TBMM Deprem Araştırma Komisyonu, deprem raporu hazırladı. Raporda, bugüne kadar depreme karşı yapılanlar ve bundan sonra alınması gereken tedbirlere yer verildi. Rapora göre hasar görebilirliği yüksek olan 2000 yılı öncesi binalar, yapı stokunun yaklaşık yüzde 80’ini teşkil ediyor. Hasar görebilirliği yüksek olduğu değerlendirilen 6,7 milyon bağımsız bölümün 20 yıl içerisinde dönüştürülmesi hedefleniyor. Türkiye’deki yaklaşık 28,6 milyon konutun 6,7 milyonu depreme karşı güvensiz olduğu tahmin ediliyor.
Depreme Karşı Alınabilecek Önlemlerin ve Depremlerin Zararlarının En Aza İndirilmesi için Alınması Gereken Tedbirlerin Belirlenmesi Amacıyla Kurulan Meclis Araştırması Komisyonu rapor hazırladı. Rapor, dört bölümden oluşuyor. Birinci bölüm Türkiye’nin depremselliği ile hukuki ve kurumsal yapılanması, ikinci bölüm deprem risk ve zararlarını azaltma çalışmaları, üçüncü bölüm deprem risk ve zararlarının azaltılmasına ilişkin öncelikler, dördüncü bölüm ise sonuç ve öneriler.
Rapordaki bazı başlıklar şunlar:
- Türkiye’de 1900-2020’de kayıtlara geçen, can kaybına veya hasara neden olan 250 civarında büyük deprem meydana geldi. Bu depremlerde 87 bin 811 kişi hayatını kaybetti.
- 2020 yılında, bir önceki yıla göre yüzde 44 artışla toplam 33 bin 821 deprem meydana geldi.
- Ülkemizde her an önemli bir deprem olma ihtimali oldukça yüksek.
- Türkiye’deki mevcut binaların yüzde 16’sı 1970’li, yüzde 22’si 1980’li, yüzde 24’ü 1990’lı yıllarda, yüzde 21’i 2000 yılı sonrasında inşa edildi.
- Hasar görebilirliği yüksek olan 2000 yılı öncesi binalar, yapı stokunun yaklaşık yüzde 80’ini teşkil ediyor.
- Hasar görebilirliği yüksek olduğu değerlendirilen 6,7 milyon bağımsız bölümün 20 yıl içerisinde dönüştürülmesi hedefleniyor.
- Türkiye genelinde 213 bin 533 riskli yapı tespit edildi, bunların yüzde 87’sini teşkil eden 186 bin 275 binanın yıkımı gerçekleştirildi.
- Binaların iyileştirilmesi ve dönüşümü kapsamında, 2002 yılından sonra ortaya konulan acil eylem planları doğrultusunda TOKİ tarafından yaklaşık 1 milyon konut yapıldı.
- Kentsel dönüşüm projeleri kapsamında 100 bin kentsel dönüşüm konutunun teslimi yapıldı. 57 bin konutun üretimi, 88 bin konutun projelendirme çalışması devam ediyor.
- Türkiye’deki yaklaşık 28,6 milyon konutun 6,7 milyonu depreme karşı güvensiz olduğu tahmin ediliyor.
- Riskli yapı tespitine konu edilen yapıların yüzde 92’si 1997 yılı öncesi, yüzde 8’i ise 1997-2007 yılları arasında yapıldı tespit edildi.
- Kentsel dönüşüm çalışmaları kapsamında 1 milyon 421 bin 340 konut ve iş yerinin dönüşüm çalışmaları başlatıldı, 682 bin 550 konut ve iş yerinin yıkımı tamamlandı.
- 2010-2020 yılları arasında deprem başta olmak üzere afetlerden zarar gören yapıların güçlendirilmesi veya yeniden yapılması, afet ve acil durum ihtiyaçlarının karşılanması ve zarar gören altyapıların iyileştirilmesi amacıyla genel bütçeden yaklaşık 12,3 milyar lira ödenek tahsis edildi
- 6 nokta 7 milyon binanın kentsel dönüşümünün hızlandırılması, önceliğin başta İstanbul olmak üzere deprem riskinin yüksek olduğu, nüfusun ve sanayi kuruluşlarının yoğun bulunduğu illere verilmesi gerekiyor.
- Çürük raporlu binaların satışının engellenmeli.
- Bina envanter kayıt sistemi acilen hayata geçirilmeli, 2000 yılı öncesinde inşa edilen yapıların tümünün incelenerek riskli binaların yıkılması gerekiyor.
- Türkiye genelinde 10 milyonun üzerinde zorunlu deprem sigortası poliçesi mevcut. Sigorta yaptıranların oranı yüzde 57.
- En yüksek hasar ödemesi, 30 Ekim 2020’de meydana gelen İzmir depreminde yapıldı. 26 bin 675 hasar dosyasında 276 milyon TL ödendi.
