Eski adıyla SSK’lı, yeni adıyla da 4/A’lı çalışanlar ilk işe giriş tarihlerine göre ne zaman emekli olacaklar? İşçi statüsünde çalışan kadın ve erkekler emeklilik için kaç yıl çalışacaklar ve ne kadar prim ödeyecekler? Emeklilik için prim gün sayısı yetmeyenler yaştan nasıl erken emekli olacak? İşte emeklilik konusunda tüm merak edilenler.
Konu sosyal güvenlik olunca çalışanların cevabını aradığı soru da ‘ne zaman emekli olurum?’ sorusu. Özellikle belirli çalışma yılını doldurmuş olanlar emekli olmanın yollarını arıyor. Emeklilik için bazı şartların yerine getirilmesi gerekiyor.
Bu şartlar; sigortalılık süresi, yaş ve prim gün sayısı. Sigortalılık süresi, kişinin, ilk defa çalışmaya başladığı ve sigortalı olduğu tarih ile emekli olacağı tarih arasındaki süreyi kapsıyor. Bu sürede gerek işverenin gerekse de çalışanın sosyal güvenlik kurumuna yatırdığı primlere de prim ödeme süresi deniyor. Yaşa ise emeklilik için tamamlanması gereken yaş deniyor.
EMEKLİLİK İÇİN 3 ŞART
İşçi, memur, Bağ-Kurlu ve erkek çalışan, kadın çalışan fark etmiyor; emeklilik için üç koşul gerekiyor:
- Birincisi; belirli bir süre sigortalı olmak. Burada işe giriş tarihi önemli ve bu süre kadın çalışan ile erkek çalışana göre değişiyor.
- İkincisi; belirli süre sosyal güvenlik kurumuna prim ödenmiş olması.
- Üçüncüsü ise yaş. Emeklilik yaşı da kadın çalışan ile erkek çalışana göre değişiyor. Emekli olmak için de bu üç koşulun yerine getirilmesi gerekiyor. Bunlardan biri bile eksik olursa, emekli olunamıyor.
HANGİ DÜZENLEMELER YAPILDI?
Sosyal güvenlik sisteminde geçmiş yıllarda birçok düzenleme yapıldı ve bu düzenlemelere göre de çalışanların emeklilik yaşları ve şartları değişti. Bu düzenlemelere göre de çalışanların işe giriş tarihlerine göre belirlenen farklı emeklilik yaşları ve yine farklı prim gün sayıları belirlendi.
Bu düzenlemelerden biri 1999 yılında yapıldı. 1999 öncesi sigortalı olanlar için işe başlama tarihine göre kademeli emeklilik şartı getirildi. 1999 ila 2008 yılları arasında sigortalı olanlar için yaş; kadınlarda 58, erkeklerde 60 olarak belirlendi. Ayrıca gerekli prim gün sayısını dolduranların emekli olabilecekleri şartı getirildi.
Sosyal güvenlikte 2008 yılında bir düzenleme daha yapıldı. 2008 tarihinden sonra ilk kez sigortalı olanlar için kademeli emeklilik sistemi getirildi ve 7200 prim gün sayısı konuldu. Kadınlarda 58 yaş, erkeklerde 60 yaş sınırı getirildi. 2035’ten sonra ise emeklilik yaşı 65’e çıkarıldı.
ERKEK ÇALIŞANLARIN İŞE GİRİŞ TARİHİNE GÖRE EMEKLİLİK ŞARTLARI
ERKEK ÇALIŞANLAR YAŞTAN NASIL EMEKLİ OLACAK?
- Sigortalılar yaş haddinden emekli olabiliyor. Gerekli prim ödeme gün sayısını dolduramamış ama belli bir yaşa gelmiş olan erkek çalışanlar yaştan dolayı emekli olabilir ve kısmi emeklilik aylığı alabilir.
- Yaş nedeniyle emeklilikte de iki dönem önemli. Biri; 8 Eylül 1999 ve öncesinde işe girenlerin yaş nedeniyle emekliliği.
- 8 Eylül 1976 ve öncesinde işe başlayan erkek çalışanlarda 3600 prim günü ne zaman doldurdukları konusunda bir şart yok. 15 yıl ve 55 yaş ve 3600 prim günü doldurdukları anda emekli olabiliyorlar.
- İkincisi; 8 Eylül 1999-30 Nisan 2008 arası ilk işe girenlerin yaş nedeniyle emekliliği ise daha farklı.
MAYIS 2008 SONRASI İŞE GİRENLERIN DURUMU
- 1 Mayıs 2008 sonrası ilk işe girenler 7200 günle emekli olabiliyor. Ancak emeklilik yaşı kademeli olarak artıyor ve 60 yaşından başlıyor 65 yaşına kadar emekli olunabiliyor.
- İlk defa 1 Mayıs 2008 dahil olmak üzere bu tarihten sonra çalışmaya başlayan erkek çalışanlar için sigortalılık tescil tarihinin önemi yok; 7200 prim gün sayısını doldurmak yeterli.
- 1 Mayıs 2008 ila 31 Aralık 2035 tarihi arasında ilk işe giren erkek çalışanlar 7200 prim gün sayısını doldukları takdirde 60 yaşında emekli olabiliyor.
- 1 Mayıs 2008 tarihinden sonra işe girip de prim ödeme gün sayısını dolduramamış olanlar yaştan dolayı emekli olabiliyor.
- 1 Mayıs 2008 de dahil olmak üzere bu tarihten sonra işe girenler 5400 prim ödeme gün sayısına göre emekli olabilecekler.
1999’DAN SONRA ŞARTLAR AĞIRLAŞTIRILDI
1999 yılında emeklilikte düzenlemeye gidildi ve 9 Eylül 1999’dan sonra şartlar ağırlaştırıldı. 9 Eylül 1999 ile 30 Nisan 2008 yılı arasında işe yeni girenlerde sigortalılık süresi aranmıyor. Bu tarihlerde işe başlayanların emeklilik için yerine getirmesi gereken iki şart var. Birincisi 7200 gün prim ödeme süresini doldurmaları gerekiyor. İkincisi ise 60 yaşını doldurmaları gerekiyor. Bu şartları yerine getirenler emekliliğe, dolayısıyla da emekli maaşı almaya hak kazanıyor.
KADIN ÇALIŞANLARA EMEKLİLİK REHBERİ
- Eski adıyla SSK, yeni tanımıyla 4/A’lı olarak çalışan, yani işçi statüsünde çalışan kadınların emekliliği 9 Eylül 1999 öncesi işe girenlere, 9 Eylül 1999 ila 30 Nisan 2008 arası işe girenlere ve 1 Mayıs 2008 sonrası işe girenlere göre değişiyor.
- 9 Eylül 1999 öncesi işe giren kadın çalışanlar, 5000 gün ila 5975 gün arasında değişen prim ödeme gün sayısına ve 38 ila 56 arasında değişen yaşa göre emekli oluyor.
- 9 Eylül 1999 sonrası işe başlayanlar ise 58 yaşında emekliliğe hak kazanıyor. 2036 yılından sonra da kademeleri olarak yaş artıyor, 65’e kadar çıkıyor.
KADIN ÇALIŞANLAR YAŞ HADDİNDEN NASIL EMEKLİ OLACAK?
- Gerekli prim ödeme gün sayısını dolduramamış ama belli bir yaşa gelmiş olan kadın çalışanlar yaş haddinden emekli olabiliyor ve kısmi emekli maaşı alabiliyor.
- Kadın çalışanlarda 15 yıl, 3600 prim ve 50 yaş şartının dolduğu tarih önemli.
- 8 Eylül 1981 ve öncesinde işe başlayan kadın çalışanlar, 3600 gün şartının dolduğu günün önemi bulunmuyor; 15 yıl, 50 yaş ve 3600 prim gün sayısını doldurmuş olması yeterli.
2008 SONRASI İŞE GİRENLERİN EMEKLİLİĞİ
- 2008 yılından sonra işe başlayan kadın çalışanların emeklilik şartları da değişti ve kademeli yaş şartı getirildi.
- 1 Mayıs 2008 tarihinden sonra sigortalı olanların 7200 gün prim ödemeleri gerekiyor. Ayrıca 7200 gün prim ödeme şartı yerine getirilse bile, yaş şartının da yerine getirilmesi şart.
