Yeni asgari ücretle her şey değişti. İşte o değişiklikler

2023 yılı Temmuz-Aralık dönemini kapsayan asgari ücret açıklandı. Buna göre asgari ücret yüzde 34,04 artarak, brüt 13.414,50 liraya, net 11.402,32 liraya çıktı. Asgari ücretin işverene maliyeti de 16.432,76 lira oldu. Asgari ücretteki yüzde 34,04’lük artış sosyal güvenlikteki tüm alanları etkileyecek. Yeni asgari ücretle birlikte; doğum ve askerlik borçlanmasından işsizlik maaşına, genel sağlık sigortası priminden isteğe bağlı sigortalılık ödemelerine, Bağ-Kur primlerinden 65 yaş aylığına kadar tüm ödemeler de artacak.

İŞSİZLİK MAAŞI: Çalışanın adına son 4 ay içinde SGK’ya bildirilen prime esas kazanç dikkate alınarak işsizlik maaşı hesaplanıyor. Sigortalının ortalama brüt kazancının yüzde 40’ı kadar maaş ödeniyor. En fazla işsizlik ödeneği ise aylık brüt asgari ücretin yüzde 80’ini geçemiyor. 2023 yılı ikinci yarısında uygulanacak en düşük işsizlik maaşı 5.365,80 lira, en yüksek işsizlik maaşı ise 10.731,60 lira olacak.

SAĞLIK PRİMİ: Aynı hanede yaşayan aile içinde kişi başına düşen gelir, asgari ücretin üçte birinin altında olanlar gelir testine girecek ve gelirlerinin düşük olduğu tescil edilirse GSS primlerini devlet karşılayacak. Geliri asgari ücretin üçte birinin üzerinde olanlar asgari ücretin yüzde 3’ü üzerinden GSS primi ödüyor. 2023’ün ikinci yarısında genel sağlık sigortası için aylık 402 lira, yıllık da 4.829 lira prim ödenecek.

İSTEĞE BAĞLI SİGORTA PRİMİ: Zorunlu sigortalı olmayı gerektirecek şekilde çalışmayan, sigortalı olarak çalışmakla birlikte ay içerisinde 30 günden az çalışan ya da tam gün çalışmayanlar, malullük ve yaşlılık aylığı almayanlar isteğe bağlı sigortalı olabiliyor. İsteğe bağlı sigortalılıkta ödenecek prim kişiye bağlı. Ancak belirli bir sınırlama var. En az brüt asgari ücretin yüzde 32’si, en çok da yine brüt asgari ücretin 7.5 katının yüzde 32’si kadar. Yeni asgari ücretle birlikte isteğe bağlı sigorta yaptıracaklar aylık en az 4.292,64 lira prim ödeyecekler. Primlerini yüksekten ödemek isteyenler ise 32.194,80 lira yatıracaklar.

BAĞ-KUR PRİMLERİ: Bağ-Kur sigortaları Temmuz ayından itibaren aylık en az 4.628 TL ödeyecek. Tarım Bağ-Kurlularının ise ödeyecekleri en düşük prim tutarı 4.628TL olacak.

ASKERLİK, DOĞUM BORÇLANMASI: Asgari ücretin artması ile birlikte kadın çalışanlar için doğum, erkek çalışanlar için de askerlik borçlanması için ödenecek tutarlar da arttı. Borçlanma karşılığında ödenecek en düşük tutar asgari ücretin yüzde 32’si, en yüksek tutar da asgari ücretin yüzde 32’sinin 7.5 katı. Buna göre yılın ikinci yarısında en düşük borçlanma tutarı günlük 143 lira, aylık da 4 bin 292 lira olacak. En yüksek borçlanma tutarı ise günlük 1.073 lira, aylık 32.193 bin lira olacak. Kadın çalışanlar için en düşük borçlanma tutarı üzerinden hesaplandığında; bir çocuk için 720 gün üzerinden 102 bin 960, iki çocuk için 1.440 gün üzerinden 205 bin 920 lira, üç çocuk için 2.160 gün üzerinde 308 bin 880 lira ödeyecek. 12 ay askerlik yapmış bir çalışan ise en düşük tutardan borçlanmak isterse ödeyeceği tutar 51.509 bin lira olacak. En yüksek tutardan borçlanmak istiyorsa; 12 ay için ödeyeceği tutar 386.316 bin TL olacak.

YAŞLILIK AYLIĞI: 65 yaşını doldurmuş, hiçbir sosyal güvencesi ve herhangi bir geliri olmayan kişilere ödenen 65 aylığı da arttı.  2023’te hem yararlanma şartları değişecek hem de tutarı artacak. Aylıktan yararlanabilmek için gelirin asgari ücretin aylık net tutarının üçte birinden az olması gerekiyor. Buna göre aylık geliri 3.800 liranın altında olanlar yaşlılık aylığı alabilecek. Yeni asgari ücretle birlikte 65 yaş aylığı da 3.184 liraya çıkacak.

ENGELLİ AYLIĞI: Engellilere ödenen maaşlar da artacak. Yüzde 40-69 arası engelli aylığı 2.624 lira, yüzde 70 ve üzeri engelli aylığı 3.813 liraya çıkacak. 18 yaşından küçük engellilerin yakınlarına ise 2.542 lira aylık ödenecek.