Rusya’nın Ukrayna’ya başlattığı askeri operasyon sigortacıları da etkiledi. Savaş bölgesi olduğu için sigortacılıkta savaş şartları devreye girdi. Rus ve Ukrayna karasuları sigortacılıkta yüksek riskli bölge ilan edildi. Peş peşe açıklanan yaptırım kararları ise uzun süre sigorta pazarını olumsuz etkileyecek.
Rusya’nın, Ukrayna’ya başlattığı askeri operasyon hem dünya hem Türk sigorta pazarını etkiledi. Kelimenin tam anlamıyla alınan kararlarla savaş bölgesine yönelik tüm sigortalar durdu. Bir taraftan süren savaş, diğer taraftan Amerika ve Batılı ülkelerin Rusya’ya yönelik aldığı yaptırım kararları nedeniyle bundan sonraki süreçte de sigorta yapılamayacak olması uzun dönemli sigorta pazarını olumsuz etkileyecek.
Sigorta konusunda ilk olay, askeri operasyon öncesi, Rusya ile Ukrayna arasındaki kriz sırasında patlak verdi. Sigorta şirketleri Ukrayna hava sahasındaki uçuşları sigorta kapsamı dışına çıkardı. Hal böyle olunca da uluslararası bazı havayolu şirketleri Ukrayna’ya ve Ukrayna üzerinden uçuşları durdurdu, turizm sekteye uğradı. O günlerde, sigortacılar benzer durumun Karadeniz limanlarında yaşanmasından endişe duyarken; Rusya’nın, Ukrayna’ya askeri operasyon başlatması ile her şey değişti.
SAVAŞ ŞARTI DEVREDE
Öncelikle, bölge artık savaş bölgesi olduğu için sigortacılıkta da savaş şartları devreye girdi. Bu ne demek? Tüm sigortalarda savaş hali sigorta teminatı dışında tutulduğundan; mevcut sigortalı ticari, sınai, konut dahil tüm varlıkların savaş nedeniyle uğrayacağı zarar sigortadan karşılanmayacak. İkincisi, bölge savaş bölgesi olduğundan artık sigorta da yapılmayacak.
Aynı zamanda Karadeniz ve Azak Denizi’ndeki Rus ve Ukrayna karasularının yüksek riskli bölge ilan edilmesiyle ticaret durdu, dolaylı olarak sigorta teminatı olmadan ticaret yapılamadığından sigortalar durmuş oldu. Bu kararın arkasından da Mariupol ve Berdyansk limanlarında kargo operasyonları askıya alındı. Bu aşamada askeri operasyon öncesi yola çıkarak, Karadeniz ve Azak Denizi’nde bulunan gemiler sadece sigorta kapsamında, ancak bu gemi ve yüklerin savaş nedeniyle uğrayacakları zararlar sigorta kapsamında karşılanmayacak, bunun dışındaki diğer zararları ise sigortacılar karşılayacak.
BUNDAN SONRA NE OLACAK?
Peki, bundan sonra ne olacak? Asıl bundan sonrası sigortacılar açısından hem kritik hem de zorlu bir süreç. Savaşın sigortaya etkisini kısa, orta ve uzun vadeli olarak değerlendirmek gerekiyor. Kısa vadedeki etki belli; savaş bölgesi olduğu için havacılıktan denizciliğe, karayolu ile nakliyeden sanayi tesislerine, turizme kadar her alanda sigortalar yapılmıyor. Orta ve uzun vadeye gelince işin rengi işte orada değişiyor. Çünkü, başta Amerika ve Avrupa ülkeleri olmak üzere birçok ülkenin Rusya’ya uyguladığı ambargolar var. Neydi bu ambargolar? Finans kuruluşlarına yönelik yaptırımların yanı sıra belirli Rus şirketlerine, bu şirketlerin sahipleri ile ailelerine başta ticari olmak üzere birçok kısıtlama getirildi.
AMBARGOLUYA SİGORTA YOK
Bu sigortayı nasıl etkileyecek? En basit haliyle şöyle anlatayım. Diyelim ki, Türkiye’deki, büyük şirketlerden biri, Rusya’ya ister deniz, ister havayolu, ister karayolu ile mal gönderecek. Öncelikle bu malın sigortalanması gerekiyor. Çünkü bu kadar büyük bir nakliyenin bir yerden bir yere sigortasız gitmesi hem mümkün değil hem de doğru değil. Bu aşamada sigorta şirketi gidecek malın ne olduğundan çok asıl ambargo uygulanan işadamlarına mı, bunların şirketlerine mi, ailelerine mi gideceğine bakacak.
Dünya sigorta ve reasürans piyasalarının yayımladığı listelere göre bu kontrol yapılacak. Eğer bu nakliye ambargolu listesindeki bir kişi ya da şirkete gönderiliyorsa, ambargolu kişi ve kuruluşların finansa edilemeyeceği prensibi ile sigortalanmayacak, yurtdışındaki reasürans şirketleri de bu sigorta için reasürans teminatı veremeyecek. Bu uygulama sadece Türkiye’de faaliyet gösteren sigorta şirketleri için değil, dünyadaki tüm sigorta şirketleri için geçerli. Bu da şu anlama geliyor, savaş süreci bitene ve uygulanan ambargolar kalkana kadar dünya ticari ve sigorta pazarı bundan ciddi etkilenecek.
Noyan Doğan/Hürriyet Gazetesi
