Tarım ve Orman Bakanlığı Tarım Reformu Genel Müdürü ve TARSİM Yönetim Kurulu Başkanı Kerim Üstün, 2021’de, afetlerden tarımsal alanların yüzde 30 oranında etkilendiğini, bu oran 2020 yılında yüzde 5.4 seviyesinde olduğunu belirterek, yaşanan afetlerin etkisinin hasar ödemelerinde görüldüğüne dikkat çekti. Üstün, “2020’de 1.5 milyar TL hasar ödedik. 2022 yılında ödediğimiz nakit hasar miktar 2.4 milyar TL” dedi.
Editör: Aytaç NALLAR
Tarım ve Orman Bakanlığı Tarım Reformu Genel Müdürü ve TARSİM Yönetim Kurulu Başkanı Kerim Üstün, 2021 yılında Bakanlık bütçesinden TARSİM’e 1.2 milyar TL katkı ayırdıklarını, 2022 yılında ise bu rakamın 1.9 milyar TL’ye çıktığını belirterek, “Artışımız yüzde 54. Bu bütçe artışımızın çok üzerinde bir artış. İki bakanlığın da bu sisteme güçlü desteğinin bir göstergesi” dedi.
Kerim Üstün, iklim değişikliğinin tarım sektörü üzerindeki etkileri, devlet destekli tarım sigortası hakkında çarpıcı açıklamalar yaptı. Dünyada ortalama sıcaklığın sanayi devriminden bugüne 1.1 derece arttığını, son 10 yılın, dünyada tüm zamanların kaydedilen en yüksek sıcaklık değerine sahip olduğunu belirten Üstün, son 50 yılda sel, fırtına, kuraklık gibi doğal afetlerin sayısının 5 kat arttığını, 2020 yılında dünya çapında afetlerden kaynaklı 210 milyar doları bulan ekonomik kayıp yaşandığını, bunun yüzde 60’ının da tarım sektöründe gerçekleştiğini, dünyadaki en şiddetli 8 yangının son 10 yılda yaşandığını söyledi.
TARIMIN AFETLERDEN ETKİLENME ORANI YÜZDE 30
Kerim Üstün, bu tablodan Türkiye’nin de etkilendiğini ifade ederek, “Geçen sene ülke olarak orman yangınları, sel, dolu gibi doğal afetler yaşadık. Oranlarına bakacak olursak, 2021 yılında kuraklık, sel ve yangınların fazla olması nedeniyle tarımsal alanların etkilenme oranı yüzde 30 civarında olmuştur ki, bu oran 2020 yılında yüzde 5.4’tü. Daha detaylı rakam vermem gerekirse; çeşitli afetlerden 80 ilimizde bir milyon 940 bin çiftçiye ait 6.3 milyon hektar tarımsal üretim alanı etkilenmiştir. Kuraklık afetinden 5.4 milyon hektar, sel afetinde 300 bin dekar, yangın afetinden 58 bin dekar tarımsal üretim alanında etkilenme meydana gelmiştir. Sel afeti kapsamında 8 bin çiftçi 39 milyon TL, yangın afeti için de 19 bin 203 çiftçiye 124 milyon TL ödeme gerçekleştirdik” dedi.
Kerim Üstün, çiftçilerin kendi bilgi ve tecrübeleri ile kendilerini afetlerden korumaya çalıştıklarını, ama bu korumanın yeterli düzeyde olamayabileceğini ifade ederek, “Zaman zaman bunu yanında çiftçilerimize mali katkılar da sunmamız, destekler vermemiz gerekiyor. Biz TARSİM olarak köy bazlı kuraklık verim sigortasında 2021 yılında 14 bin çiftçimize 215 milyon TL tazminat ödemesi yaptık. Tabi TARSİM, Bakanlık olarak üreticimizin riskini paylaşmak için kullandığımız enstrümanlardan bir tanesi. Bunun dışında birden fazla enstrümanımız var. 2021 yılında iklim faktörlerine bağlı olarak gerçekleşen yetersiz yağış nedeniyle verim kaybı yaşayan çiftçilerimize 2.6 milyar TL ödeme yaptık” şeklinde konuştu.
ATTIĞIMIZ ADIMLAR KARŞILIĞINI BULUYOR
Kerim Üstün, TARSİM hakkında da tespitlerde bulundu. TARSİM’e ilgiyi artırmak için çalışmalar yaptıklarını vurgulayan Üstün, yüzde 50 ila yüzde 70 arasında prim desteği sağladıklarını söyledi. Bunun da karşılığını gördüklerini kaydeden Üstün, köy bazlı kuraklık verim sigortasından örnek vererek, “Prim desteğini yüzde 60’tan yüzde 70’e çıkardık ve bu politikamız hemen karşılığını buldu. Poliçe sayımız bir önceki yıla 3, bir önceki döneme göre 3 kat artış sağlayarak, 80 bin 592 adede ulaştı. Son tarihin 31 Mart olduğu düşünüldüğünde yaptığımız uygulamaların, attığımız adımların üreticilerimiz tarafından şiddetle takip edildiğini ve bunun hemen karşılığını gördüğünü anlıyoruz” dedi.
BAKANLIKTAN AYIRDIĞIMIZ BÜTÇE YÜZDE 54 ARTTI
Kerim Üstün, yaşanan afetlerin etkisinin hasar ödemelerinde görüldüğüne de dikkat çekerek, sözlerini şöyle sürdürdü:
“2020’de 1.5 milyar TL hasar ödedik. 2022 yılında ödediğimiz nakit hasar miktar 2.4 milyar TL. 1.5 milyardan, 2.4 milyar TL’ye çıkmış, muallak hasarlar da var. Onlarla birlikte ödememiz gereken rakamın 2.7 milyar TL’ye ulaşmasını bekliyoruz. Köy bazlı kuraklık verim sigortasında üreticilerimizin ödediği 24 milyon TL sigorta primine karşılık biz TARSİM olarak tam 215.4 milyon TL tazminat ödemesi yapmışız. Yine Diyarbakır’da bir üreticimiz 149 dekar alan için 1.212 TL prim ödemiş ve karşılığında bizden 61 bin TL tazminat ödemesi almış. Dolayısıyla biz TARSİM olarak taahhütlerimizin net olarak arkasındayız. Zaten iki kamu kurumu, Türkiye’nin iki güçlü bakanlığı, Tarım ve Orman Bakanı, Hazine ve Maliye Bakanlığımızın katkısı zaten burada çok yüksek. Bu yüksek katkıyı da şöyle ifade edeyim. 2021 yılın bizim TARSİM’e, Bakanlık bütçesinden ayırdığımız katkı 1.250 milyar TL iken, 2022 bütçesi için bu rakam 1.9 milyar TL’ye çıkmış. Yani burada yüzde 54 artışımız var. Bu bütçemizin üzerinde bir artış.”
KATILIM SİGORTACILIĞINA İLGİ YÜKSEK
Kerim Üstün, katılım sigortacılığı hakkında da bilgi vererek, TARSİM’in, katılım sigortacılığına 2021’in Haziran ayında başladığını vurgulayarak, şu açıklamaları yaptı:
“Sistem yeni olmasına rağmen 417 bin sigorta poliçesi düzenlendi ve 11.5 milyar TL’lik sigorta bedeline ulaştı. 2022 yılında içinde bulunduğumuz tarih itibariyle 133 bin sigorta poliçesi düzenlendi ve 2.8 milyar TL’lik varlık sigortalanmış durumda. Bu anlamda gerçekten memnuniyet verici. Üreticilerimizin bu ürüne ilgisi çok yüksek. Bu da bizim açımızdan memnuniyet verici, doğru yolda olduğumuzun bir göstergesi.”
TARSİM’İN POZİTİF ALGISI VAR
Kerim Üstün, TARSİM’in, gönüllülük esasına dayalı, kar amacı gütmeyen bir yapı olduğunu da hatırlatarak, şunları söyledi:
“Bizim amacımız kar etmek değil, üreticimizi maksimum seviyede korumak. Bu anlamda TARSİM’den yararlanabilmek için Bakanlığımızın çeşitli kayıt sistemleri var. En bilineni çiftçi kayıt sistemi. Bu sistemlere üyelik TARSİM’e başvuru için zorunlu ama memnuniyet verici talepler de geliyor. Bu taleplerden bir tanesini paylaşayım, bunun üzerinde de hem Bakanlık olarak hem de TARSİM olarak çalışıyoruz. Bazı üreticilerimiz ÇKS’ye ya da Bakanlığımızın diğer kayıt sistemlerine kayıt yaptıramadan TARSİM’den yararlanmak istiyor. Bu da TARSİM’in oluşturduğu pozitif algının, marka değerinin oluşturduğu güvencenin bir sonucu diye düşünüyorum.”
