Kaskoda 5 yıldır değişmeyen tablo

Noyan Doğan analiz etti… Türkiye Sigorta Birliği (TSB), 2020’nin ocak-eylül dönemi kasko sigortası istatistiklerini açıkladı. Kasko sigortalarındaki durumu genel hatları ile analiz ettim. Hatta biraz daha eski yıllara bakarak bir analiz yaptım. Görünen o ki, kasko sigortalarında adetsel anlamda bir sıkışma görünüyor. Paylaşayım…

Bu yılın 9 aylık döneminde kasko sigortalarında alt branş teminat adedi 4 milyon 584 bin 420 olmuş. Her ne kadar alt branş teminat adedi direkt poliçe sayısını vermese de analizi yaparken poliçe sayısı olarak değerlendireceğim. Bunu karşılığında da 7 milyar 245 milyon liralık prim toplanmış. Araç grubu bazında kırılama girmeyeceğim. Bunun zaten yüzde 70’ini hem teminat adedinde hem de üretimde otomobiller alıyor.

Peki, geçen senenin aynı döneminde ne olmuş? Çok büyük fark yok. 2019’un 9 aylık döneminde, kaskoda, alt branş teminat adedi 4.2 milyon olmuş, üretilen prim de 6.5 milyarın biraz üzerinde gerçekleşmiş. Durum aynı, teminat adedinin de prim üretiminin de yüzde 70’i yine otomobillere ait.

Primsel Artış Var, Adetsel Artış Yok

Bu yılın 9 aylık dönemini geçen senenin aynı dönemi ile mukayese ettiğimizde de teminat adedinde yüzde 9’a, prim üretiminde de yüzde 11’e yakın bir artış var. Bu da şu anlama geliyor; prim üretimde, ortalama yüzde 11,77’lik (yıllık) enflasyona yakın bir artış olmuş. Ama sadece üretimde enflasyon kadar bir artış olmuş. Adetsel bir artıştan bahsetmek pek de mümkün değil.

Merak ettim, biraz daha geçmiş yıllara baktım. Örneğin, 2018 yılının 9 aylık döneminde de benzer bir tablo hakim. Teminat adedi, 4 milyon 404 binden; prim üretimi ise 5.4 milyar liradan biraz fazla. Buna göre 2019 yılının ocak-eylül dönemindeki poliçe sayısı, bir önceki seneye göre azalmış bile. Ama buna karşın aynı yıllarda prim üretimi yüzde 20’lerin üzerinde artmış. Yani, yine adetsel artış yok, prim artışı var ki, 2019’un eylül ayında yıllık enflasyon yüzde 9,26 olmuş. Enflasyonun üzerinde ciddi bir prim artışı yaşanmış.

2017 yılının 9 aylığına da baktım. Teminat adedi 4.3 milyonlarda. Prim üretimi ise 4.9 milyar liraya yakın. Üşenmedim, daha eskiye gittim; 2015 yılına… O yılın 9 aylık döneminde de teminat adedi 4 milyon 50 bin adetlerde. Prim toplamı ise 3.5 milyar liralarda.

Oysa, Araç Sayısı Hızla Artıyor

Lafın kısası, 5 yıldır kasko sigortalarında teminat adedinde, bir başka ifadeyle de poliçe sayısında, 4 milyon adetlerde sıkışılıp kalmış durumda. Bir yıl biraz artıyor, bir diğer yıl biraz düşüyor. Prim üretiminde kimi zaman enflasyon oranında, kimi zaman enflasyonun biraz üzerinde artış yaşanıyor. Yani, adetsel bir artış yok, sadece fiyat artışından dolayı kasko havuzu büyüyor. Belki sene sonunda paçalda daha yüksek bir artış olacaktır ancak bu da genel tabloyu değiştirmeyecek.

Aynı dönemlerde trafikteki araç sayılarına da baktım. 2015 yılında araç sayısı toplam 19 milyon 994 binden biraz fazla iken, 2020’nin eylül ayında araç sayısı 23 milyon 855 bine yakın olmuş. Yani, son 5 yılda trafikteki araç sayısı yüzde 20’ye yakın artmış.

10 Şirket Pazarın Yüzde 80’inine Hakim

Üstelik son beş yılla baktığınızda ilk 10 şirket kasko pazarının yüzde 80’inine hakim. Bu tablo hiç değişmiyor. Bir yıl yüzde 78 oluyor, diğer sene yüzde 80’ene çıkıyor. Şirketlerin çoğunluğu da aynı şirketler. Her durumda kasko da durum mehter marşı gibi; yukarı eğri çizen prim üretimi, o da fiyat artışından kaynaklı. Buna bir de kasko pazarının büyük çoğunluğunun kredi ile satılan araçlardan dolayı bankaların yaptığı sigortalardan kaynaklandığı hesaba katılacak olursa, durumun çok da parlak olduğu söylenemez.

Diyeceğim o ki, kaskoda artık bu sıkışmışlıktan çıkmak ve adetsel olarak ciddi artışları yakalamak gerekiyor. Yoksa beş yıl sonra yine bir analiz yaptığımızda, yine aynı tablo ile karşılaşacağız.

2020-2019-2018-2015 Yılları Ocak-Eylül Dönemleri Kasko Sigortası Verilen Teminat Adedi ve Prim Üretimi (TL)

Kaynak: Türkiye Sigorta Birliği