Hürriyet Gazetesi Yazarı Noyan Doğan, bir türlü Meclis gündemine gelemeyen zorunlu afet sigortasını yazdı. Doğan, yazısında, “Türkiye’nin birçok bölgesinde yaşanan sel ve su baskınları üzerine, ‘zorunlu afet sigortasının çıkması için daha ne olması gerekiyor?’ diye de sordu.
Hürriyet Gazetesi Yazarı Noyan Doğan, bir türlü Meclis gündemine gelemeyen zorunlu afet sigortasını yazdı. Doğan, Başta Havza, Hatay, Tokat, Edirne, Osmaniye olmak üzere birçok ilde sel felaketinin konut ve işyerlerinde ağır yıkıma neden olduğunu, 2021’de Bozkurt ilçesindeki sel afeti sonrası gündeme gelen zorunlu afet sigortasının tüm altyapısının hazır olmasına karşın bir türlü Meclis’e gelemediğini belirtti.
Doğan, yazısında, “Türkiye’nin birçok bölgesinde yaşanan sel ve su baskınları üzerine, ‘zorunlu afet sigortasının çıkması için daha ne olması gerekiyor?’ diye de sordu.
Bayram tatili öncesi, sigorta sektörü temsilcileri ile birlikte, sel felaketinin ağır yıkıma neden olduğu Samsun’un Havza ilçesini ziyaret ettiğini, ilçede, selde 70 konut, 385 işyeri, 238 aracın ağır hasar gördüğünü ifade eden Doğan, “İlçenin sigortalılık oranı ise yüzde 5’lerde. Yani yok denecek kadar az. Devlet selden zarar gören konut ve işyerlerine destek oluyor ama elbette, sınırlı. Mesela, konut başına 70 bin lira acil ihtiyaç desteği veriliyor. Buradan çıkarılan sonuç, sigortalılık oranı çok düşük olduğu için sigorta şirketlerinin zarara katkısı yok gibi ve tüm yük devletin sırtına binmiş durumda” dedi.
Doğan, yazısında, başta Tokat, Ordu, Hatay, Bartın, Adana, Edirne, Kırklareli, Sakarya, Osmaniye, Afyonkarahisar, Gaziantep olmak üzere birçok il ve ilçede benzer durumların yaşandığını, yüzlerce ev ve işyerini su bastığını, sigortalılık oranlarının yüzde 5-10’larda olduğunu vurgulayarak, şu tespitleri yaptı:
“2021 yılında, Kastamonu Bozkurt ilçesinde Ezine Çayı’nın taşması sonucu meydana gelen sel felaketinde yüzlerce konut ve işyeri yıkıldı, devreye TOKİ girdi, konutlar inşa edildi, Bozkurt’un yeniden inşası 3 yıl sürdü. Yapılan yardımlarla birlikte milyarlarca lira kaynak aktarıldı. Bozkurt’taki facia sonrası gündeme zorunlu afet sigortası geldi. DASK kapsamındaki zorunlu deprem sigortasının kapsamının başta sel olmak üzere tüm afetleri kapsayacak şekilde genişletilmesine karar verildi. Gereken altyapı hazırlandı, tüm çalışmalar bitti, kanun olarak çıkmaya hazır hale geldi. 2021 yılından bu yana da tüm Orta Vadeli Programlarda ve Cumhurbaşkanlığı Yıllık Programlarında, “Zorunlu afet sigortası çıkartılacak” maddesi yer aldı. 2024 yılında Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, yılın ikinci yarısında zorunlu afet sigortasını Meclis’e getireceklerini bile açıklamıştı. Halen zorunlu afet sigortası Hazine ve Maliye Bakanlığı’nda, çıkmayı bekliyor.”
Yazısında, “Afet sigortasını çok önceden çıkartsaydık ne olacaktı?” sorusunu da soran Doğan, “Bir kere köy alanlarındakiler de dahil tüm konutlar ve kapsama giren işyerleri sigortayı zorunlu yaptıracaktı. Sigortanın içinde acil ihtiyaç teminatı olacaktı. İki yıl önce acil ihtiyaç teminatı 150 bin lira olarak belirlenmişti. Konutu selden zarar gören vatandaşa, acil ihtiyaçlarını karşılaması için DASK hemen 150 bin lira ödeyecekti. Mesela, Havza’da, devlet acil ihtiyaç için 70 bin lira ödüyor. Sonrasında ise konutta selde ne kadar hasar oluşmuşsa, o hasarı da DASK karşılayacaktı. Geç kalmasaydık Hatay, Osmaniye, Edirne’de meydana gelen sellerde evi ve işyeri zarar görenlerin hem acil ihtiyaçları hem de zararları DASK tarafından ödenecekti” dedi.
Zorunlu afet sigortası yasasının Meclis gündemine gelmeme nedenlerine değinen Doğan, yazısında şu tespitleri yaptı:
“Afet sigortası neden bir türlü çıkamıyor? Kimilerine göre, gündemin yoğunluğu nedeniyle sıra gelmiyor. Ben buna ihtimal vermiyorum, çünkü yaşanan sel felaketlerinin neden olduğu zarar, hemen hemen her gün gündemdeyken; sıranın afet sigortasına gelmemesi bana çok da inandırıcı gelmiyor. Bir başka rivayet ise, birilerinin zorunlu afet sigortasının enflasyonu artıracağı yönünde söylemler yayması nedeniyle yasanın Meclis gündeme gelmesinin geciktirildiği. Sigortacılara, afet sigortasının vatandaşa getireceği yükü sordum. Bugün DASK kapsamındaki zorunlu deprem sigortasının ortalama yıllık maliyeti konut başına 2 bin lira. Afet sigortası çıksa, bu maliyet 2.500 liraya yükselecek. Yıllık 500 lira, aylık da 41 lira maliyeti olacak. Anlaşılacağı üzere enflasyona etkisi hiç yok ama devlet bütçesine katkısı çok yüksek olacak. Ezcümle, zorunlu afet sigortasında çok geç kaldık, kalmaya da devam ediyoruz.”
