Rakamlar ortada; sigorta sektöründe prim üretimi ciddi oranda artarken, sigortalılık oranı artmıyor, hatta sektörün lokomotif branşlarında azalıyor bile. Sigortacıların tabiri ile penetrasyon artmıyor. Bu durumda sigorta sektörü büyümüş oluyor mu? Üretime dayalı büyümüş ama sigortalılık oranı açısından büyümemiş.
Noyan Doğan yazdı
Soru şu; sigorta sektörünün büyüdüğünden bahsedebilmek için hangi kriteri baz almalıyız? Prim üretimi mi, penetrasyon denilen sigortalılık oranı mı? Soruyu şöyle de sorabiliriz. Prim üretimindeki artışa bakarak, sigorta sektörünün büyüdüğünü söyleyebilir miyiz? Doğru cevap; sigortalılık oranındaki artışa paralel prim üretimindeki artıştır. Tek başına prim üretimindeki artış, bize sadece, yenilenen poliçelerdeki prim artışını verir ki, pek de bir anlam ifade etmez. Yani, prim üretimindeki artış, sigorta pastasının büyüdüğü anlamına gelmez.
Peki, bugün sigorta sektöründe durum nedir? Türkiye Sigorta Birliği, 2022 yılı verilerini açıkladı, durum ortaya çıktı. Nedir durum? Maalesef sigorta sektörü büyümüyor. Sigortacıların tabi ile penetrasyon artmıyor. Evet, üretim artıyor, hatta rekor kırıyor ama sigortalı sayısı o oranda artmadığı gibi bazı lokomotif branşlarda poliçe sayısı azalıyor. Aslında tablo tüm gerçeği gözler önüne seriyor ama yine de anlatayım.
73.3 MİLYON ADET POLİÇE SATILDI
TSB’nin açıkladığı verilere göre, 2022 yılında sigorta sektöründe hayat dışı ve hayat sigortaları olmak üzere toplam 234.9 milyar TL prim üretildi. Bir önceki yıl, yani 2021 yılında toplam üretim 105.3 milyar TL olarak gerçekleşti. Buna göre, sigorta sektörü, geçen sene prim üretiminde yüzde 123,2 büyüdü. Buna, prim üretimi yüzde 123,2 arttı da diyebiliriz. Bu açıdan bakıldığında rekor bir büyümeden bahsedebiliriz.
Peki, aynı dönemde poliçe sayısı ne kadar arttı? 2021 yılında hayat ve hayat dışı sigortalar toplamı olmak üzere, 73.3 milyon adet poliçe üretildi. 2022 yılında ise üretilen poliçe sayısı 81.7 milyon adet oldu. Buna göre de geçen sene poliçe üretimi, bir önceki seneye göre sadece yüzde 11,50 arttı. Prim üretimi yüzde 123,2 artıyor, poliçe sayısı ise yüzde 11,50 artıyor.
HAYAT POLİÇE ADEDİ AZALDI
Alt kırılama da bakalım. Mesela, hayat sigortalarında 2022 yılında prim üretimi yüzde 74,1 artmış, ancak poliçe üretimi bırakın artmayı, azalmış. 2021 yılında 7.4 milyon adet olan hayat poliçe adedi, 2022 yılında 7.2 milyon adete düşerek; yüzde 2,25 azalmış. Bu ne anlama geliyor? Malum, hayat sigortalarının neredeyse tamamına yakını kredi bağlantılı sigortalar. Kredi bağlantılı hayat sigortalı sayısı artmamış ama vatandaş bankadan kredi kullanırken yapılan hayat sigortalarına daha fazla prim ödemiş, İşte, bu anlama geliyor.
KASKODA ÜRETİM ARTTI POLİÇE SAYISI AZALDI
Hayat sigortasından daha ilginç olana kasko sigortaları. Hatırlayın, Son iki yıldır kasko sigortalarında kıyamet kopuyor. Vatandaş, kasko fiyatının artışından şikayet etti, sigortacılar ise enflasyon ve kur nedeniyle araç bedellerindeki artış nedeniyle kaskoda primlerin arttığını söyledi. Sonuçta ne oldu? Kaskoda, geçen sene sigorta şirketleri 44.5 milyar TL prim üreterek, bir önceki seneye göre üretimi yüzde 211,47 artırdı. Rekor prim artışı… Poliçe adedi ne oldu? 2021 yılında 7.1 milyon adet olan kasko poliçe sayısı, 2022 yılında 6.6 milyon adete geriledi. Yüzdesel olarak geçen sene kasko poliçe sayısı yüzde 7,46 azaldı. Olayı bakın siz… Prim üretimi yüzde 211 artıyor, poliçe sayısı ise yüzde 7,46 azalıyor. Peki, bu ne anlama geliyor? Basit… Kaskolu araç sayısı artmamış, hatta azalmış; şirketler mevcut kasko sigortalılarının primlerini yüzde 200’lerde artırmış. Yani, kaskoda penetrasyon artmadığı gibi azalmış.
BU SADECE ÜRETİME DAYALI BÜYÜME
Kasko dışında diğer sigorta branşlarında da durum kaskodaki kadar olmasa da parlak değil. Mesela, sağlık sigortaları. Geçen sene sağlık sigortalarında üretim yüzde 130’a yakın artarken, poliçe adedi sadece yüzde 15 artmış. Mesela, trafik sigortasında prim artışı yüzde 147’lerde, poliçe artışı ise yüzde 7,28’lerde.
Rakamlarla daha fazla kafa karışıklığı yaratmaya gerek yok. Özetle, 2022 yılından bahsedecek olursak, prim üretimi ciddi oranda artmış, sigortalılık oranı ise artmamış, hatta azalmış. Bu durumda sigorta sektörü büyümüş oluyor mu? Üretime dayalı büyümüş ama sigortalılık oranı açısından büyümemiş, aksine küçülmüş bile diyebiliriz. Daha açık bir anlatımla; şirketler primleri artırmışlar ama sigortalı sayısını artıramamışlar.
