Allianz Hayat ve Emeklilik Genel Müdürü, Türkiye Sigorta Birliği Yönetim Kurulu Üyesi Taylan Türkölmez, BES’teki değişikliklerin sisteme etkisini anlattı. Türkölmez, “Yeni düzenlemeler ile de bir taraftan teşviklerle tasarruflar büyürken, diğer taraftan kişilerin ihtiyaçlarını destekleme adına ciddi esneklik ve destek gelmiş oldu” dedi.
Editör: Aytaç NALLAR
Allianz Hayat ve Emeklilik Genel Müdürü, Türkiye Sigorta Birliği Yönetim Kurulu Üyesi Taylan Türkölmez, BES’teki yeni düzenlemeleri değerlendirerek, bir taraftan teşviklerle tasarruflar büyürken, diğer taraftan kişilerin ihtiyaçlarını destekleme adına ciddi esneklik ve destek geldiğini söyledi.
Taylan Türkölmez, BES’teki değişiklerin ileri yönelik ivme kazandıracağını, 20. yılında olan ve belli aşamalardan geçmiş sisteminin hızlanmasını artıracağını belirterek, “Çünkü devlet katkısı uygulaması 10 yıldır var ve katkıyı yüzde 25 olarak, yıllık asgari ücretle sınırlı olmak üzere sunuyorduk. Şimdi bu yüzde 25, 30’a çıktı. Daha da teşvik büyütülmüş durumda. Şu anda sistemde olan, düzenli bir şekilde katkıda bulunan katılımcılar açısından çok da değişen bir şey yok. Çünkü onlar düzenli bir şekilde katkı paylarını ödemeye devam edecekler ve yüzde 25 yerine bundan sonra yüzde 30 devlet katkısı alacaklar” dedi.
DEVLET KATKISI YÜZDE 30’A ÇIKARILDI
Taylan Türkölmez, devlet katkısının yüzde 25’ten, 30’a çıkarılması ve asgari ücretteki artışla 2022 yılında devlet katkısının hak edişinin üst tavanın da arttığını ve 60 bin TL’ye kadar, 18 bin liralık devlet katkısı alınabileceğini ifade ederek, sözlerini şöyle sürdürdü:
“Devlet katkısı ile ilgili ikinci düzenleme, belki de bugün yüzde 25’ten 30’a çıkması kadar önemli olan bir gelişme daha var. Eğer bu düzenleme olmasaydı, 2022 yılında, 60 bin liralık katkı payı yatıracaktınız ve 18 bin liralık devlet katkısını alacaktınız. 100 bin lira yatırsanız da, 400 bin lira yatırsanız da 18 bin lira katkı alacaktınız. Bundan sonra yeni sistem yürürlüğe girdiğinde örneğin, sisteme 400 bin lira yatıran bir katılımcı, 60 bin lirası için 18 bin lirayı bu yıl alacak, ama gelecek yılda o zamanki yıllık asgari ücret ne olacaksa; diyelim ki, yıllık 75 bin olacak, bunun yüzde 30’nu da yine bu 400 bin lira içinden çekerek devlet katkısı olarak alıyor olacak. Yani sadece bu yıl için değil, bundan sonraki belki de 4-5 yıllık devlet katkısı hak edilerek hesaba yatırılacak. Bugün yatıracağınız toplu paraların ileriye dönük devlet katkısı, hak edişi de bence önemli bir düzenleme olarak devre giriyor.”
DEVLET KATKISINI ÇOKLAYABİLİYORSUNUZ
Taylan Türkölmez, yeni düzenleme ile otomatik katılım sistemine 45 yaş üstü kişilerin de katılabileceğine değinerek, şu açıklamaları yaptı:
“BES’in çok da bilinmeyen bir özelliği var. 60 bin liraya 18 bin lira devlet katkısı bireysel emeklilik sisteminde varken, isterseniz otomatik katılım sisteminde bir 60 bin lira daha yatırıp oradan da 18 bin liralık devlet katkısı alabiliyorsunuz. Eşiniz için yaptırırsanız, eşiniz için de devlet katkısını çoklayabiliyorsunuz. Bunun şöyle iyi bir tarafı var, eğer toplu bir varlığınız var o noktada BES’in alternatifi yok gözüküyor. Çünkü siz bir 18 bin lira kendiniz için, bir 18 bin lira eşiniz için, iki çocuğunuz varsa her bir çocuğunuz için BES sözleşmesi açarak ayrı ayrı 18 bin liralık devlet katkısı alabilirsiniz. İki çocuklu bir aile babası olarak 240 bin liranız varsa 72 bin liralık devlet katkısı alıyorsunuz. Sonra da otomatik katılım sistemine gönüllü olarak dahil olup bir de oradan bir 60 bin daha yatırıp 18 bin lira devlet katkısı alıyorsunuz. Olay 60 bin lira ile kişi başı sınırlı bireysel emeklilikte ama otomatik katılım sistemi ile bunu ikiye katlıyorsunuz. Bu açıdan çok cazip. Bugün TL mevduatların faiz oranına bakıyoruz, diğer enstrümanlardan elde edilen getirilere bakıyoruz; yüzde 30 hiçbir yerde yok. Bir de çoklanabiliyor. O nedenle ben bu devlet katkısındaki otomatik katılım sistemi açılımını da önemsiyorum.”
TOPLUMUN KREDİ İHTİYACINA KALDIRAÇ OLACAK
Taylan Türkölmez, yeni düzenleme ile kısmi çekiş ve teminat gösterilmesi konularına da dikkat çekerek, bu konuda da şunları söyledi:
“İki düzenleme de çok önemli. Sonuçta öyle ya da böyle bugün yapılmış bazı anketler bize, sistemdeki katılımcıların yüzde 50’si için tek yatırım aracının BES olduğunu söylüyor. Böyle olunca bir parasal ihtiyacınız olduğu zaman dönüp tasarruflarınız neredeyse ona başvuruyorsunuz ve çıkış yapıyorsunuz. Çıkmayın diyoruz ama bir taraftan da böyle bir realite var. Yeni düzenleme ile çıkmadan yüzde 50’sine kadar çekiş yaparak sistemde kalmaya devam edebilirsiniz. Bu çok kıymetli olacak. İkincisi de teminat gösteriliyor olması. Çünkü her zaman herkes kredi ihtiyacını karşılayamayabiliyor. Bankaların kredi verirken bazı kriterleri var ama bundan sonra diyeceğiz ki bakın kendisinin bireysel emeklilik sisteminde böyle bir birikimi var. Bu birikiminizi teminat göstererek bu krediyi alabilirsiniz diyerek aslında toplumun kredi ihtiyacına da bir kaldıraç olacak, aracılık edecek. O açıdan da önemli olduğunu düşünüyorum.”
SÜRDÜRÜLEBİLİR VE GÜVENİLİR BİR SİSTEM YARATTIK
Yurtiçi tasarrufların düzenli şekilde büyümesine ihtiyaç olduğunu da belirten Türkölmez, “Dünyaya bakıyorsunuz bireysel emeklilik sistemleri olayın merkezinde ve yurtiçi tasarrufların en önemli kısmını oluşturduğunu görüyoruz. Bizde ise halen 20-25 milyar dolarlık büyüklükten bahsediyoruz. Gayrisafi milli hasılamızın yüzde 3’üne denk geliyor. Tasarrufların büyümesi, ekonominin büyümesi, yaşlanan toplumun da emeklilikte hak ettiği geçimini sağlayabilmesi adına gerekli olan birikim için bu tip sistemlere ihtiyaç var. O nedenle bu sistemin büyütülmesi gerekiyor” dedi.
Taylan Türkölmez, sözlerini şöyle sürdürdü: “Finansal sistem büyüsün istiyorsak ve bu arada bizim de refahımız artsın istiyorsak toplum olarak bu sistemi hep birlikte büyüterek bunu yapabiliriz. Onun için bu sisteme ilgi çok büyük ama asıl bu ilgi sistemin kendini kanıtlamış olmasından kaynaklanıyor. Sürdürülebilir ve güvenilir bir sistem yarattık. Yeni düzenlemeler ile de bir taraftan teşviklerle tasarruflar büyürken, diğer taraftan kişilerin ihtiyaçlarını destekleme adına ciddi esneklik ve destek gelmiş oldu.”
