Quick Finans Genel Müdürü Nihat Karadağ yazdı: En yüksek faiz oranları uygulanan ticari krediler, bireysel ihtiyaç kredileri ve kredi kartları, en yüksek büyümeleri gösterdi. En düşük faiz oranlarını uygulayan bireysel taşıt ve konut kredileri, küçülme ve en düşük büyümeleri gösterdi.
2025 yılında uygulanan dezenflasyon programı kapsamında, iç talepte daralmanın sağlanmasına yönelik finansal sıkılaştırma politikaları etkileri altında seyreden kredi piyasalarında birbirine tezat görünümler ortaya çıktı.
- Yıl içerisinde %47,5 seviyesinden %38 seviyesine inen politika faizlerinin kredi faizlerine yansıması;
- İhtiyaç, kredi kartı ve ticari kredi faizlerinin en yüksek seviyelerde, Bireysel taşıt ve konut kredisi faizlerinin en düşük seviyelerde gerçekleşmesi şeklinde oldu.
2. Kredi faizleri ile kredi büyümeleri de 2 tezat görünüm arz ediyor:
A. En yüksek faiz oranları uygulanan ticari krediler, bireysel ihtiyaç kredileri ve kredi kartları, en yüksek büyümeleri gösterdi.
B. En düşük faiz oranlarını uygulayan bireysel taşıt ve konut kredileri, küçülme ve en düşük büyümeleri gösterdi. Bu iki kredi türünün ortak özelliği ise;
- Bireysel kredi olmaları
- Tutarsal sınırlamalara tabi olmaları
C. En düşük büyümeyi gösteren bu 2 kredi türündeki diğer bir tezat ise; kredi konusu olan ürün satışlarında önemli büyümelerin görülmesidir.
- Otomotiv Sektörü satışlarında; 0 Km Oto’da %10,5, 2.El Oto’da %5,8 büyüme,
- Konut Sektörü satışlarında %14,3 adetsel büyüme gerçekleşti.
Şimdi şu soruyu sormak gerekiyor: En düşük kredi büyümesi ile sektör satışlarındaki en yüksek büyüme nasıl gerçekleşiyor? Cevabı şöyle verebiliriz:
a) Krediye konu ürün satışlarında, kredi sınırlarını aşmaya yönelik kredi kartına taksitlendirme, finansal sistem dışı vadeli-senetli satış yöntemleri ve Tasarruf Finansman Şirketleri sistemlerine yönelim.
b) Hızlı yükselen altın fiyatlarına bağlı servet etkisi ile finanse edilmesi.
3. TCMB bloğunda yayınlanan çalışmaya göre; altın fiyatlarındaki sert artış,konut ve otomobil piyasalarında talep artışı olarak yansıyor ancak, arz esnekliğine bağlı olarak;
- Konut piyasasında fiyatlarda,
- Otomobil piyasasında satış adetlerinde,
Artışa neden olduğu tespiti yapılıyor.
KONUTTA ARZ ESNEKLİĞİ
Yapı Kullanım İzinlerinin 2020 yılından bu yana paralel bir seyir izlediği; 2024 yılında daralma gösterdikten sonra 2025 yılında tekrar yatay seviyeye ulaştığı görülmektedir. Yani konut arzı yükselmezken, konut satışları artmakta, bu da fiyatlara yükseliş olarak yansımaktadır.
ALTIN VE KONUT FİYATLARI GELİŞİMİ
OTOMOTİV SEKTÖRÜNDE ARZ
Finansmana erişim zorlukları ve regülasyon kısıtlarına karşın, Avrupa’dan Türkiye’ye düşük fiyatla yönlendirilen 0 Km araç stokları ile Çinli markaların pazara düşük fiyatlarla girmesine bağlı olarak düzenlenen agresif satış kampanyalarıyla, Otomotiv Pazarı’nda 2023 yılından beri süregelen rekorlar serisinin devam ettiği bir yıl oldu.
Belirtilen gelişmelerle rekorlar serisinin devamı ise;
- Reel fiyatların düşüşü
- Elektrikli araçların yükselişi ile geldi
Otomotiv Pazarı Orta Üst D segmentindeki %41,7’lik yüksek büyüme ise çok önemli iki gelişmeyi ifade etmektedir:
- Elektrikli otomobil satışlarının %82,3, hibrit satışlarının ise %62,7 artması, motor tipine göre önemli bir dönüşümün göstergesidir.
- Hibrit ve Elektrikli Araçların toplam payı %44,9’a ulaşarak geleneksel yakıtların payını önemli ölçüde daraltmıştır.
2. SUV araç etkisi: SUV satışları, son 3 yılda %264 artışla 671.819’a yükselerek Toplam Pazar payı %61,9’a yükselmiştir. Buradaki gelişimde özellikle Çinli markaların pazara düşük fiyatlarla girmelerinin etkisi yüksek olmuştur.
KREDİ PİYASALARDA 2026 YILI BEKLENTİLERİ:
Kredi faizleri:
- TCMB, 22 ocak’ta Politika Faizini100 baz puan indirerek %37 seviyesine çekti. Kararda, Ocak ayı enflasyon beklentileri ve başkan Hakan Karahan’ın yılın ilk 2 ayında dalgalanmalar beklediğini ifade etmesi etkili oldu.
- TCMB verilerine göre, kredi nevilerine göre faizler yeni yılın ilk haftasında 3 puan civarında yükseliş kaydettikten sonra, ikinci haftasında yılsonu seviyelerine indi.
- Kredi nevileri bazında faiz gelişmeleri, politika faizlerindeki düşüş patikası ve makro ihtiyati tedbirlerdeki düzenlemelere bağlı olarak gelişecektir. 2025 yılında karşılaşılan tezat görünümler de bu gelişmelere göre yön bulacaktır.
Otomotiv sektörü:
- Arzın yüksekliği ve reel fiyat seviyesinin kur gelişimine bağlı olarak düşüş trendinin devam edeceği, satışların ise 2025 yılı seviyelerinde gerçekleşeceği beklenmektedir.
- 2025 yılı satış büyümesinde, düşük fiyat seviyelerinin cazibesi ve düşük fiyatlı elektrikli araçlara yönelim ile önemli ölçüde yüksek indirimli filo satışlarının gerçekleşmesi, stokların yükselmesi ve yenilenmesi etkili olduğundan, 2026 yılında bu etkinin zayıflaması beklenmektedir.
- Tarihi düşük seviyelerde küçülme gösteren bireysel taşıt kredilerinde, kredi sınırlarının yükseltilmesi beklentisi bulunmakta, gerçekleşmesi ise satışlara olumlu yansıyacaktır.
Konut sektörü:
-
- Kısıtlı arzın, yükselen alınan inşaat ruhsatları seviyesinin etkisiyle artış eğilimine gireceğini bekliyoruz.
- Konut fiyat seviyelerine göre çok kısıtlı kredi imkânı sunan kredi sınırlarının yükseltileceği beklenmekte, bu konuda çalışmalar yapıldığı haberleri alınmaktadır. Bu gelişme, kredi kullanımı ile talep ve satışları yükseltecektir.
- Global piyasalardaki gelişmelerle altın ve değerli metallerdeki yükselişin, Ülkemizdeki geleneksel yapıya uygun olarak talebe olumlu yansımasını bekliyoruz.
