İşte, BES’te ideal birikim yapmanın formülü

Özel emeklilikte, yani bireysel emeklilik sisteminde tasarruflara yüksek getiri elde etmenin belirli kriterleri var. Bunlar; tasarrufa başladığınız yaş, sisteme ödediğiniz aylık katkı paylarının miktarı, sistemde ne kadar kaldığınız ve birikimlerinizi değerlendirmekte seçtiğiniz emeklilik fonlarının içeriği. Özel emeklilikte en çok sorular soru ise, ‘aylık ne kadar ödersem, emekliliğimde ne kadar birikim olur?’. İşte, o sorunun cevabı.

Araştırma: Aytaç NALLAR

Konu, özel emeklilik, yani Bireysel Emeklilik Sistemi (BES) olunca, herkesin merak ettiği konuların başında özel emeklilik için ne kadar ödersem, emeklilikte ne kadar birikime ulaşılır sorusu geliyor. BES, kişilerin aktif çalışma yaşamları süresince yaptıkları tasarrufları uzun vadeli yatırıma yönlendirerek, emeklilik dönemlerinde yaşam standartlarını koruyabilecekleri bir gelir elde etmelerini sağlayan özel emeklilik sistemi. Sisteme gönüllü katılıyor ve sosyal güvenlik sisteminin sağladığı emeklilik gelirine ek bir gelir oluşturabiliyorsunuz.

Yüzde 25 Devlet Katkısını Unutmayın

Sisteme, 18 yaş üstündeki herkes, aylık ya da yıllık katkı payı ödeyerek girebiliyor. BES’e aylık yatırılan tutarlara katkı payı deniyor. Her ay prim öder gibi emeklilik şirketine katkı payı adı altında belirli bir miktar ödüyorsunuz. İsterseniz yıllık toplu ödeme de yapabilirsiniz. Ödediğiniz katkı payları sizin tercih ettiğiniz emeklilik fonları aracılığı ile yatırıma yönlendiriyor ve birikimlere getiri sağlanıyor. BES’te en az 10 yıl kalınıp 56 yaşında emekli olunması gerekiyor.

BES’in en önemli özelliği ise sisteme girenlere devletin de yüzde 25 katkı yapıyor. Devletin yaptığı yüzde 25 katkılar da devlet katkısı fonlarında değerlendiriliyor ve bu sayede devlet katkısındaki birikimler de artıyor.

Sistemde İki Getiri Var

Daha açık bir anlatımla sistemin iki getiri boyutu bulunuyor. Biri, sisteme aylık ya da yıllık ödediğiniz katkı payları, yine sizin seçtiğiniz emeklilik planları içindeki emeklilik fonlarında değerlendirilerek, birikimlere getiri sağlanıyor. Birikimler; kamu iç borçlanma fonları, dengeli fonlar, para piyasası fonları, katkı fonları, standart fonlar, hisse fonları, kamu dış borçlanma fonları, altın (emtia) fonları, uluslararası karma ve esnek fonlar, endeks fonları ve uluslararası borçlanma fonlarından oluşuyor. Sisteme girenler, bu fonları seçip, birikimlerini değerlendiriyor.

İkincisi ise, sisteme yatırdığınız katkı paylarına devletin yaptığı yüzde 25 katkılar da devlet katkısı fonlarında değerlendiriliyor ve devlet katkısındaki birikimlere de getiri sağlanıyor. Böylece emekliliğe yönelik birikimler artıyor.

İdeal Birikim Yapmanın Formülü

• Birikim tutarını etkileyen; kişinin yaşı, aylık yatırdığı tutar, aylık yatırılan tutarın yıllık artışı, yatırımın hangi fonlarda değerlendiği, sistemde kalındığı süre içinde piyasaların durumu gibi birçok faktör var.
• Gelirinizin yüzde 10’u kadar tutarı tasarruf olarak ayırıp, bireysel emeklilik sistemine ödeyebilirsiniz.
• Sisteme yatırdığınız aylık katkı paylarını her sene mutlaka en az enflasyon oranında artırmalısınız.
• Özel emeklilik sistemine ne kadar erken yaşta girerseniz birikimler o oranda artar.
• 20’li yaşlarda tasarrufa başlandığında aylık daha düşük katkı payları ödenerek, yüksek birikime ulaşılabilir.
• 40’lı yaşlardan sonra sisteme girildiğinde daha yüksek katkı payları ile tasarruf edilmesi gerekiyor.
• Emeklilik döneminde yüksek getiri sağlanmasının temelinde sistemde uzun süre kalmak, sistemden çıkmamak yatıyor.
• En az 10 yıl sistemde kalınıp, 56 yaşında emekli olunduğunda hem kişilerin getirileri hem de devlet katkısındaki getiriler yüksek oluyor ve devlet katkısındaki getirilerin tamamı hak ediliyor.
• BES’e, bir yıl, iki yıl, üç yıl gibi kısa vadeli bakıp da bu dönemdeki getirilere göre değerlendirilme yapılması yanlış olur.
• Birikimlerin değerlendirildiği fonların senede en az bir ya da iki kere değiştirilmesi gerekiyor ki, piyasadaki dalgalanmalardan etkilenilmesin, getiriler artsın.
• BES’e ne kadar yüksek katkı payı ödenirse hem devlet katkısından yüksek oranda yararlanılır hem de emeklilikte yüksek getiri elde edilir.
• BES’te ödediğiniz katkı paylarının yüzde 25’i kadar devlet katkısı hesabınıza ödenir. Ancak, bu meblağ için yıllık bir üst sınır mevcuttur. Alabileceğiniz azami devlet katkısı tutarı, ilgili yıla ilişkin brüt asgari ücret tutarının yüzde 25’i kadardır. 2021 yılı için bu tutar 10.732,50 TL’dir.

Tabloya Bakarak Bireysel Emeklilik Sistemine Aylık Ödeyeceğiniz Katkı Payına Göre Emeklilikte Ulaşacağınız Devlet Katkısı Tutarını ve Toplam Birikiminizi Bulabilirsiniz

Hesaplamalar; sisteme toplu para ödenmediği, sadece aylık ödeme yapıldığı ve bu ödemelerin de emekliliğe kadar artırılmadığı, yıllık da yüzde 1 reel getiri varsayımı ile ulaşılacak muhtemel birikim tutarını göstermektedir. Sisteme ödeyeceğiniz tutarlara, bu tutarları her yıl ne kadar artırdığınıza ve sistemde kaldığınız süre boyunca ara ödeme yapıp yapmadığınıza göre birikimler değişmekte ve artmaktadır. Tabloda belirtilen birikim tutarları en düşük birikim tutarlarıdır. Birikim tutarları Emeklilik Gözetim Merkezi’nden (EGM) alınmıştır.