Cumhurbaşkanlığı Yıllık Programı’nda da sosyal güvenlik alanında 2023’de atılacak adımların başında kayıt dışı istihdamla mücadele geliyor. Yapılacaklar arasında en dikkat çekici olanı, özel sektörde çalışan sigortalıların prime esas kazancının bir önceki aya göre yüzde 20 ve üzerinde azalması durumunda SGK tarafından çalışana kısa mesaj gönderilecek olması.
2023 Yılı Cumhurbaşkanlığı Yıllık Programı’nda sosyal güvenlikte gelecek yıl alınacak önlemler ve yapılacaklar detaylı şekilde yer aldı. 2023 yılının kayıt dışı istihdamla mücadele yılı olacak. İşverenin, çalışanın haberi olmadan yapacağı uygulamalardan bile çalışanlar anında haberdar edilecek.
Sosyal Güvenlik Kurumu’nun (SGK), 2021 yılında prim tahsilatlarından elde ettiği gelir 443.8 milyar TL iken, 2022 yılında bu rakamın 685.7 milyar TL’ye çıkması bekleniyor. 2023 yılında ise SGK’nın 1.1 trilyon TL prim toplaması hedefleniyor ki, şunu belirtmekte fayda var; SGK’nın, toplam gelirlerinin yüzde 75’ini prim tahsilatları oluşturuyor.
2023 yılında SGK’nın toplam gelirlerinin 1.4 milyar TL, toplam giderlerinin ise 1.5 milyar TL olması ve Kurum’un gelir-gider açığının 59.2 milyar TL olması öngörülüyor. Bu kapsamda da 2023 yılında, SGK’ya, faturalı ödemeler, ek karşılıklar, emeklilere yapılan ek ödeme, devlet katkısı, prim teşviklerinden kaynaklanan transferler ile prim ödeme gücü olmayanların genel sağlık sigortası primi de dahil olmak üzere toplam 582.9 milyar TL tutarında bütçeden transfer yapılması planlanıyor.
2000’li yılların başında kayıt dışı istihdam oranı yüzde 40’lar, tarım dışında ise yüzde 23’lerdeyken; 2015’lerde toplam kayıt dışı istihdam oranı yüzde 30’lara, tarım dışı kesimde ise yüzde 20’lere geriledi. 2021 yılının sonunda da sosyal güvenlik kuruluşuna bağlı olmadan çalışanların toplam çalışanlar içindeki payını gösteren kayıt dışı çalışanların oranı, toplamda yüzde 28’lere, tarım dışı sektörlerde ise yüzde 18’lere geriledi.
Prim gelirlerinin sosyal güvenlik sisteminin ana gelir kaynağını oluşturması, sosyal güvenlik sisteminin uzun dönemli mali sürdürülebilirliğinin sağlanması için kayıtlı istihdamın artırılması Cumhurbaşkanlığı Yıllık Programı’nda da sosyal güvenlik alanında 2023’de atılacak adımların başında kayıt dışı istihdamla mücadele geliyor. Sadece kayıt dışı istihdamla değil, 2023’te kayıt dışı ücretle de mücadele edilecek.
Özel sektörde çalışan sigortalıların prime esas kazancının bir önceki aya göre yüzde 20 ve üzerinde azalması durumunda, SGK tarafından çalışana kısa mesaj gönderilecek olması.
Bunun dışında, 2023 yılında, esnek istihdam imkanlarının artırılması amacıyla çalışanların kayıt altına alınmasında kolay işverenlik uygulamaları yaygınlaştırılacak, 2023’de kayıt dışılık ile mücadelede yapılacaklardan biri de kayıt dışılığın yoğun olduğu sektörler ile küçük ölçekli işletmelere yönelik 2023 yılında denetimlerin artırılacak olması. Buradan da anlaşılacağı üzere gelecek yıl işverenleri sıkı denetimler bekliyor, özellikle de kayıt dışı işçi çalıştıran işverenleri.
