BES’te devlet katkısı yüzde 30’dan, yüzde 20’ye indiriliyor. Hürriyet Gazetesi yazarı Noyan Doğan, yazısında, 18 milyon kişinin tasarruflarını değerlendirdiği BES’te, yılsonuna kadar devlet katkısının düşürüleceğini, yüzde 30’dan yüzde 20’ye indirileceğini belirtti. Doğan, devlet katkısının düşürülmesinin etkilerini de yazdı.
Hürriyet Gazetesi Yazarı Noyan Doğan, BES’te devlet katkısının düşürüleceğini kaleme aldı. Doğan, bugünkü yazısında, devlet katkısının yüzde 30’dan yüzde 20’ye indirileceğini yazdı. Doğan, “Duyumlarıma göre Bireysel Emeklilik Sisteminde (BES), devlet katkısı düşürülüyor. Yine duyumlarıma göre, yüzde 30’luk devlet katkısı yüzde 20’ye indirilecek. Ne zaman olacak? Önümüzdeki birkaç gün içinde düşürülmesi planlanıyor” dedi.
19 Aralık’ta Resmi Gazete’de yayımlanan vergi kanunları ile bazı kanunlarda değişiklik öngören kanun ile BES’te, yüzde 30’luk devlet katkısının yüzde 50’sine kadar artırma, sıfıra kadar indirme yetkisinin Cumhurbaşkanı’na verildiğine değinerek, “Hazine ve Maliye Bakanlığı da önümüzdeki günlerde BES’te devlet katkısını yüzde 30’dan, 20’ye düşürmek için çalışma yapıyor. Gerekçe ne? Yüzde 30’luk devlet katkısının bütçeye yük getirmesi” diye yazdı.
Doğan, yazısında devlet katkısının önemine değinerek, şu tespitleri yaptı: “Bugün BES sayesinde 18 milyona yakın kişi tasarruf ediyor ve sistemdeki toplam tasarruf fonunun büyüklüğü 2.1 trilyon TL’yi geçti. Tasarruf oranımızın düşüklüğü hesaba katıldığında BES’in geldiği nokta büyük başarı. Bu başarının temelini ise yüzde 30’luk devlet katkısı oluşturuyor. Açıkça söyleyeyim, devlet katkısı olmasaydı, tasarruf oranı bu seviyelere çıkmazdı. Nitekim bu durum görüldü ki, çok değil, üç yıl önce, 2022 yılında, devlet katkısı yüzde 25’ten yüzde 30’a çıkarıldı. Üşenmedim, baktım; yüzde 25 devlet katkısının uygulandığı 2022 yılına kadar fon büyüklüğü 227 milyar TL iken, devlet katkısının yüzde 30’a çıkarılması ile birlikte geçen üç yılda fon büyüklüğü 2 trilyonun üzerine çıkmış. İşte devlet katkısı bu kadar önemli.”
BÜTÇEYE ETKİSİ YÜZDE 0.69
Doğan, yazısında, devlet katkısının bütçeye yük olup olmadığına da dikkat çekerek, “2021 yılından 2025’in başına kadar 138 milyar TL devlet katkısı ödenmiş. 2025 yılı için ödenecek katkı tutarı 75 milyar TL’yi bulacak. Yani 5 yılda, bütçeden, hepi topu 213 milyar TL katkı ödenmiş. 2026 yılında, BES’te, 132 milyar TL’lik ödenek ihtiyacı olacak. 2026 bütçe giderlerinin 19 trilyon TL’ye yakın olduğunu düşündüğünüzde, bütçeden BES’e ayrılan pay yüzde 0.69” dedi.
BES sisteminde 3 yıl kalanların devlet katkısının yüzde 15’ini, 6 yıl kalanların yüzde 35’ini, 10 yıl kalanların yüzde 60’ını ve 10 yıl ile birlikte 56 yaşını dolduranların katkının tamamını almayı hak ettiğine değinen Doğan, “Bu sürelere takılıp da sistemden ayrılanlar hesaba katıldığında, devletin kişiler için yatırdığı katkıların yüzde 58’i Hazineye geri dönüyor. Şöyle anlatayım, 2026 yılında BES için ayrılan 132 milyar TL’nin tamamı ödenmiyor, yüzde 42’si ödeniyor, kalan yüzde 58’i yeniden Hazineye geri dönüyor; üstelik değerlenmiş haliyle” diye yazdı.
SİSTEME GÜVEN ZEDELENİR
Doğan, yazısında, devlet katkısı düşürülmesi halinde yaşanacakları da anlattı: “Birincisi, sisteme olan güven zedelenir. ‘Katkıyı yüzde 30’a çıkardınız, üç yıl sonra ne oldu da 20’ye düşürüyorsunuz?’ diye 18 milyon kişi sorgular ki, haklılar da. Güven zedelenirse, sistemden çıkışlar başlar, girişler azalır. Katkı tutarının düşürülmesi ile birlikte çıkacak söylentiler de bu işin tuzu biberi olur.
Peki, devlet katkısını düşürmeden ve sistemin itibarını, güvenilirliği zedelemeden çözüm üretilemez mi? Üretilebilir. Mesela, katkı, nakdi değil ayni olur. Zaten 10 yıl kalınıp, 56 yaşından sonra katkının tamamı hakediliyor. Yüzde 30’luk katkı kişinin hesabında gözükür ama şartları yerine getirip de hak ettiği zaman nakdi olarak ödenebilir. Mesela, sisteme girişlerde belirli bir yıla kadar katkı yüzde 30 olur ama belirli yıl ve yaştan sonra yüzde 25’e düşürülebilir. İstedikten sonra çözüm üretilir.
Altını bir kere daha çizeyim, BES’te devlet katkısını düşürmek hata olur, hele yüzde 20’ye düşürmek çok daha büyük hata olur.”
