Trafik sigortasında bedeni ve değer kaybı tazminatlarında değişiklik içeren kanun yasalaştı ve Resmi Gazetede yayınlayarak, yürürlüğe girdi; tartışma da bitti. Şimdilerde, yeni düzenlemenin fiyatları nasıl etkileyeceği konuşuluyor.
Bir süredir de kulağıma, ‘trafik sigortasında fiyatlar garip şekilde düşüyor’ söylemleri geliyor. Hatta eş dost arayıp, ‘fiyatlar düşüyormuş doğru mu?’ diye de soruyor. İşin aslı astarı nedir diye hem araştırdım hem sigortacılarla da konuştum. Evet, trafik sigortası primlerinde bir düşüş var.
Anlatayım, ama önce şu tespiti yapayım. Trafik sigortasında primler, illere, araç gruplarına, sürücülerin hasar geçmişine göre; Hazine ve Maliye Bakanlığına bağlı Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu (SEDDK) tarafından, yani devlet tarafından belirleniyor. Devlet bir tavan fiyat belirliyor, sigorta şirketleri bu fiyatın üzerine sigorta satamıyor ama isteyen şirket SEDDK’ın belirlediği fiyatın altında primle sigorta yapabiliyor. Bu uygulama kapsamında da sigorta şirketlerinin her ay trafik sigortası primlerini yüzde 1 oranında artırma hakkı bulunuyor. Yani, sigorta şirketlerinin bu yılın ocak-mayıs, 5 aylık dönemde trafik fiyatlarını yüzde 5 artırmış olmaları gerekiyor. Peki, öyle mi?
Ortalama Fiyat 777 Lira
2021’in ocak-mayıs dönemi, 5 aylık verilerine baktım. Otomobil, kamyon, otobüs, traktör gibi tüm araç grupları hesaba katıldığında, mayıs sonu itibariyle, ortalama trafik sigortasının primi 777 lira. Nisan ayında ortalama fiyat 796 lira, mart ayında 808 lira, şubat ayında 816 lira, ocak ayında ise 827 liraymış. Yıl başından bu yana trafik sigortasının fiyatı yüzde 6.4 düşmüş. Bir de 2020’nin ilk 5 aylık dönemi ile mukayese ettim. Geçen seneni ocak-mayıs döneminde ortalama fiyat 776 liraymış. Son bir yılda trafik fiyatında hemen hemen hiç artış yapılmamış. Bu haliyle son bir yıldır trafikte prim artmıyor diyebiliriz.
Otomobillerde Yüzde 4 Düştü
Tabi bu, ortalama fiyat. Araç gruplarına göre durum değişiyor. Örneğin, otomobillerde bu yılın ocak ayında ortalama fiyat 629 lirayken, mayıs ayında yüzde 4.4 düşerek, 602 liraya gerilemiş. Aynı şekilde kamyonetlerde de 5 ayda trafik primi, yüzde 5’e yakın düşmüş. Buna karşılık taksilerde yüzde 3, minibüs ve otobüslerde yüzde 4, kamyonlarda yüzde 3.4 fiyatlar artmış. Kabaca, otomobillerin primleri düşerken, ticari araçların fiyatı yükselmiş.
Araç gruplarındaki fiyatları 2020’nin ilk 5 ayı ile de mukayese ettim. Otomobillerde geçen senenin mayıs ayına göre bu sene prim yüzde 5 azalmış. Taksilerde yüzde 14, minibüslerde yüzde 13, otobüslerde yüzde 15, kamyonlarda yüzde 16 fiyat artışı yaşanmış. Kamyonetlerde ise yüzde 3.4 prim düşmüş.
Primler Artar Mı?
Sigortacılarla da konuştum; dertliler. Dövizdeki artış nedeniyle onarımlarda parça maliyetlerinin arttığını ve son bir yılda yüzde 30 gibi bir maliyet artışı yaşadıklarını söylüyorlar. Enflasyonun ise yüzde 17’lerde olmasına rağmen otomobillerde trafik sigortası fiyatlarının düştüğünü, diğer araç gruplarında ise fiyat artışının yüzde 4’lerde kaldığını belirtiyorlar. Sigortacılar, devletin kendilerine tanıdığı aylık yüzde 1’lik fiyat artışını bile sürücülere yansıtmadıklarını da belirtiyorlar.
Bu aşamada akıllara üç soru geliyor. Fiyat düşününün nedeni ne, sürdürülebilir mi ve üçüncüsü de önümüzdeki günlerde maliyet artışları ve enflasyon nedeniyle şirketler trafikte fiyat artışına gider mi? Aslında fiyat düşününün belli bir nedeni yok; şirketler arasındaki rekabet diyebiliriz. Bu da tüketicinin lehine. Sürdürülebilir mi? Sigortacılar sürdüreceklerini söylüyorlar. Özellikle trafik sigortasındaki son yasa ile sigortadan ödenecek vefat ve sakatlık tazminatı hesaplamasına standart gelmesi ve değer kaybı tazminatlarında yeni düzenleme yapılması ile birlikte fiyatlar artmayacak, bu seyirde gidecek gibi gözüküyor.
Noyan Doğan/Hürriyet Gazetesi
