2022’de çeyrek milyardan fazla insan Covid-19, artan küresel eşitsizlik ve Ukrayna’daki savaş nedeniyle artan gıda fiyatlarındaki şok nedeniyle aşırı yoksulluk seviyelerine düşebilir. Dünya Bankası, Covid-19’un ve kötüleşen eşitsizliğin 2022’de 198 milyon aşırı yoksulu ekleyeceğini ve 20 yıllık ilerlemeyi tersine çevireceğini öngörmüştü. Artan küresel gıda fiyatlarının 65 milyon insanı daha aşırı yoksulluğa iteceği ve bu yıl toplam 263 milyon aşırı yoksulun daha fazla yoksullaşacağı tahmin ediliyor.
Oxfam’ın yayınladığı yeni bir rapora göre, 2022’de çeyrek milyardan fazla insan Covid-19, artan küresel eşitsizlik ve Ukrayna’daki savaş nedeniyle artan gıda fiyatlarındaki şok nedeniyle aşırı yoksulluk seviyelerine düşebilir. ‘Önce Kriz Sonra Felaket’ raporu, bu yılın sonuna kadar 860 milyon insanın günde 1,90 doların altında bir gelirle aşırı yoksulluk içinde yaşayabileceğini gösteriyor. Bu durum küresel açlığa yansıyor; yetersiz beslenen insan sayısı 2022’de 827 milyona ulaşabilir.
Dünya Bankası, Covid-19’un ve kötüleşen eşitsizliğin 2022’de 198 milyon aşırı yoksulu ekleyeceğini ve 20 yıllık ilerlemeyi tersine çevireceğini öngörmüştü. Dünya Bankası tarafından yapılan araştırmaya dayanarak Oxfam, yalnızca artan küresel gıda fiyatlarının 65 milyon insanı daha aşırı yoksulluğa iteceğini ve bu yıl toplam 263 milyon aşırı yoksulun daha fazla yoksullaşacağını tahmin ediyor.
Birçok insan, yemek, ısınma ya da tıbbi faturalar arasında seçim yapmak zorunda kalan, yaşam maliyetlerindeki keskin artışlarla başa çıkmakta zorlanırken, Doğu Afrika’da, Doğu Afrika’da halihazırda şiddetli açlık ve yoksulluk seviyelerine kilitlenmiş milyonlarca insan kitlesel açlığa kapılma olasılığıyla karşı karşıya.
HÜKÜMETLER BORÇ TEMERRÜDÜNE DÜŞÜYOR
Rapor, bir hükümetin, borç temerrüdüne yaklaştığını ve alacaklılara ödeme yapmak ve gıda ve yakıt ithal etmek için kamu harcamalarını kısmaya zorlandığına dikkat çekiyor. Dünyanın en fakir ülkeleri, 2022’de 43 milyar dolarlık borç geri ödemesi yapacak. Küresel gıda fiyatları şubat ayında tüm zamanların en yüksek seviyesine çıkarak 2011’deki en yüksek krizi geride bıraktı. Petrol ve gaz devleri rekor düzeyde karlar bildiriyor ve benzer eğilimlerin yiyecek ve içecek sektöründe de yaşanması bekleniyor.
Yoksulluk içindeki insanlar bu şoklardan daha fazla etkileniyor. Artan gıda maliyetleri, zengin ülkelerde tüketici harcamalarının yüzde 17’sini, Sahra Altı Afrika’da ise yüzde 40’ını oluşturuyor. Zengin ekonomilerde bile enflasyon, eşitsizliği aşırı derecede artırıyor. ABD’de ailelerin en yoksul yüzde 20’si gelirlerinin yüzde 27’sini gıdaya harcarken, en zengin yüzde 20’si yalnızca yüzde 7’sini harcıyor.
Dünyanın her yerindeki çoğu işçi için gerçek zamanlı ücretler sabit kalmaya ve hatta düşmeye devam ediyor. Covid-19’un etkileri mevcut cinsiyet eşitsizliklerini de genişletti. Pandemi ile ilgili daha büyük iş kayıpları yaşadıktan sonra kadınlar işe geri dönmek için mücadele ediyor. 2021’de, 2019’a kıyasla 13 milyon daha az kadın istihdam edilirken, erkek istihdamı şimdiden 2019 seviyelerine ulaştı.
COVID-19 maliyetlerinin artması ve milyarder servetinin Covid-19’dan bu yana önceki 14 yılın toplamından daha fazla artmasına rağmen, hükümetler en zenginlerin vergilerini artırmayı başaramadı. Milyonerler için sadece yüzde 2’den ve milyarderler için yüzde 5’ten başlayan yıllık bir servet vergisi, yılda 2,52 trilyon dolar üretebilir ki, bu da 2,3 milyar insanı yoksulluktan kurtarmaya, dünya için yeterli aşı üretmeye ve evrensel sağlık ve sosyal koruma sağlamaya yetecek bir karam.
ACİL EYLEM ÇAĞRISI. NELER YAPILMALI?
Oxfam, yüzyılın son çeyreğinde yoksullukla mücadelede kaydedilen ilerlemeyi baltalamakla tehdit eden aşırı eşitsizlik kriziyle mücadele için acil eylem çağrısında bulunuyor.
COVID-19’dan adil ve sürdürülebilir bir iyileşmeyi finanse etmek için bir defaya mahsus ve kalıcı servet vergileri getirmeli.
Acil yardıma ihtiyacı olan gelişmekte olan ülkeler için tüm borç ödemeleri hemen iptal edilmeli. Borcun iptal edilmesi, halihazırda borç sıkıntısı içinde olan veya yüksek risk altında olan 33 ülke için yalnızca 2022’de 30 milyar dolardan fazla hayati fonu serbest bırakacaktır.
Daha fakir ülkelerdeki diğer krizler için ayrılmış yardım fonlarını değiştirmek yerine, Ukrayna yardımı ve mültecilere ev sahipliği yapmanın maliyetlerini yeni fonlarla artırın ve ödeyin.
Ülkelere yeni borç yüklemeden veya kemer sıkma önlemleri uygulamadan, Özel Çekme Haklarına (SDR) en az 100 milyar doları yeniden tahsis edilmeli. G20, 100 milyar dolarlık geri dönüştürülmüş SDR sağlama sözü verdi, ancak bugüne kadar yalnızca 36 milyar dolar taahhüt edildi.
