Deprem bölgelerine yönelik çalışma ve sosyal güvenlik alanına ilişkin yeni tedbir alındı ve tedbirler Resmi Gazete’de yayımlandı. Kararlar, şimdilik üç ay boyunca geçerli olacak. Buna göre, deprem bölgesindeki işverenler, çalışanları işten çıkartamayacak. Çalışanlara ve depremden dolayı işini kaybedenlere de nakdi ücret desteği ödenecek. Peki, kimler kısa çalışma ödeneğinden ve nakdi ücret desteğinden yararlanacak? İşte, kısa çalışma ödeneği ve nakdi ücret desteği konusunda tüm merak edilenler.
OHAL kapsamında çalışma ve sosyal güvenlik alanında deprem bölgelerine yönelik yeni tedbirler alındı. Resmi Gazete’de yayımlanan Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile kısa çalışma ödeneğinden nakdi ücret desteğine kadar yeni tedbirler alınırken, işverene de çalışanı, üç ay boyunca işten çıkarma yasağı getirildi.
Alınan kararlar çerçevesinde 22 Şubat tarihinden itibaren işverenler 3 ay süre ile çalışanları işten çıkartamayacak. Ancak işyeri kapanırsa ya da çalışanın iş sözleşmesi süreli ise o zaman işten çıkarma yasağı uygulanmayacak. Ayrıca çalışanın iyi niyet kurallarına uymaması ve ahlak dışı tutumları olması halinde işveren işten çıkartabilecek.
Peki, deprem bölgesine yönelik alının tedbirlerden kimler, nasıl yararlanacak? Kısa çalışma ödeneği kimlere ödenecek, hangi işverenler faydalanacak? Kararlar kapsamında pandemi döneminde uygulanan, işten çıkartılan, işsizlik maaşı alamayan kişilere ödenen nakdi ücret desteği, bu sefer depremin etkilediği 11 ilde uygulamaya alındı.
İşte, deprem bölgesinde uygulanacak kısa çalışma ödeneği, nakdi ücret desteği konusunda tüm merak edilenler…
KİMLER KISA ÇALIŞMA ÖDENEĞİ ALACAK?
Kısa çalışma ödeneği nedir?
Genel olarak ekonomik, sektörel, bölgesel sorunlar nedeniyle ya da işverenin yaşadığı sorunlar nedeniyle işyerindeki haftalık çalışma süresinin geçici olarak en az üçte bir oranında azalması veya işyerinin faaliyetini en az 4 hafta süreyle durdurması halinde sigortalılara çalışamadıkları dönemde sağlanan gelir desteğine kısa çalışma ödeneği deniyor. Deprem, yangın, su baskını, heyelan, salgın hastalık gibi durumlar da ödenekten yararlanma sebepleri.
Ne kadar süre ile uygulanacak?
Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile 3 ay uygulanacak. Buna göre kısa çalışma ödeneği 22 Şubat’ta başlayıp 22 Mayıs tarihinde bitecek. Ancak Cumhurbaşkanı’nın bu süreyi uzatma hakkı bulunuyor.
Ödenek kapsamında ne yapılıyor?
İşçilere kısa çalışma ödeneği ödeniyor, ayrıca işçilerin genel sağlık sigortası primleri ödeniyor.
Hangi işverenler başvurabilecek?
Depremden etkilenen ve haftalık çalışma sürelerini geçici olarak önemli ölçüde azaltan, faaliyetini tamamen veya kısmen geçici olarak durduran tüm işverenler başvurabilecek.
Çalışma süresinin azaltılması ile ne kastediliyor?
İşyerindeki haftalık çalışma sürelerinin geçici olarak en az üçte bir oranında azaltılması veya süreklilik koşulu aranmaksızın işyerinde faaliyetin tamamen veya kısmen en az dört hafta süreyle durdurulması gerekiyor. Buna göre çalışma süresi haftada en çok 45 saat. İşyerinde çalışma süresinin üçte bir oranında azaltılması demek işyerinde çalışma süresinin haftalık 30 saat veya aşağısında olması anlamına geliyor. Bu da 6 iş günü çalışmanın yapıldığı işyerinde 4 gün çalışma yapılmaması demek.
Kısa çalışma ödeneğine kim başvuracak?
Çalışan başvuramıyor, işverenin başvurması gerekiyor.
Hangi çalışanlar kısa çalışmadan yararlanacak?
Kısa çalışmadan yararlanacak çalışanın, son 4 ay çalışıyor ve en az 600 gün de işsizlik sigortası primi ödemiş olması gerekiyor.
İşveren tüm çalışanlar için başvurabilir mi?
Kısa çalışma ödeneğine başvurmak için çalışan sayı sınırı bulunmuyor. İşveren tüm çalışanları için başvurabilir.
6- Çalışana ne kadar ödenecek?
Kısa çalışma ödeneği tutarı, sigortalının son 12 aylık prime esas kazançları dikkate alınarak hesaplanan günlük ortalama brüt kazancının yüzde 60’ı olarak belirlenip, ödeniyor. Kısa çalışma ödeneği miktarı aylık asgari ücretin brüt tutarının yüzde 150’sini geçemiyor. Bu paradan sadece damga vergisi kesiliyor. Hesaplama yapılırken, çalışanın son aldığı maaş üzerinden hesaplama yapılmıyor, son 12 aylık maaşının ortalaması üzerinden hesaplanıyor. Örneğin, kısa çalışma ödeneğinden yararlanacak kişi asgari ücretli bir çalışan ise son 12 aylık asgari ücrete bakılacak. Bu da 1 Ocak-31 Haziran 2022 aylık 5.004 TL, 1 Temmuz-31 Aralık aylık 6.471 TL, 2023 Ocak ayı aylık 10.008 TL. Bu çerçevede üç dönemin asgari ücret toplamı 78.834 lira; aylık tutar da 6.569 lira ediyor. Bunun da yüzde 60’ı, 3.942 lira ediyor. Yani, asgari ücretli bir çalışan aylık 3.942 lira kısa çalışma ödeneği alacak. Kısa çalışma ödeneği kapsamında alınacak en yüksek tutar ise 15 bin lira olacak.
Yabancı işçiler de ödeme alacak mı?
Şartları yerine getiren yabancı çalışanlar da kısa çalışma ödeneği alabilecek.
İşverenler, hangi evraklarla başvuracak?
Çalışma süresinin azaltıldığını veya faaliyetin kısmen/tamamen durdurulduğunu ortaya koyan belgeler ile başvuracak. Resmi makamlar tarafından faaliyeti durdurulan işyerleri kapsamında olduğuna dair diğer belgeler de gerekiyor. Başvurular e-devlet üzerinden yapılabiliyor.
Ödemeler nasıl yapılıyor?
Kısa çalışma ödeneği, çalışmadığı süreler için işçinin kendisine ve aylık olarak ödeniyor.
Emekli çalışanlara kısa çalışma ödenecek mi?
Emekli olup bir işyerinde sosyal güvenlik destek primi ödeyerek çalışan işçi, kendisinden işsizlik sigortası primi kesilmediğinden kısa çalışma ödeneğinden faydalanamaz.
Çalışanın sigorta primleri ödeniyor mu?
Çalışanın kısa çalışma ödeneği aldığı süre için genel sağlık sigortası primleri ödeniyor. Kısa ve uzun vadeli sigorta primleri ise ödenmiyor.
Çalışanlar, kısa çalışma dönemi içinde sağlık hizmeti alacak mı?
Kısa çalışma ödeneği alan çalışanlar ve bakmakla yükümlü olduğu ailelerinin sağlık sigortası primleri İşsizlik Sigortası Fonundan ödeniyor. Sağlık hizmetinden yararlanacaklar.
İŞSİZ KALANLARA NAKDİ ÜCRET DESTEĞİ
Nakdi ücret desteğinden kimler yararlanacak?
Deprem bölgesinde işvereni tarafından ücretsiz izne çıkartılan veya işten çıkartılan, işsizlik maaşı alamayan, kısa çalışma ödeneğinden yararlanamayanlara nakdi ücret desteği ödenecek. Emekli maaşı alanlar nakdi ücret desteğinden yararlanamayacak.
Ne kadar nakdi ücret desteği ödenecek?
Destek tutarı günlük 133.44 lira, aylık da 4 bin lira olacak.
Nakdi ücret desteği için nasıl başvuru yapılacak?
Destekten yararlanmak isteyenlerin kendileri İŞKUR’a başvuracak.
Nakdi ücret desteği alanlar sağlık hizmetinden yararlanacak mı?
Destek alanlar ve bakmakla yükümlü olduğu kişilerin sağlık sigortası primleri İşsizlik Sigortası Fonundan karşılanacak. Dolayısıyla sağlık hizmeti alacaklar.
Nakdi ücret desteği ne kadar sürecek?
Üç ay süreyle ödenecek. Ödemeler, 22 Şubat’ta başlayıp 22 Mayıs tarihine kadar devam edecek. Ancak Cumhurbaşkanı’nın bu süreyi uzatma yetkisi bulunuyor.
Ödemeler nasıl yapılacak?
Ödemeler, kişilerin IBAN/ PTT şube gibi ödeme kanalları aracılığıyla İŞKUR tarafından yapılacak.
