonlar, tarım arazilerinin yüzde 53’ünün tuzluluğunu artırdı, bu da çiftçilerin artık normal mahsullerini yetiştiremeyeceği anlamına geliyor. Bu, hayatta kalmak için tarıma güvenen topluluklar için ölümcül bir tehdit oluşturuyor.
Ancak çiftçiler, Hollanda araştırma projesi kapsamında toprağa daha iyi uyum sağlayan patates, havuç, lahana ve kişniş gibi farklı ürünler yetiştirmeyi öğreten yerel STK’ların desteğiyle yeni koşullara uyum sağlayabildiler. Şimdiye kadar 10.000 çiftçi eğitim aldı ve bu da yılda iki ila üç ekstra hasat sağladı.
Bangladeş aynı zamanda, çoğu mülteci kamplarında yaşayan komşu Myanmar’dan tahmini 950 bin Rohingya mülteciye de ev sahipliği yapıyor. Bu siyasi mültecilerin iklim mültecisi olmasını önlemek için toprağı stabilize etmek için mülteci kamplarının muson fırtınaları sırasında heyelanlara eğilimli bölümlerine hızla büyüyen ağaçlar dikmek çalışılıyor.
