Deprem konusundaki kavramlar ve terimler genellikle karıştırılır. Depremin şiddeti ile büyüklüğü sık karıştırılan kavramlardır. Aynı şekilde deprem riski ile deprem tehlikesi arasındaki fark da sık sık karıştırılan iki kavramdır. Depremler yaşamımıza rağmen maalesef deprem ile ilgili kavramları bilmiyoruz. Bilmediğimiz için de depremi anlatırken yanlış kavramlar ve terimler kullanıyoruz. Sonuçta da ortaya, deprem konusunda doğru bilinen yanlışlar çıkıyor. İşte, deprem konusunda bilinmesi gerekenler.
1-Depremin şiddeti ne demektir?
Depremin şiddeti, onun yapılar, doğa ve insanlar üzerindeki etkilerinin bir ölçüsüdür. Şiddet yalnızca depremin büyüklüğüne değil, merkez üssünden uzaklığa ve o yerin yerel zemin yapısına da bağlıdır.
2-Depremin büyüklüğü nedir?
Deprem sırasında açığa çıkan enerjinin bir ölçüsü olarak tanımlanmaktadır. Aletsel ölçüm ve hesaplama sonucunda bulunan değerdir. İlk olarak 1936 yılında Prof. Richter tarafından tanımlandığı için bu adla anılır.
3-Depremin şiddeti ile büyüklüğü neden karıştırılıyor?
İki kavram birbiriyle sık karıştırılmaktadır. Örneğin, ‘Kahramanmaraş’ta 7.7 büyüklüğünde’ ya da ‘Kahramanmaraş’ta 7.7 şiddetinde’ deprem meydana geldi deniyor. 7.7 rakamı depremde ortaya çıkan enerjinin büyüklüğünü anlattığı için doğrusu ‘Kahramanmaraş’ta 7.7 büyüklüğünde’ deprem meydana geldiğidir.
4-Deprem merkez üssü ne anlama geliyor?
Depremin en güçlü hissedildiği ve en çok hasara neden olduğu bölge için kullanılır.
5-Depremin odak derinliği ne demek?
Depremde enerjinin açığa çıktığı noktanın yeryüzünden en kısa uzaklığıdır. Odak noktası yerin içinde depremin enerjisinin ortaya çıktığı noktadır. Bu noktaya odak noktası veya iç merkez de denir. Gerçekte, enerjinin ortaya çıktığı bir nokta olmayıp bir alandır. Yerin 60 km’ye kadar olan derinliğinde olan depremler sığ depremler, 60-300 km derinliklerinde olan depremler orta derinlikte olan depremler ve yerin 300 km’den fazla derinliğinde olan depremler ise derin depremler olarak tanımlanır.
6-Deprem riski ne anlama geliyor?
Deprem tehlikesinin gerçekleşmesi durumunda, fiziksel, ekonomik ve sosyal kayıpların meydana gelme olasılığı.
7-Deprem riski ile deprem tehlikesi arasındaki fark nedir?
Bu kavramlar genellikle birbiri ile karışan kavramlardır. Deprem tehlikesi deyince bir depremin yaratmış olduğu etkilerden bahsedilir. Bunlar yer hareketi olabilir, değişik zemin olayları olabilir. Hatta fay yırtılması olabilir. Bu işin tehlike boyutu. Tehlikeye maruz kalan herhangi bir fiziksel veya sosyoekonomik bir eleman yoksa risk oluşmaz. Örneğin, çölde bir depremden bahsedildiğinde, tehlike vardır ama risk oluşmaz.
8-Depremin süresi ne demek?
Yapılar üzerinde hasara yol açan kuvvetli yer hareketinin devam ettiği süre.
9-Artçı ve öncü deprem ne anlama geliyor?
Bazen büyük bir deprem olmadan önce küçük sarsıntılar olur. Bu küçük sarsıntılara öncü depremler denir. Büyük bir depremin oluşundan sonra da aynı bölgede meydana gelen daha küçük depremlere artçı depremler denir.
