Avukatların mesleki sorumluluk sigortalarında, sözleşme yapılmadan önce veya sözleşme yürürlükteyken meydana gelen bir olay nedeniyle, sadece sözleşme süresi içinde sigortalıya karşı ileri sürülebilecek taleplere karşı sözleşmede belirtilen miktara kadar isteme ilişkin makul giderleri de içerecek şekilde teminat sağlanmış olur. Avukatların mesleki sorumluluk sigortasında rizikonun ne zaman gerçekleştiği çok önemlidir. Rizikonun gerçekleştiği tarih öğrenme tarihi mi, ihbar tarihi mi, tebliğ tarihi mi olacağı hususunda açık bir düzenleme bulunmadığı için hukuki ihtilaflara yol açmıştır.
Mesleki sorumluluk sigortası, insanlarla daha fazla mesai ilişkisinde bulunan ve görev alanı gereği hizmet sunarken zarar verme riskine açık olan doktor, avukat, mühendis, eczacı, mimar, mali müşavir gibi meslek sahibi kişilerin, mesleki çalışmaları esnasındaki yanlış ya da eksik işlemleri sonucunda oluşabilecek zarar dolayısıyla ödeyecekleri yasal tazminatlar adına koruma sağlayan bir sigorta modelidir.
Mesleki sorumluluk sigortası, çeşitli oda ve birlikler gibi ilgili mesleki kuruluşlara üyeliği bulunan meslekler için gerçekleştirilir. Zorunlu olmayan bu sigorta çeşidi, meslek ya da işyeri sahiplerinin, poliçe dahilindeki zarar hallerinde mali tazmin sorumluluğunu üstlenerek risk kaygısı olmaksızın işlerini yürütmelerine, mesleklerini güven içinde icra etmelerine olanak sağlamaktadır.
Sigorta Sözleşmesinin Özel Şartları
Avukatların mesleki sorumluluk sigortalarında “sözleşme yapılmadan önce veya sözleşme yürürlükteyken meydana gelen bir olay nedeniyle, sadece sözleşme süresi içinde sigortalıya karşı ileri sürülebilecek taleplere karşı sözleşmede belirtilen miktara kadar isteme ilişkin makul giderleri de içerecek şekilde (A.1.b)” teminat sağlanmış olur. Bunun yanı sıra özel şartlar ile sigortacı, sigortalıya hukuki yardımda bulunmayı da üstlenmiş de olabilir.
Taraflar arasındaki sigorta sözleşmesinin özel şartlarında sigortacının sigortalıya hukuki yardımda bulunması “Bu sigorta ile sigortalı aleyhine ileri sürülmüş olan haklı tazminat taleplerinin karşılanmasını veya haksız ya da aşırı tazminat taleplerine karşı sigortalının yapacağı savunmaya yardımcı olunması teminat kapsamındadır. Herhangi bir tazminat talebine karşı sigortalı adına savunma yapılması sebebiyle maruz kalınan masraf ve harcamalar avukatlık asgari ücret tarifesi ile sınırlı olmak üzere kapsam altındadır” şeklinde düzenlenir.
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu Kararı
Avukatların mesleki sorumluluk sigortasında rizikonun ne zaman gerçekleştiği çok önemlidir. Rizikonun gerçekleştiği tarih öğrenme tarihi mi, ihbar tarihi mi, tebliğ tarihi mi olacağı hususunda açık bir düzenleme bulunmadığı için hukuki ihtilaflara yol açmıştır. Ancak nihai Yargıtay Hukuk Genel Kurulu Kararı ile çözüme ulaşmıştır.
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 2017/2847E. ,2020/1058K. ‘Mesleki Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın B.1. maddesi gereğince Genel Şartların A.1.b.maddesine göre yapılan sigorta sözleşmelerinde sigortacı sigortalıya ayrıca hukuki yardımda bulunmayı da üstlenmiş ise riziko tebligat ile davanın veya hukuki takibin öğrenilmesiyle gerçekleşmiş olacaktır.’ ‘itibarla sözleşme tarihinden önce rizikonun gerçekleştiği ve bu hususun sigorta ettiren ve sigortacı (sigorta acentesi) tarafından bilindiği gözetildiğinde taraflar arasındaki sözleşme 6762 sayılı TTK’nin 1279. maddesi gereğince hükümsüzdür. Bu durumda hükümsüz olan sözleşme gereğince davacının tazminat talebinde bulunması mümkün değildir’ kararı vermiştir.
O halde tebliğ tarihi itibarı ile sigortalı rizikonun meydana geldiğini bilmektedir. Sigortalının ve sigortacının rizikoyu bildiği tarihten sonra yapılan sözleşme hükümsüz olacak ve zarar sigorta şirketi tarafından karşılanmayacaktır. Değerli meslektaşlarım, mesleki sorumluluk sigortasının önemini ve özellikle rizikonun tebliğ tarihinin öğrenme tarihi olarak dikkate alındığını vurgulamak istedim, sağlıklı günler dilerim.
