İşte, BES’te ideal birikim yapmanın formülü

Özel emeklilikte, yani bireysel emeklilik sisteminde tasarruflara yüksek getiri elde etmenin belirli kriterleri var. Bunlar; tasarrufa başladığınız yaş, sisteme ödediğiniz aylık katkı paylarının miktarı, sistemde ne kadar kaldığınız ve birikimlerinizi değerlendirmekte seçtiğiniz emeklilik fonlarının içeriği. Özel emeklilikte en çok sorular soru ise, ‘aylık ne kadar ödersem, emekliliğimde ne kadar birikim olur?’. İşte, o sorunun cevabı.

Araştırma: Aytaç NALLAR

Konu, özel emeklilik, yani Bireysel Emeklilik Sistemi (BES) olunca, herkesin merak ettiği konuların başında özel emeklilik için ne kadar ödersem, emeklilikte ne kadar birikime ulaşılır sorusu geliyor. BES, kişilerin aktif çalışma yaşamları süresince yaptıkları tasarrufları uzun vadeli yatırıma yönlendirerek, emeklilik dönemlerinde yaşam standartlarını koruyabilecekleri bir gelir elde etmelerini sağlayan özel emeklilik sistemi. Sisteme gönüllü katılıyor ve sosyal güvenlik sisteminin sağladığı emeklilik gelirine ek bir gelir oluşturabiliyorsunuz.

Yüzde 25 Devlet Katkısını Unutmayın

Sisteme, 18 yaş üstündeki herkes, aylık ya da yıllık katkı payı ödeyerek girebiliyor. BES’e aylık yatırılan tutarlara katkı payı deniyor. Her ay prim öder gibi emeklilik şirketine katkı payı adı altında belirli bir miktar ödüyorsunuz. İsterseniz yıllık toplu ödeme de yapabilirsiniz. Ödediğiniz katkı payları sizin tercih ettiğiniz emeklilik fonları aracılığı ile yatırıma yönlendiriyor ve birikimlere getiri sağlanıyor. BES’te en az 10 yıl kalınıp 56 yaşında emekli olunması gerekiyor.

BES’in en önemli özelliği ise sisteme girenlere devletin de yüzde 25 katkı yapıyor. Devletin yaptığı yüzde 25 katkılar da devlet katkısı fonlarında değerlendiriliyor ve bu sayede devlet katkısındaki birikimler de artıyor.

Sistemde İki Getiri Var

Daha açık bir anlatımla sistemin iki getiri boyutu bulunuyor. Biri, sisteme aylık ya da yıllık ödediğiniz katkı payları, yine sizin seçtiğiniz emeklilik planları içindeki emeklilik fonlarında değerlendirilerek, birikimlere getiri sağlanıyor. Birikimler; kamu iç borçlanma fonları, dengeli fonlar, para piyasası fonları, katkı fonları, standart fonlar, hisse fonları, kamu dış borçlanma fonları, altın (emtia) fonları, uluslararası karma ve esnek fonlar, endeks fonları ve uluslararası borçlanma fonlarından oluşuyor. Sisteme girenler, bu fonları seçip, birikimlerini değerlendiriyor.

İkincisi ise, sisteme yatırdığınız katkı paylarına devletin yaptığı yüzde 25 katkılar da devlet katkısı fonlarında değerlendiriliyor ve devlet katkısındaki birikimlere de getiri sağlanıyor. Böylece emekliliğe yönelik birikimler artıyor.

İdeal Birikim Yapmanın Formülü

  • Birikim tutarını etkileyen; kişinin yaşı, aylık yatırdığı tutar, aylık yatırılan tutarın yıllık artışı, yatırımın hangi fonlarda değerlendiği, sistemde kalındığı süre içinde piyasaların durumu gibi birçok faktör var.
  • Gelirinizin yüzde 10’u kadar tutarı tasarruf olarak ayırıp, bireysel emeklilik sistemine ödeyebilirsiniz.
  • Sisteme yatırdığınız aylık katkı paylarını her sene mutlaka en az enflasyon oranında artırmalısınız.
  • Özel emeklilik sistemine ne kadar erken yaşta girerseniz birikimler o oranda artar.
  • 20’li yaşlarda tasarrufa başlandığında aylık daha düşük katkı payları ödenerek, yüksek birikime ulaşılabilir.
  • 40’lı yaşlardan sonra sisteme girildiğinde daha yüksek katkı payları ile tasarruf edilmesi gerekiyor.
  • Emeklilik döneminde yüksek getiri sağlanmasının temelinde sistemde uzun süre kalmak, sistemden çıkmamak yatıyor.
  • En az 10 yıl sistemde kalınıp, 56 yaşında emekli olunduğunda hem kişilerin getirileri hem de devlet katkısındaki getiriler yüksek oluyor ve devlet katkısındaki getirilerin tamamı hak ediliyor.
  • BES’e, bir yıl, iki yıl, üç yıl gibi kısa vadeli bakıp da bu dönemdeki getirilere göre değerlendirilme yapılması yanlış olur.
  • Birikimlerin değerlendirildiği fonların senede en az bir ya da iki kere değiştirilmesi gerekiyor ki, piyasadaki dalgalanmalardan etkilenilmesin, getiriler artsın.
  • BES’e ne kadar yüksek katkı payı ödenirse hem devlet katkısından yüksek oranda yararlanılır hem de emeklilikte yüksek getiri elde edilir.
  • BES’te ödediğiniz katkı paylarının yüzde 25’i kadar devlet katkısı hesabınıza ödenir. Ancak, bu meblağ için yıllık bir üst sınır mevcuttur. Alabileceğiniz azami devlet katkısı tutarı, ilgili yıla ilişkin brüt asgari ücret tutarının yüzde 25’i kadardır. 2021 yılı için bu tutar 10.732,50 TL’dir.
Tabloya Bakarak Bireysel Emeklilik Sistemine Aylık Ödeyeceğiniz Katkı Payına Göre Emeklilikte Ulaşacağınız Devlet Katkısı Tutarını ve Toplam Birikiminizi Bulabilirsiniz
Yaş
Emeklilik Yaşı
Aylık  Ödeyeceğiniz Katkı Payı Tutarı TL
Emeklilikte Alacağınız Devlet Katkısı Tutarı TL
Emeklilikte Elinize Geçecek Birikim Tutarı TL
20 56 100 20.025 100.719
20 56 150 30.038 151.078
20 56 175  35.044 176.258
20 56 200 40.050 201.437
25 56 150 23.832 119.866
25 56 250 39.720 199.776
25 56 500 79.440 399.552
30 56 150 18.479 92.940
30 56 250 30.798 154.903
30 56 500  61.596 309.805
30 56 750 92.394 464.708
30 56 1.000  123.193 619.611
35 56 150 13.861 69.716
35 56 250 23.102 116.94
35 56 350 32.343 162.672
35 56 500 46.204 232.389
35 56 750 69.307 348.584
35 56 1.000  92.409 464.778
35 56 1.250  115.511 580.972
35 56 1.500 138.613 697.167
40 56 200 13.171 66.244
40 56 350 23.049 115.926
40 56 500 32.927 165.609
40 56 750 49.391 248.814
40 56 1.000 65.854 331.217
40 56 1.250 82.318 414.022
40 56 1.500 98.781 496.826
40 56 2.000  131.709 662.436
45 56 200 8.590 43.202
45 56 350 15.032 75.603
45 56 500 21.474 108.004
45 56 750 32.211 162.005
45 56 1.000 42.948 216.007
45 56 1.250 53.685 270.009
45 56 1.500 64.422 324.011
45 56 1.750  75.159 378.013
45 56 2.000 85.896 432.015
50 60 350 11.628 58.482
50 60 500  19.380 97.470
50 60 750 29.069 146.204
50 60 1.000 38.759 194.939
50 60 1.250 48.449 243.674
50 60 1.500 58.139 292.409
50 60 2.000  77.519 389.879
55 65 500 19.380 97.470
55 65 1.000 38.759 194.939
55 65 1.500 58.139 292.409
Hesaplamalar; sisteme toplu para ödenmediği, sadece aylık ödeme yapıldığı ve bu ödemelerin de emekliliğe kadar artırılmadığı, yıllık da yüzde 1 reel getiri varsayımı ile ulaşılacak muhtemel birikim tutarını göstermektedir. Sisteme ödeyeceğiniz tutarlara, bu tutarları her yıl ne kadar artırdığınıza ve sistemde kaldığınız süre boyunca ara ödeme yapıp yapmadığınıza göre birikimler değişmekte ve artmaktadır. Tabloda belirtilen birikim tutarları en düşük birikim tutarlarıdır. Birikim tutarları Emeklilik Gözetim Merkezi’nden (EGM) alınmıştır.