2024 yılına ait büyüme hızı yüzde 3,2 olarak açıklandı. 2025 yılında emekli olacakların maaş hesabı da açıklanan bu büyüme hızına göre yapılacak. Bunun üzerine de enflasyon eklenecek.
Yazan: OBEN ÜNÜVAR
2024 yılı büyüme hızına göre, 2025 yılında emekli olacakların maaş hesapları da belli oldu. Sosyal güvenlik sistemindeki uygulamaya göre, emekli maaşları 2000 yılı öncesi, 2000 yılı ve 2008 yılı sonrası olmak üzere farklı dönemlere göre maaş hesaplaması yapılıyor. Bu kapsamda da sosyal güvenlik sistemine öden prim, aylık ortalama kazanç, enflasyon, büyüme hızı, aylık bağlama oranı, gösterge rakamına göre maaşlar hesaplanıyor.
2000 yılı öncesi için çalışanın yıllık ortalama kazancı hesaplanıyor; aylık bağlama oranının yüzde 60’ı, katsayı için de 12.000 alınıyor. 1999 öncesi için aylık bağlama oranı yüzde 60’lardaydı ve yüzde 76’ya kadar yükseliyordu.
2000 yılından itibaren tüm yılların kazançlarına göre emekli maaşı hesabı yapılıyor. 2000-2008 arası çalışmalarda gösterge rakamı yerine güncelleme katsayısı kullanılıyor ve emekli olunacak tarihten bir önceki yılın büyüme hızı ve enflasyonu (TÜFE) hesaba katılıyor. Çalışanın 2000-2008 yıllarında sahip olduğu kazançları güncellenerek ortalaması alınıyor. Kazançların güncellenmesinde de yıllık enflasyonun tamamı ve TÜK tarafından açıklanan gelişme hızının yüzde tamamı alınıyor.
EMEKLİ MAAŞLARI NEDEN DÜŞÜK?
2008 yılından sonra sigortalı olanlar içinse aylık kazancın ortalamasına, güncelleme katsayısına, TÜFE oranına bakılıp emekli maaşı hesaplaması yapılıyor. Güncelleme katsayısı emekli olunacak tarihten bir önceki yılın enflasyonun tamamı ve gelişme hızının yüzde 30’u alınıyor.
1999 sonrasında sistem değişti ve 10 yıl içinde aylık bağlama oranı yüzde 35, sonraki her yıl için yüzde 2 ve 25 yıldan sonra her bir yıl için yüzde 1.5 artış yapılarak hesaplanmaya başladı. 20008 yılından sonra aylık bağlama oranı yüzde 50’ye düşürüldü. Bu nedenle aylık bağlama oranı düştükçe emekli maaşı da düşüyor. 2000 ve sonrasında prime esas kazanç, güncelleme katsayısı ile aylık bağlama oranının çarpımın sonucu maaş hesaplanırken, 2008 sonrasında aylık kazanç ve aylık bağlama oranının çarpımı ile maaş hesaplaması yapılmaya başlandı.
2025 MAAŞI BU FORMÜLE GÖRE HESAPLANACAK
2024 yılına ait büyüme hızı bir başka ifadeyle gelişme hızı yüzde 3,2 olarak açıklandı. 2025 yılında emekli olacakların maaş hesabı da açıklanan bu büyüme hızına göre yapılacak. Bunun üzerine de enflasyon eklenecek. Buna göre emekli maaşı hesaplamasına konu olan yüzde 3,2’lik büyüme hızının yüzde 30’una denk gelen 0,96 puana bağlı güncelleme katsayısı 1.4543 oldu. 2025 yılında emekli olacakların maaşı hesabı 2024 yılındaki yüzde 44,38’lik enflasyona ve 1.4534’lük güncelleme katsayısına göre hesaplanacak.
2025’in Nisan ayından itibaren emekli olacakların maaş hesabı bu formüle göre hesaplanacak.
