Eski işyerinde sigortası yapılmayanlar iş mahkemesinde, eski çalıştığı işyerine, hizmet tespit davası ya da halk arasında bilinen adıyla prim tespit devası açabilir. Eski işyerinde sigorta yapılmış ama primleri ödememişse bu duruma ‘günsüz işe giriş’ deniyor.
Eski işyerinde sigortası yapılmayanlar iş mahkemesinde, eski çalıştığı işyerine, hizmet tespit davası ya da halk arasında bilinen adıyla prim tespit devası açabilir. Eski işyerinde sigorta yapılmış ama primleri ödememişse bu duruma ‘günsüz işe giriş’ deniyor. Kişinin sigorta girişi yapılıyor ancak primleri ödenmiyor. Prim yatmadığından da çalışanın prim gün sayısı eksik kalıyor ve emeklilik süresi uzuyor. Yapılması gereken, önce SGK’ya başvurup, bordroların tespit edilmesi istenebilir. Eğer bordrolar bulunamıyorsa hizmet tespit davası açılma yoluna gidilebilir.
Sigorta girişi yapılmadan çalıştırılanlar, sigorta primi eksik yatırılanlar, sigorta girişi yapılmasına rağmen primleri ödenmeyenler, haberi olmadan işe giriş-çıkışı yapılanlar, sigortası geç başlatılanlar hizmet tespit davası açabiliyor. Dava işverene karşı açılıyor. Bu sayede sigortasız çalışılan süreler ve eksik yatırılan primler hizmet yılına işleniyor ve bu süreler ve primler emeklilik süresine sayılıyor. Hizmet tespit davasını çalışanın mirasçıları da açabiliyor. Hizmet tespit davasında zaman aşımı süresi 5 yıl. Çalışan, sigortasız çalıştığı dönemin son yılından itibaren 5 yıl içinde hizmet tespit davası açabilir. 5 yıl geçtikten sonra dava açılsa bile hak ileri sürülemiyor.
İşçinin çalışması raporlarla veya müfettiş tutanakları ile tespit edilmişse zaman aşımı süresi uygulanmıyor. İşveren, çalışanın bordrosunda prim kesintisi göstermiş olmasına rağmen primleri yatırmamışsa zaman aşımı süresine dahil edilmiyor. Çalışanın işe giriş bildirgesi SGK’ya verilmiş ama prim yatırılmamışsa da zaman aşımı süresi geçerli olmuyor.
Açılan dava sonucu çalışan lehine olursa, sigortasız çalışılan günler tescil ediliyor. İşveren, eksik prim ödemelerini SGK’ya yapıyor. Bu süreler çalışanın emeklilik hesabına sayılıyor. İşverene de para cezası uygulanıyor. Hizmet tespit davası, çalışanın aleyhine de sonuçlanabilir. Bu durumda işverenin herhangi bir yükümlülüğü bulunmuyor.
Dava açılacaksa ispat yükümlülüğü, davayı açan çalışanda olur. Dava aşamasında işe giriş bildirgesi, maaş bordrosu, mesleki kuruluş kaydı, işe giriş çıkış kayıtları gibi o işyerinde çalışıldığını gösteren belgeler gösterilebilir. Hizmet tespit davasında ispat için en sık başvurulan yöntem, aynı işyerinde, aynı dönemde çalışan kişi veya kişilerin tanık olarak gösterilmesidir. İşyerine komşu işyerlerindeki tanıklara da dava aşamasında başvurulabilir.
