Yeni normal, yeni bir CEO zihniyeti gerektiriyor. McKinsey’in küresel ekonomik koşullara ilişkin son anketine göre, jeopolitik risk CEO gündeminin en üstünde yer alıyor. Çünkü Rusya’nın Ukrayna’yı işgalinin tetiklediği çok sayıda aksaklık var. Dünya krize ya da onun tehdidine bağlı görünüyor. CEO’ların hala küresel oyuncular olarak kalıp kalamayacaklarını ve eğer öyleyse nasıl kalabileceklerini bilmeleri gerekiyor.
Parçalanan küresel düzenin ortasında jeopolitik esneklik nasıl inşa edilir… McKinsey’in küresel ekonomik koşullara ilişkin son anketine göre, jeopolitik risk CEO gündeminin en üstünde yer alıyor. Parçalanma ve belirsizlik karşısında, birçok iş lideri esnekliğe odaklanmaları gerektiğini söylüyor.
McKinsey’in, ‘Parçalanan küresel düzenin ortasında jeopolitik esneklik nasıl inşa edilir?’ araştırmasında ilginç tespitler yapılıyor. Araştırmadan çarpıcı başlıklar özetle şöyle: Son otuz yıldır, küreselleşmek; uzmanlaşmak, pazarları geliştirmek ve çok uluslu şirketler yaratmak anlamına geliyordu. Sadece 2021’de, düşük faiz oranları ve bol nakit, ABD firmalarının yabancı birleşme ve satın almalara 506 milyar dolar harcamasına neden oldu. Ancak küreselleşme artık baskı altında. Çünkü Rusya’nın Ukrayna’yı işgalinin tetiklediği çok sayıda aksaklık var. Dünya krize ya da onun tehdidine bağlı görünüyor. CEO’ların hala küresel oyuncular olarak kalıp kalamayacaklarını ve eğer öyleyse nasıl kalabileceklerini bilmeleri gerekiyor.
ESNEKLİĞİN 6 TEMEL BOYUTU
İleriye baktığımızda, zorlukların sadece daha akut hale gelmesi muhtemeldir. ABD Ulusal İstihbarat Konseyi’nin Küresel Eğilimler 2040 raporuna göre, önümüzdeki yirmi yıl içinde, küresel etki için rekabetin Soğuk Savaş’tan bu yana en yüksek seviyesine ulaşması muhtemel. Hiçbir devletin tüm bölgelere veya alanlara hakim olması muhtemel değildir ve daha geniş bir aktör yelpazesi ideolojilerini, hedeflerini ve çıkarlarını ilerletmek için rekabet edecektir. Bu zorlukların ortasında, esnekliğin değeri artıyor.
Elbette, birçok küresel yönetici, esneklik oluşturmak için başlangıçta nereye odaklanacaklarına dair sezgisel bir anlayışa sahiptir. Bununla birlikte, çoğu, jeopolitik esnekliği teşvik etmek ve kurumsal çapta bir ‘esneklik primi’ oluşturmak için daha titiz ve analitik bir yaklaşım arıyor. Bugünün ve geleceğin jeopolitik risklerini ele almak için liderler, kuruluşlarına esnekliğin 6 temel boyutunda meydan okumalıdır: İş modeli, itibar, organizasyon, operasyonlar, teknoloji ve finans. McKinsey’in, araştırmasında tüm satır başlarında neler yapılması gerektiğine de değiniyor.
İŞ MODELİ ESNEKLİĞİ
İş modeli esnekliği oluşturmak yönetim kurulu ile başlar. Etkili gözetim ve karar alıp, uygulamak için, kurulların öncelikle organizasyon için önemli olan jeopolitik gelişmeler hakkında bir anlayış geliştirmeleri gerekir. Jeopolitik gelişmelerin hızı ve oynaklığı, kurulların dikkat etmekten vazgeçmemesi gerektiği anlamına geliyor. Her toplantıda ilgili konuları tartışmak için zaman ayırmalı ve gerektiğinde ara dönemde toplanmalıdırlar.
İTİBAR ESNEKLİĞİ
İtibar esnekliği oluşturmanın ilk adımı, jeopolitik açıdan hassas pazarlarla bağlantılı operasyonlar etrafında iç uyum için çaba göstermektir. Kısacası, kuruluşların neyi temsil ettiklerini veya neye karşı olduklarını bilmeleri gerekir. Her jeopolitik kriz, Rusya’nın Ukrayna’yı işgali kadar keskin bir dönüm noktası oluşturmayacaktır. Net bir duruş, itibar esnekliği oluşturmada bir sonraki adım için ön koşuldur. İtibar esnekliğini güçlendirmenin bir başka adımı bu duruşu kilit paydaşlara iletmek için sağlam bir halkla ilişkiler yeteneğidir.
ORGANİZASYONEL ESNEKLİK
Dış jeopolitik baskılar giderek iç baskıları tetikliyor. Sınırsız yürütmenin günleri geride kaldı. Organizasyon esnekliği oluşturmak için üç yaklaşım benimsenebilir. İlk olarak, kuruluşların yönetim kurulundan risk komitelerine kadar kapsayıcı yönetişim yapılarına sahip olduklarından emin olmaları gerekir. İkincisi, liderlerin, CEO’dan başlayarak, açık ve dürüst diyaloglara sahip olmaları gerekir. Son olarak, kuruluşların jeopolitik açıdan hassas Pazar konusunda bir dizi hedefli girişimi göz önünde bulundurmaları gerekir.
OPERASYONEL ESNEKLİK
Ticaret korumacılığının, Covid-19 salgınının, tedarik zincirindeki sıkıntıların ve jeopolitik parlama noktalarının bir araya gelmesi, dünyanın dört bir yanındaki kuruluşların operasyonel dayanıklılığını stres testine tabi tutuyor. Öncelikli bir odak alanı, tedarik zincirlerini korumak ve yönlendirmek olmuştur ve olmaya devam etmelidir. Tedarik zinciri operasyonları bir dizi esneklik önlemi düşünmelidir. Yakın ve orta vadede, bunlar arasında tedarik zinciri için bir sinir merkezi oluşturmak, aşırı aksaklıkları simüle etmek ve planlamak, tam zamanında stratejileri yeniden değerlendirmek ve tedarikçilerinin esnekliğini tam bir bakış yaklaşımının bir parçası olarak değerlendirmek yer alıyor.
TEKNOLOJİK ESNEKLİK
Günümüzde örgütler, jeopolitik parçalanmanın ortasında geçmiş yılların küresel ağlarını sürdürmenin stratejik zorluğuyla da karşı karşıyalar. Bu bağlamda teknolojik dayanıklılığın oluşturulması, planlamanın hızlandırılmasını ve dört temel alanda somut adımlar atılmasını gerektirir. Birincisi, bölünmüş internette (splinternet) gezinmek. Özellikle ABD ve Çin arasındaki jeopolitik gerilimler, internetin bölgesel varyantlara ve teknoloji yığınlarına bölünmesine neden oluyor. Şirketlerin, ağlarını segmentlere ayırmayı ve dizüstü bilgisayarların ve cihazların pazarlar arasında farklılaştırılmış kullanımını, tutarlı çapraz bağlantı ve kullanıcı deneyimini koruyarak dengelemeleri gerekir. Veri yerelleştirme gereksinimlerine uymak, şirketlerin düzenleyici ve diğer hususları göz önünde bulundurmaları gerektiğinden, küresel BT mimarilerini test eden başka bir alandır. Üçüncü bir alan veri erişimini yönetmektir. Kuruluşların verilerin uygun şekilde bölümlere ayrılmasını sağlaması ve harici siber saldırıları yönetmesi gerekir. Çeşitli krizlere karşı dayanıklılığın sağlanmasına çok dikkat etmek de önemlidir.
FİNANSAL DAYANIKLILIK
Jeopolitik risk ve finansal esnekliğin kesişim noktasında, kuruluşların sürekli olarak dikkatli bir şekilde yönetmeleri gereken bir dizi konu bulunmaktadır. Bunlar uzun süredir devam eden döviz risklerinden gelişen yaptırım risklerine kadar uzanmaktadır. Küresel ekonomi enflasyonist ve diğer şoklarla çalkalanırken, zorluklar ortaya çıkmaya devam edebilir. Kriz protokollerini önceden düşünmek ve makroekonomik zorluklar etrafında bir erken uyarı sistemi oluşturmak, dikkate alınması gereken temel esneklik önlemleridir. Bununla birlikte, küresel yaptırımlar ve düzenleyici riskler hızla gelişmekte ve kuruluşları test etmektedir. Çünkü birden fazla yargı alanında yaptırımların ve karşı yaptırımların artan uygulaması bugün jeopolitik riskin merkezinde yer almaktadır. Bu önlemler, bir şirketin bir pazarda faaliyet gösterme kabiliyeti açısından varoluşsal olabilir. Bir yargı alanının yasalarına uymak, bir başkasınınkine aykırı davranma riski taşıyabilir.
