2023’ün ilk yarısında doğal afetlerden kaynaklanan küresel ekonomik kayıplar, 194 milyar dolar ile 21. yüzyıl ortalamasının oldukça üzerinde gerçekleşti. Ayrıca raporda hasarların neredeyse yarısının şubat ayında Türkiye ve Suriye’de meydana gelen yıkıcı depremlerden kaynaklandığına da dikkat çekildi. Türkiye ve Suriye’yi etkileyen depremlerde meydana gelen ekonomik kayıpların 91 milyar dolar, toplam sigortalı kayıpların ise 5,6 milyar dolar olduğu tahmin ediliyor.
Aon, Küresel Doğal Afetler Raporu’nun 2023 yılı ilk yarısına ilişkin verileri açıkladı. Rapora göre, 2023’ün ilk yarısında doğal afetlerden kaynaklanan 194 milyar dolarlık küresel ekonomik kayıplar, 21. yüzyıl ortalaması olan 128 milyar doların oldukça üzerine çıktı. Bu kayıplar raporda kayıtlara geçen en yüksek 5. kayıp olurken, bu yılki kayıplar şimdiden küresel yıllık ortalama ekonomik kayıpların yüzde 60’ını da oluşturdu.
Raporda ayrıca yılın tamamı için küresel kayıpların daha da artacağı öngörüldü. 2023 yılının ilk yarısında dünya genelinde milyar dolarlık ekonomik kayba neden olan 25 ayrı afet meydana geldi. Bu olayların biri hariç tamamı ise hava koşullarıyla ilgili oldu. Afetlerin 17’si ABD’de meydana gelirken, bunu Asya-Pasifik (4), EMEA (3) ve Amerika kıtaları takip etti.
DEPREM EN MALİYETLERİ 11. AFET
Bununla birlikte, raporda ekonomik kayıpların neredeyse yarısının şubat ayında Türkiye ve Suriye’de meydana gelen yıkıcı depremlerden kaynaklandığına da dikkat çekildi. Türkiye ve Suriye’yi etkileyen depremlerde meydana gelen ekonomik kayıpların 91 milyar dolar olduğu tahmininde bulunan rapora göre bu rakam Türk hükümeti, Dünya Bankası, Birleşmiş Milletler ve Avrupa Birliği tarafından ortaklaşa tahmin edilen toplam fiziksel hasarı içeriyor. Enflasyona uyarlanmış fiyat bazında ise bu kayıplar küresel olarak tarihte kayıtlara geçen en maliyetli 11. afet oldu. Şubat depremlerinin bir sonucu olarak, EMEA bölgesindeki ekonomik kayıplar da 111 milyar dolar oldu. Bu rakam 1990 yılının ilk yarısındaki rekoru da ara açık farkla geçti.
SİGORTALI KAYIP 53 MİLYAR DOLAR
2023’ün ilk yarısında doğal afetlerden kaynaklanan küresel sigortalı kayıplar, 21. yüzyıl ortalamasının yüzde 46, on yıllık ortalamanın ise yüzde 25 üzerinde gerçekleşerek 53 milyar dolar oldu. Bu aynı zamanda 2011, 2022 ve 2021’den sonra kayıtlara geçen en yüksek dördüncü ilk yarı dönemi oldu. Önceki yıllara benzer şekilde, kayıplar ağırlıklı olarak ABD’deki şiddetli konvektif fırtınalardan kaynaklandı. Bu dönemde en az 18 ayrı olayda milyar dolarlık sigortalı kayıplar meydana geldi. Bunların 14’ü ABD’de, 2’si Yeni Zelanda’da, 1’i Türkiye’de ve 1’i Batı ve Orta Avrupa’da kaydedildi.
TOPLAM ZARAR 100 MİLYAR TL
ABD’deki şiddetli konvektif fırtına olayları, sigortalı kayıplar açısından en maliyetli ilk 10 olay tablosuna hakim oldu. Ancak, 2023 yılının ilk yarısının en maliyetli tekil olayı Türkiye’deki depremler oldu. Hem kamu hem de özel sigorta kapsamları dikkate alındığında, bu olaydan kaynaklanan toplam zararın 100 milyar TL’den fazla olduğu tahmin ediliyor. Bu rakam, şubat ayı ortalama döviz kuru ve müteakip fiyat enflasyonu dikkat alındığında 5,6 milyar dolara denk geliyor.
Raporun bulgularını değerlendiren Aon Türkiye Eş CEO’su Ferhan Özay, “Kayıtlara geçen en yüksek beşinci ekonomik kayıp 2023’ün ilk yarısında gerçekleşti. Bu durum büyük ölçüde, toplam hasarın yaklaşık yarısına neden olan ve modern tarihin en ölümcül 11. küresel felaketi haline gelen Türkiye ve Suriye’deki depremlerden kaynaklandı. Afet maliyetleri, dünyanın birçok yerinde halen devam eden enflasyonist baskıdan etkilenmeye de devam ediyor. Birçok olayın etkileri, afet direncinin geleceği için önemli dersler de içeriyor” dedi.
2023’ün ilk yarısında en fazla ekonomik kayba neden olan ilk 10 küresel afet
