Merkez Bankası, Finansal İstikrar Raporunda, hanehalkının, bireysel emeklilik ve otomatik katılım sistemlerindeki yatırımlarının ılımlı yükselişini sürdürdüğünü belirterek, toplam fon büyüklüğünde menkul kıymet yatırım fonları ve emeklilik fonlarının öne çıktığı vurgulandı. Raporda, emeklilik fonları portföyünde YP varlıkları tutarı 23 milyar ABD doları seviyesine ulaşırken bu varlıkların yüzde 80’ini kıymetli maden cinsi yatırımlardan oluştuğuna dikkat çekilerek, “Bu nedenle altın fiyatlarındaki yukarı yönlü hareket emeklilik fonlarının YP varlıklarının nominal değerinde önemli rol oynamıştır” denildi.
SİGORTA GAZETESİ/ÖZEL HABER
Merkez Bankası, 2025’in 2. çeyrek Finansal İstikrar Raporunda, BES’e detaylı yer verdi. Hanehalkının bireysel emeklilik ve otomatik katılım sistemlerindeki yatırımlarının ılımlı yükselişini sürdürdüğünün belirtildiği raporda, bu kapsamda, emeklilik sistemindeki katılımcı sayısının 15,6 milyon kişiye ulaştığı ifade edilerek, “Hanehalkı kesiminin tasarruflarını uzun dönemli araçlarda değerlendirme alışkanlığı kazanmasının finansal istikrara katkı sağlayacağı öngörülmektedir. Hanehalkının elinde bulunan yatırım fonlarında yatırımcı sayısı eylül ayında 5,4 milyon kişi olurken, fon büyüklüğü 4,4 trilyon TL’ye ulaşmıştır. 2024 yılı sonuna kıyasla hanehalkının yatırım fonu portföyü reel olarak yüzde 26,2 düzeyinde yükselmiştir” denildi.
Merkez Bankası, raporunda, yatırım fonlarında son dönem gelişmelere de ayrı bir bölüm açtı. Raporda bu konuda şu tespitler yapıldı:
Son yıllarda yatırım fonu portföy değerinde ve fon sayısında kayda değer bir büyüme gözlenmektedir. Bu büyüme, tasarruf sahiplerinin mevduat dışı enstrümanlara yönelimindeki artışı yansıtırken portföy çeşitliliğinin ve piyasa derinliğinin arttığını göstermektedir. Kasım 2025 itibarıyla finansal sistemde fon büyüklüğü 10 trilyon TL’ye ulaşırken, fon adedi 3 bini aşmıştır.
EMEKLİLİK FONLARI ÖNE ÇIKIYOR
Toplam fon büyüklüğünde menkul kıymet yatırım fonları ve emeklilik fonları öne çıkmaktadır. Menkul kıymet yatırım fonlarının büyüklüğü sıkı para politikasının da etkisiyle 2023 yılının ikinci çeyreğinden itibaren belirgin şekilde artmış ve Kasım 2025 itibarıyla 7,3 trilyon TL’ye ulaşmıştır. Söz konusu büyüklüğün 1,3 trilyon TL’si para piyasası fonlarından (PPF), 5 trilyon TL’si ise serbest fonlardan oluşmaktadır. Serbest fon kompozisyonunda 1 trilyon TL serbest PPF ve 2,8 trilyon TL karşılığı serbest döviz fonu bulunmaktadır. Emeklilik fonlarının portföy değeri ise 2 trilyon TL’ye yükselmiştir.
Menkul kıymet yatırım fonlarında 4 trilyon TL, emeklilik fonlarında ise 1 trilyon TL tutarında fonun TL cinsi enstrümanlarda bulunduğu görülmektedir. 2025 yılında TL cinsi yatırım fonları 1,6 trilyon TL, emeklilik fonları 0,3 trilyon TL artmıştır. TL menkul kıymet yatırım fonlarının portföy dağılımında, yüzde 34 ile mevduat, yüzde 27 ile ters repo ve yüzde 16 ile hisse senedi yatırımları öne çıkmaktadır. Bunun yanı sıra sıkı para politikasının etkisiyle, TL menkul kıymet yatırım fonu kompozisyonunda ters repo payının arttığı görülmektedir.
HİSSE SENEDİ PAYI AZALIYOR
Emeklilik fonlarının TL portföy kompozisyonunda ise hisse senedi ve kamu borçlanma araçları, toplam büyüklüğün yüzde 64’ünü oluşturmaktadır. 2024’ün ikinci çeyreğinden itibaren hisse senedi payının giderek azaldığı, bunun yerini kamu borçlanma araçlarının aldığı görülmektedir.
Menkul kıymet yatırım fonları portföyünde YP cinsinden enstrümanlar 2024 yılsonundaki 47 milyar ABD doları seviyesinden 2025 yılı kasım ayında 75 milyar ABD dolarına yükselmiş olup bu artışta hem arz hem talep yönlü dinamikler rol oynamaktadır. Yatırımcıların YP cinsi fona yöneliminin yanı sıra bankaların dış borç çevirme oranlarının tarihsel ortalamaların üzerinde seyretmesi ve eurobond piyasasının canlanması YP cinsi menkul kıymet yatırım fonları büyümesini desteklemektedir. YP cinsi yatırım fonlarının portföy dağılımında özel sektör borçlanma araçları ve mevduat öne çıkmaktadır.
ALTINDAKİ HAREKET FONLARIN DEĞERİNİ ARTIRDI
Emeklilik fonları portföyünde ise YP varlıkların tutarı 23 milyar ABD doları seviyesine ulaşırken bu varlıkların yüzde 80’ini kıymetli maden cinsi yatırımlardan oluşmaktadır. Bu nedenle altın fiyatlarındaki yukarı yönlü hareket emeklilik fonlarının YP varlıklarının nominal değerinde önemli rol oynamıştır.
Sonuç olarak, fon piyasasının finansal sistemdeki önemi artarken, menkul kıymet yatırım fonlarının TL payı 2023 yılı seviyesinin üzerinde kalmaya devam etmektedir. Bu durum, hanehalkı ve şirketler kesiminde TL varlık tercihinin büyük ölçüde korunduğuna işaret etmektedir. TL mevduat payı yüzde 60 civarında seyrederken, menkul kıymet yatırım fonları dahil TL payı son dönemde bu oranın sınırlı miktarda altında kalmaktadır. Bu durum faiz indirim sürecinde PPF’lerin göreli getiri avantajının zayıflaması ile yatırımcı ilgisinin daha uzun vadeli TL mevduata yöneldiğine işaret etmektedir.
