Emeklilik fonlarında, geçen hafta sermaye piyasalarında yaşananların benzeri yaşanmaması ve olası risklere karşı, önceden Fon Gözetim Platformu (FGP) kuruldu. SEDDK ve EGM tarafından devreye alınan Fon Gözetim Platformu; emeklilik yatırım fonlarına ilişkin fon operasyonlarında ortaya çıkabilecek hata, ihmal ve suiistimaller ile olağan dışı ve şüpheli işlemlerin mümkün olduğunca erken aşamada tespit edilmesi ve önlenmesi, böylelikle olası katılımcı hak kayıplarının ve kamu zararının önüne geçilmesi.
SİGORTA GAZETESİ/ÖZEL HABER
Sermaye piyasalarında yaşanan dalgalanmalar, ‘emeklilik fonları da bundan etkilenir mi, emeklilik fonları ne kadar güvenli, BES’te katılımcılarının tasarrufları güvende mi?’ sorularını gündeme getirdi. BES, SEDDK tarafından düzenlenip, denetlenirken, Emeklilik Gözetim Merkezi (EGM) tarafından teknoloji ve veri altyapısı ile dijital olarak gözetiliyor. EGM’nin bu süreçte önemli görevi bulunuyor.
Emeklilik fonlarında, geçen hafta sermaye piyasalarında yaşananların benzeri yaşanmaması ve olası risklere karşı önceden Fon Gözetim Platformu (FGP) kuruldu. Dört yıllık kapsamlı bir çalışma, analiz ve geliştirme süreci sonucunda hayata geçirilen Fon Gözetim Platformu; veriye dayalı, sistematik, risk odaklı ve önleyici bir gözetim modeli esas alınarak geliştirildi.
FGP’nin temel amacı; emeklilik yatırım fonlarına ilişkin fon operasyonlarında ortaya çıkabilecek hata, ihmal ve suiistimaller ile olağan dışı ve şüpheli işlemlerin mümkün olduğunca erken aşamada tespit edilmesi ve önlenmesi, böylelikle olası katılımcı hak kayıplarının ve kamu zararının önüne geçilmesi.
FGP, BÜTÜNLEŞİK GÖZETİM EKOSİSTEMİ
Peki, Fon Gözetim Platformu nasıl çalışıyor, işlevi nedir? İşte, detaylar. Platformun en güçlü yönlerinden biri, gözetimin yalnızca tek bir kurumun elindeki verilerle sınırlı olarak yürütülmemesi. FGP kapsamında EGM ile Takasbank, Merkezi Kayıt Kuruluşu (MKK), Borsa İstanbul (BİST) ve birçok finansal kurum ve kuruluş arasında güçlü bir veri paylaşımı ve entegrasyon altyapısı bulunuyor. Bu yapı sayesinde fonlara, portföy varlıklarına, saklama ve piyasa işlemlerine ilişkin farklı kaynaklardaki veriler birbiriyle ilişkilendirilebiliyor ve çapraz kontrollere tabi tutulabiliyor. Böylece FGP, tek bir veri setine dayanan bir kontrol mekanizmasının ötesine geçerek, sermaye piyasasının farklı altyapı kuruluşları ve finansal kuruluşlardan beslenen bütünleşik bir gözetim ekosistemi niteliği kazanıyor.
Platform, söz konusu kurum ve kuruluşlar ile diğer ilgili kaynaklardan farklı frekanslarda sağlanan geniş kapsamlı veri setleriyle besleniyor. Bu veriler, FGP bünyesinde oluşturulan kontrol, karşılaştırma, analiz ve erken uyarı mekanizmaları tarafından işlenmekte; olağan dışı durumlar, risk göstergeleri ve daha ayrıntılı inceleme gerektiren işlemler sistematik biçimde belirlenebiliyor.
FON OPERASYONLARINI BİRLİKTE DEĞERLENDİRİYOR
FGP kapsamındaki kontroller; fon birim pay fiyatları ve bunların hesaplanmasında kullanılan unsurlardan portföy işlemlerine, mevzuata ve fonun yatırım stratejisine uyumdan risk yoğunlaşmalarına, olağan dışı işlem örüntülerinden katılımcıların hak ve menfaatlerini etkileyebilecek durumlara kadar fon yönetimi ve fon operasyonlarının çok farklı boyutlarının birlikte değerlendirilmesine imkan veriyor.
FGP’nin amacı, fon yöneticilerinin yatırım tercihlerine veya piyasa şartları içinde aldıkları yatırım kararlarına müdahale etmek değil; amaç; katılımcıların uzun yıllar boyunca oluşturdukları tasarrufların mevzuata, fonun ilan edilmiş yatırım stratejisine ve gerekli risk yönetimi ilkelerine uygun şekilde yönetilip yönetilmediğinin etkin biçimde gözetilmesi.
EGM, FGP üzerinden yürüttüğü gözetim faaliyetleri sonucunda ortaya çıkan önemli bulgu ve değerlendirmeleri SEDDK ve SPK’ye raporluyor. Böylece EGM’nin uzmanlığı ve dijital gözetim kapasitesi ile düzenleyici ve denetleyici kurumların yetkileri birbirini tamamlayan bir yapı içerisinde işliyor.
