Gençlerin iyi bir işe ulaşmakta zorlanmasıyla genç işsizliği artıyor. Uluslararası Çalışma Örgütü’nün (ILO) yeni raporu, küresel genç işsizliğinin arttığını, en keskin artışların yüksek gelirli ekonomilerde ve işsiz, eğitimsiz veya stajsız gençlerin sayısındaki artışta görüldüğünü ortaya koyuyor.
Uluslararası Çalışma Örgütü’nün (ILO) yeni bir raporuna göre, durgun ekonomik büyüme ve zayıf istihdam yaratma, gençlerin iş bulma önündeki engelleri artırarak daha fazla genci istihdam, eğitim veya öğretim dışında bırakmaya itiyor ve bu durum küresel genç işsizliğinin artmasına neden oluyor.
Küresel Genç İstihdam Trendleri 2026 Raporu, küresel genç işsizlik oranının 2025 yılında yüzde 12,4’e yükseldiğini, bunun da 15-24 yaş arası 67 milyon işsiz kişiye denk geldiğini gösteriyor. Aynı zamanda, istihdamda, eğitimde veya stajda olmayan (NEET) gençlerin oranı hafifçe artarak yüzde 20’ye ulaştı ve 257 milyondan fazla kişiyi etkiledi. Genç işsizliğindeki en keskin artışlardan bazıları yüksek gelirli ekonomilerde yaşandı ve bu durum, çalışma hayatlarının başlangıcındaki milyonlarca gencin beklentilerini boşa çıkardı.
2023 ile 2025 yılları arasında, yavaşlayan ekonomik büyüme, zayıf istihdam yaratma, jeopolitik gerilimler ve hızlı teknolojik değişim ülkeleri yeni bir genç işsizliği krizine doğru ittiği için, dünyanın 11 alt bölgesinden sekizinde genç işsizlik oranları arttı.
YÜKSEK GELİRLİ EKONOMİLERDE DURUM KÖTÜLEŞİYOR
Kuzey Amerika’da genç işsizliği keskin bir artış göstererek 2023’teki yüzde 8,3’ten 2025’te yüzde 9,8’e yükseldi. Kuzey, Güney ve Batı Avrupa’da ise genç işsizliği 2025’te %15 ile yüksek seviyede kaldı ve bölgedeki 29 ülkenin 20’sinde gençler için iş fırsatlarının azaldığı bildirildi. Orta düzey vasıflı birçok işin azalması, gençlerin istikrarlı kariyerler bulmasını zorlaştırıyor. Rapora göre, geleneksel olarak genç işçiler için giriş noktası sağlayan işler -büro ve idari görevler, hizmet ve satış meslekleri, imalatla ilgili işler ve bazı teknik meslekler dahil- küçülüyor.
Gelişmekte olan ekonomilerde, büyüyen genç nüfusu istihdam edecek yeterli sayıda nitelikli iş yaratmak en büyük zorluk olmaya devam ediyor. Düşük işsizlik oranları, yaygın işgücü piyasası güvensizliğini gizliyor; zira birçok genç işsiz kalmayı göze alamıyor ve bunun yerine kayıt dışı veya istikrarsız işlere giriyor.
Düşük ve alt orta gelirli ülkelerde 15-29 yaş arası genç işçilerin neredeyse onda dokuzu kayıt dışı çalışıyor. Bu durum onların istikrarlı gelire ve sosyal korumaya erişimlerini sınırlıyor. Rapor, Sahra Altı Afrika’yı özellikle güçlü demografik baskılarla ve yeterli sayıda nitelikli iş imkanının olmamasıyla karşı karşıya kalan alt bölge olarak tanımlıyor; bu da daha fazla gencin NEET (eğitimde, istihdamda ve eğitimde olmayan) statüsüne düşmesine yol açıyor.
Arap Devletleri ve Kuzey Afrika, dünyanın en yüksek genç işsizlik oranlarını kaydetmeye devam ediyor. 2025 yılında genç işsizlik oranı Arap Devletlerinde yüzde 26,2, Kuzey Afrika’da ise yüzde 22,6 olarak gerçekleşti. Her iki alt bölgede de gençlerin en az üçte biri eğitim ve öğretimde olmayan (NEET) kişiler arasındaydı.
TEKNOLOJİ İSTİHDAMI YENİDEN ŞEKİLLENDİRİYOR
Raporda, yapay zekâ (AI) alanındaki gelişmeler de dahil olmak üzere teknolojik değişimin, genç çalışanlar için fırsatları dönüştürdüğü belirtiliyor.
15-29 yaş arası gençlerin sahip olduğu işlerin yüzde 6,1’inin yapay zekâ ile ilgili değişikliklere yüksek oranda maruz kalan mesleklerde olduğu tahmin ediliyor. Bunların çoğu, özellikle büro ve idari roller olmak üzere, 2023’ten beri gençler arasında sayısı azalan orta düzey beceri gerektiren mesleklerle örtüşüyor. Aynı zamanda, bilim, sağlık ve mühendislik gibi alanlardaki bazı bilgiye dayalı teknik mesleklerde talep artmaya devam ediyor; bu da gençlerin gelişen işgücü piyasası ihtiyaçlarına uygun becerilere erişiminin sağlanmasının önemini vurguluyor.
NELER YAPILABİLİR?
Rapor, gençlerin giderek daha belirsiz hale gelen iş dünyasında yol almalarına yardımcı olmak için yenilenmiş önlemler alınması çağrısında bulunuyor. Başlıca politika önlemleri şunlardır:
- Yapay zekâ yönetimine insan merkezli bir yaklaşım benimsemek ve yeniliğin eşitsizlikleri derinleştirmek yerine fırsatlar yaratmasını sağlamak.
- Kaliteli eğitime, yaşam boyu öğrenmeye ve çıraklık programlarına yatırım yapmak.
- Gençlerin, özellikle de genç kadınların iş hayatına geçişlerini desteklemek amacıyla istihdam hizmetlerini ve iş piyasası kurumlarını güçlendirmek.
- Sosyal korumayı genişletmek ve özellikle savunmasız durumdaki gençler için çalışma haklarını güvence altına almak.
- Makroekonomik ve sektörel politikaları destekleyerek daha fazla nitelikli iş fırsatı yaratmak.
Rapor, asıl zorluğun sadece gençler için daha fazla iş imkanı yaratmak değil, aynı zamanda bu işlerin güvenlik, saygınlık ve yetişkinliğe başarılı geçiş için fırsatlar sağlamasını temin etmek olduğunu belirtiyor.
