Koronavirüs çocukları nasıl etkiliyor? İşte tüm merak edilenler

Çocuklar genelde koronavirüs enfeksiyonunu yetişkinlere göre daha hafif geçiriyor ve yoğun bakım riski daha düşüktür. Bazen çok ağır reaksiyonlar ve ölümcül reaksiyonlar gelişebilir. Bu nedenle çocuklarda her zaman hafif geçmiyor. Çocuk ve ergenlerin aşılanması ağır enfeksiyon geçirme riskinden ziyade toplumsal bağışıklığın sağlanması için çok önemlidir.

Çocuklara kovid aşısı yapılmaya başlanmasıyla birlikte akıllara; astım, alerjik nezle, egzama gibi alerjik hastalığı olan çocuklarda BioNTech aşısı yapılabilir mi sorusu geliyor. İstanbul Okan Üniversitesi Hastanesi Çocuk Alerjisi ve İmmünoloji Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Ahmet Akçay, konu ile ilgili merak edilenleri açıkladı. Ahmet Akçay’ın, tespitleri şöyle:

Kovid-19, dünya genelinde her yaştan 165 milyondan fazla enfeksiyona ve 3.4 milyondan fazla ölüme neden oldu. Ölümlerin engellenmesi ve toplumsal bağışıklığın sağlanması için aşılama çok önemli. Aşılanmamış çocuklarda ve yetişkinlerde virüsün bulaşması, virüsün mutasyonla şekil değiştirmesi ilerde aşılanmış olanların da risk altına girmesine neden olmaktadır.

Çocuklar Kovid Enfeksiyonunu Nasıl Geçiriyor?

Çocuklar genelde koronavirüs enfeksiyonunu yetişkinlere göre daha hafif geçiriyor ve yoğun bakım riski daha düşüktür. Bazen çok ağır reaksiyonlar ve ölümcül reaksiyonlar gelişebilir. Bu nedenle çocuklarda her zaman hafif geçmiyor. Özellikle kronik hastalığı olan ve immün sisteminde sorun olan çocuklarda daha ağır geçiyor. Çocuklarda asıl sorun, taşıyıcı olabilmeleri, virüsün mutasyonla şekil değiştirmesi, mevcut aşıların etkisinin azalması ve riskli gruplara enfeksiyonu bulaştırmasıdır.

CDC, 12 yaş ve üzerindeki herkesin kovid-19’a karşı korunmaya yardımcı olmak için kovid-19 aşısı olmasını önermektedir. Yaygın aşılama, pandemiyi durdurmaya yardımcı olmak için kritik bir araçtır. Aşıları tam olan kişiler pandemi öncesinde yaptıkları aktivitelere devam edebilirler.

Ciddi Hastalıklar Ortaya Çıkabilir

Çocuk ve ergenlerin aşılanması ağır enfeksiyon geçirme riskinden ziyade toplumsal bağışıklığın sağlanması için çok önemlidir. Çünkü çocuklar ve ergenler evde kalmak istemezler. Okula daha rahat gitmek, oynamak gezmek ister. Bu sosyal faaliyetlerden dolayı da sıklıkla enfeksiyon bulaşıp belirtilerin de fazla belirgin olmamasından dolayı çevreye virüsü yaymaları daha kolaydır. Hepimiz biliyoruz ki ergenlik yaşındaki çocuklar genelde anne babalarını çok dinlemek istemezler. Gerekli korunma önlemlerini almayacaklardır. Bu da hastalığın yayılmasına katkı sağlayacaktır.

Ayrıca evdeki kişilere bulaşmasını sağlamaktadır. Evdeki riskli kişilerin ağır enfeksiyon geçirmesine neden olabilir. Ergenler, SARS-CoV-2 bulaşmasında önemli bir rol oynayabilir.  Böylece aşıları hastalığı önleyebilir ve sürü bağışıklığına katkıda bulunabilir. Çocuklar ve ergenler genellikle yetişkinlerden daha hafif kovid-19’a sahip olsalar da bu popülasyon da özellikle altta yatan tıbbi durumları olanlarda ciddi hastalıklar ortaya çıkabilir.

Çocuğunuzu ve Ailenizi Korumaya Yardımcı Olun

Kovid-19 aşısı yaptırmak, çocuğunuzun Kovid-19 ‘a yakalanmasını önlemeye yardımcı olabilir. Erken bilgiler, aşıların insanların kovid-19’u başkalarına yaymasını önlemeye yardımcı olabileceğini gösteriyor. Ayrıca, kovid-19 kapsalar bile çocuğunuzun ciddi şekilde hastalanmasını önlemeye yardımcı olabilirler. Kendinizi ve 12 yaş ve üzeri çocuklarınızı kovid-19’a karşı aşılayarak tüm ailenizi korumaya yardımcı olun.

Hangi Kovid Aşısı Çocuklara Yapılabilir?

Çocuklara kovid aşısı için faz 3 çalışmasını tamamlayıp tek onay alan aşı BioNTech aşısıdır. Sinovac aşısı 13-18 yaş arası faz 1 ve faz 2 çalışmalarını tamamladı ve etkili bulundu. Yakın zamanda faz 3 çalışmasının tamamlanması ile birlikte bu aşı da 18 yaş altındaki çocuklara yapılmaya başlayacak gibi görünüyor.

BioNTech Aşısı Çocuklarda Etkili mi?

12-15 yaş ve 16-25 yaş çocuk ve gençlerde yapılan BioNTech aşısı çalışması sonuçlarına iki doz yapılan aşının etkinliği yüzde 100 olarak bildirilmiştir. Ergenlerde, genç yetişkinlere göre daha yüksek oranda antikor gelişti. Son olarak, adolesanlarda kabul edilebilir risk-fayda oranı ile birlikte olumlu güvenlik ve yan etki profili ve yüksek etkinlik, şimdi daha genç yaş gruplarında aşı değerlendirmesini haklı kılmaktadır. Adolesanların aşılanmasının, toplumu koruma da dahil olmak üzere dolaylı faydaların yanı sıra hastalıkları önlemenin doğrudan yararını sağlaması muhtemeldir.

Yan Etkileri Nelerdir?

12-15 yaşındaki katılımcılar arasında, aşıdan 1 ay sonrasına kadar meydana gelen yan etkiler, yüzde 3, 16-25 arasındakilerde yüzde 6 olarak rapor edilmiştir. Biontech aşısı yapılanlarda, 12 ila 15 yaşındakilerin yüzde 0,6’sında ve 16 ila 25 yaşındakilerin yüzde 1,7’sinde ciddi yan etki bildirilmiştir. Daha küçüklerde yorgunluk ve baş ağrısı yan etkisi daha az ateş görülüyor.

BioNTech Aşısının Alerji Riskleri Nedir?

Aşılara karşı gelişen alerjik reaksiyonlar genellikle aktif bileşenin kendisinden ziyade katkı maddelerine ve aşıdaki koruyucular ve antibiyotikler gibi bileşenlere bağlıdır. Aşılar ayrıca üretim sürecine bağlı olarak az miktarda protein içerebilir.

BioNTech aşısı için milyon doz aşı başına yaklaşık on bir vakada şiddetli alerjik reaksiyon gözlenmiştir. ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezlerinin bir raporuna göre, bu alerjik reaksiyonların yüzde 71’i aşılamadan sonraki 15 dakika içinde gelişmiş ve çoğunlukla (yüzde 81) bir alerji veya alerjik reaksiyon öyküsü olan kişilerde meydana geldiği bildirilmiştir.

Aşıya karşı gelişen alerjik reaksiyonların nedeninin, BioNTech aşısındaki mRNA’nın bozulmasını engellemek, suda çözünmesini sağlamak için kullanılan polietilen glikol (PEG) maddesine bağlı olabileceği düşünülmektedir. Ayrıca mRNA’nın kendisinin de alerji yapabileceği düşünülmektedir. Alerjinin nedeni PEG maddesi veya mRNA maddesine bağlı düşünülse de bilimsel yayınlarda bu durum net olarak gösterilmemiştir. Yeni yayımlanan bir makalede alerjik şok olarak bildirilen 4 vakanın izleminde bu durumun alerjik şok olmadığı alerjik şoku taklit eden durumlar olduğu bildirilmiştir.

Sonuç olarak özetleyecek olursak;

  • Biontech aşısı 12-18 yaş arasında FDA tarafından onay almış tek aşıdır.
  • Çocuk ve ergenlerin aşılanması toplumsal bağışıklığın sağlanması ve bulaşmanın engellenmesi için önemlidir.
  • Çocuklarda Biontech aşısının etkinliği yüzde 100 dür.
  • Aşının en sık yan etkisi aşı yapılan yerde ağrı, yorgunluk, baş ağrısı, ateştir. Ayrıca kusma, ishal, kas ağrısı, eklem ağrısı, titreme yan etkiler görülebilir.
  • Aşının yan etkileri bir iki gün içinde genelde düzelir nadiren ciddi ateş, baş ağrısı gelişebilir.
  • Kanda pıhtı, alerjik şok gibi yan etkiler faz 3 çalışmasında görülmemiştir.
  • Astım, alerjik nezle, egzama, besin alerjisi, arı alerjisi gibi alerjik hastalığı olan çocukların PEG maddesi içeren ilaçlara alerji gelişme öyküsü yoksa BioNTech aşısı yapılabilir.
  • PEG içeren ilaç alerjisi olan çocuklarda aşı öncesi PEG maddesine karşı alerji testi yapılarak aşı kararının verilmesi daha doğru bir yaklaşım olacaktır.